کتاب معلولیت و رسانه: راهنمای رسانه برای بازنمایی افراد دارای معلولیت

کتاب معلولیت و رسانه نوشته‌ی محمد کمالی و محمدرضا دشتی، نقش رسانه‌ها را در شکل‌گیری نگرش جامعه نسبت به افراد دارای معلولیت بررسی می‌کند. نویسندگان ضمن معرفی انواع معلولیت و شیوه‌های بازنمایی آن در رسانه، نشان می‌دهند چگونه می‌توان از تصویرسازی‌های ترحم‌آمیز و کلیشه‌ای فاصله گرفت و افراد دارای معلولیت را به‌عنوان شهروندانی برخوردار از حقوق و توانمندی شناخت. این کتاب همچنین بر مسئولیت رسانه‌ها در اصلاح نگرش‌های اجتماعی و فراهم کردن زمینه‌ی مشارکت و توانمندسازی افراد دارای معلولیت تأکید دارد.

درباره‌ی کتاب معلولیت و رسانه

رسانه، بستر اصلی فرهنگ‌سازی در جامعه است؛ اگر در رسانه‌های رسمی و غیررسمی، یک پدیده به‌عنوان عنصر مثبت معرفی شود، عموم جامعه نیز پس از مدتی آن را درست می‌دانند و اگر یک قشر و گروه به‌عنوان معضل اجتماعی بازنمایی شوند، شهروندان نیز آن قشر را دشمن خود می‌پندارند. کتاب معلولیت و رسانه اثر محمد کمالی و محمدرضا دشتی، ما را با اهمیت این موضوع که رسانه‌ها باید برای توجه به نیازهای معلولان و بازتاب آن‌ها برنامه‌ریزی کنند، آشنا می‌کند.

یکی از هزاران معضلی که افراد دارای معلولیت در جامعه با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند، ترحم است. در رسانه‌ها، فرد دارای معلولیت، انسانی ناتوان است که دیگران با دلسوزی با او برخورد می‌کنند و این مورد ترحم واقع شدن، موجب می‌شود تا معلولان هیچ‌گاه به‌عنوان فردی بالغ که مسئول اعمال و رفتار خود است، پذیرفته نشوند.

از سوی دیگر، در برخی از محصولات رسانه‌ای، معلولیت به‌عنوان فحش و توهین استفاده می‌شود. کتاب معلولیت و رسانه کوشیده است تا این دوگانه‌ی نادرست را از بین ببرد و با نگاهی منطقی و منصفانه، معلولیت و معلولان را به ما معرفی کند.

نقش رسانه در ارائه تصویر درست از معلولیت

دیدگاه جامعه نسبت به معلولیت، تاریخچه‌ای طولانی دارد. در دوران قرون وسطی، معلولیت عقوبت و تقاص گناهان تلقی می‌شد. فرد معلول را همانند شیطان می‌دانستند و او را به‌خاطر ناتوانی در حرکت یا کندذهنی و... مجازات می‌کردند. کتاب معلولیت و رسانه اثر محمد کمالی و محمدرضا دشتی، به ما نشان می‌دهد که استفاده از واژگانی چون «بیمار»، نوعی تحقیر است. فرد معلول الزاماً مشکلی در سلامتی ندارد و صرفاً از نظر فیزیکی با فرد غیرمعلول متفاوت است.

کتاب معلولیت و رسانه ترکیبی از نظرات دو کارشناس و جمعی از افراد دارای معلولیت است. در این اثر با معضلاتی مواجه می‌شویم که خود معلولان آن‌ها را بازگو کرده‌اند؛ مثلاً در اغلب فیلم‌ها و برنامه‌های تلویزیونی، اثری از افراد دارای معلولیت وجود ندارد و گویی آن‌ها از زندگی اجتماعی طرد شده‌اند.

افراد دارای معلولیت، شهروندان طردشده از رسانه‌ها

بسیاری از افراد تصور می‌کنند هنگامی که کسی دچار معلولیت است، دیگر نمی‌تواند کارهای روزمره‌ی خود را انجام دهد؛ درصورتی‌که عده‌ی زیادی از افراد دارای معلولیت، توانمندی‌ها و هنرهای بسیاری دارند و می‌توانند همچون سایر افراد، تشکیل خانواده دهند، شغل خوبی داشته باشند و به فعالیت‌های اجتماعی بپردازند. کتاب معلولیت و رسانه از انتشارات کارگزار روابط عمومی در پی آن است که تصور نادرستی که از افراد دارای معلولیت در ذهن انسان‌ها نقش بسته است را اصلاح کند و معلولیت را همان‌گونه که خود این افراد می‌خواهند، به جامعه معرفی کند.

با خرید کتاب معلولیت و رسانه اثر محمد کمالی و محمدرضا دشتی با حقیقت زیست معلولان آشنا می‌شوید و به اهمیت نقش رسانه‌ها در بازنمایی و بازتاب این قشر از اجتماع پی خواهید برد.

کتاب معلولیت و رسانه برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید با کتاب‌های مرتبط با معلولیت آشنا شوید و اطلاعات و دانش خود درباره‌ی ارتباط معلولیت و رسانه را بالا ببرید.
• به دنبال یکی از جامع‌ترین کتاب‌های سواد رسانه‌ای هستید که بتواند به شما اهمیت بازنمایی معلولیت در فضای مجازی و شبکه‌های رسمی و مطبوعات را نشان دهد.
• به اثری نیاز دارید که بتواند شما را با خواسته‌های افراد دارای معلولیت، حقوق معلولان و نیازهای ایشان آشنا کند.

در بخشی از کتاب معلولیت و رسانه: راهنمای رسانه برای بازنمایی افراد دارای معلولیت می‌خوانیم

فضای آرام و صمیمی ایجاد کنید: با لحنی آرام و دوستانه با فرد مصاحبه‌شونده صحبت کنید.

صبور باشید: برخی از افراد دارای اتیسم ممکن است برای پردازش سؤالات و پاسخگویی به آن‌ها زمان بیشتری نیاز داشته باشند.

از زبان واضح و مختصر استفاده کنید: سؤالات خود را به وضوح بیان کرده و از اصطلاحات تخصصی یا عامیانه خودداری کنید.

سؤالات خود را گام‌به‌گام مطرح کنید: از پرسیدن سؤالات پیچیده یا مبهم، فرضی و انتزاعی که ممکن است پردازش آن‌ها برای فرد دشوار باشد، خودداری کنید.

ارتباط محترمانه برقرار کنید: از زبانی واضح و مختصر استفاده کنید. اگر در زمان گفتگو تماس چشمی دائمی برقرار نمی‌شود، آزرده‌خاطر نشوید.

بر نقاط قوت تمرکز کنید: بسیاری از افراد مبتلا به اختلال طیف اتیسم دارای استعدادها و نقاط قوت منحصر به فردی هستند. این موارد را نیز کاوش کنید.

به نشانه‌های غیرکلامی توجه کنید: افراد مبتلا به اختلال طیف اتیسم ممکن است از طریق حالات چهره، زبان بدن و تماس چشمی با شما ارتباط برقرار کنند.

موضوع را تغییر دهید: اگر فرد مصاحبه‌شونده در پاسخ به سؤالی احساس ناراحتی می‌کند، موضوع را تغییر دهید.