کتاب آموزش فکر کردن به جانی: فلسفه آموزش بر اساس اصول عینیت گرایی آین رند

لئونارد پیکاف در کتاب آموزش فکر کردن به جانی، با اتکا به فلسفه آموزش مبتنی بر اصول عینیت‌گرایی آین رند، نظام آموزشی مدرن را مورد انتقاد قرار داده است. نویسنده در این کتاب توضیح می‌دهد که چطور مدارس با حذف مهارت تفکر، ذهن دانش‌آموزان را به انباری از اطلاعات بی‌ارزش بدل کرده‌اند که به‌راحتی به دست فراموشی سپرده می‌شود.

درباره‌ی کتاب آموزش فکر کردن به جانی

سیستم آموزشی مدرن از آن دست موضوعاتی است که اغلب افراد در ناکارآمد بودنش اتفاق نظر دارند. با تمام پیشرفت‌هایی که در علم روان‌شناسی آموزش حاصل شده، همچنان بسیاری از معلمان بر به‌کارگیری روش‌های قدیمی آموزش پافشاری می‌کنند و نتیجه تربیت نسل‌هایی بوده که علی‌رغم گذراندن سال‌های زیادی برای تحصیل، اطلاعات چندانی از دنیای پیرامون خود ندارند. لئونارد پیکاف (Leonard Peikoff) در کتاب آموزش فکر کردن به جانی (Teaching Johnny to Think)، این روش ازکارافتاده را به بوته‌ی نقد گذاشته.

پیش از هر چیز، باید به این نکته اشاره کنیم که کتاب آموزش فکر کردن به جانی انتشارات نقد فرهنگ، یک نظریه‌ی فلسفی را مبنای کار خود قرار داده. این نظریه‌ی فلسفی که از آن با نام «عینیت‌گرایی» یا «ابژکتیویسم» یاد می‌شود، اولین بار توسط آین رند، فیلسوف و نویسنده‌ی روسی-آمریکایی مطرح شد. این فلسفه به‌طور خلاصه بر این باور است که حقیقت به احساس، سلیقه یا نظر افراد وابسته نیست، عقل مهم‌ترین ابزار شناخت است، آزادی فردی برای رشد انسان ضروری است و مسئولیت تصمیم‌های هر شخص بر عهده‌ی خودش است.

برطرف کردن ضعف‌های سیستم آموزش

لئونارد پیکاف برای شروع بحث، به این نکته اشاره می‌کند که دانش‌آموزان امروز ماشین‌های قدرتمند حفظ مطالب‌اند، بی‌آنکه توانایی تفکر انتقادی داشته باشند. مدرسه تنها به دنبال گرفتن یک پاسخ ازپیش‌تعیین‌شده است، برای همین هم بعد از سال‌ها تحصیل در مدرسه، هیچ‌کس آن‌طور که باید توانایی تحلیل و فکر کردن ندارد.

این روند، آموزش را تنها به دوران مدرسه محدود می‌کند و فرد را برای مسئولیت‌های واقعی در زندگی بزرگسالی با دست خالی رها می‌کند. گرچه نقدهای کتاب آموزش فکر کردن به جانی به سیستم آموزشی آمریکا وارد شده، اما همه می‌دانیم که این مسائل در همه‌ی سیستم‌های آموزشی یکسان است.

نویسنده در کتاب آموزش فکر کردن به جانی توضیح می‌دهد که روش فعلی، «حفظ کردن» را مقدم بر «فهمیدن» می‌داند. نتیجه‌ی این رویکرد، پرورش دانش‌آموزانی بوده که اطلاعات فراوانی دارند، اما توانایی فکر کردن ندارند. چاره‌ی کار برای رفع این معضل، تکیه بر آموزش مبتنی بر مفهوم به جای تکیه بر حفظیات است.

آموزش تفکر انتقادی به کودکان

لئونارد پیکاف به زبان ساده می‌گوید انسان زمانی واقعاً یاد می‌گیرد که بتواند «مفهوم بسازد». برای این کار، ذهن باید از سطح «مشاهده» به سطح «تحلیل» برسد که اصول و الگوهای خاص خودش را دارد. چارچوب‌های ایجاد این تغییرات آموزشی، در کتاب آموزش فکر کردن به جانی توضیح داده می‌شود.

اگر دغدغه‌ی بهبود یادگیری دانش‌آموزان را دارید، خرید کتاب آموزش فکر کردن به جانی می‌تواند شما را با چالش‌ها و نقاط ضعف سیستم فعلی آشنا کند و راهکار تغییر آن‌ها را نیز به شما نشان دهد. این کتاب ارزشمند، توسط امین فهیما به فارسی ترجمه شده است.

کتاب آموزش فکر کردن به جانی برای شما مناسب است اگر

• دوست دارید فلسفه آموزش و پرورش اصولی را یاد بگیرید.
• معلم، مربی یا از کادر آموزشی مدارس هستید و می‌خواهید سطح یادگیری دانش‌آموزانتان را بالا ببرید.
• می‌خواهید مهارت تحلیل و تفکر انتقادی را به نسل جوان بیاموزید.

در بخشی از کتاب آموزش فکر کردن به جانی: فلسفه آموزش بر اساس اصول عینیت گرایی آین رند می‌خوانیم

هر فرآیندی از تفکر یا آموزش می‌بایست قدم به قدم پیش رود. باید مانند یک فیلم یا رمان خوب آغاز، میانه و پایان داشته باشد. باید با چیزی آغاز گردد که دانش‌آموزان می‌توانند به‌خودی‌خود درکش کنند، چیزی که مستلزم توضیح دیگری نباشد، چیزی که برای آن دانش‌آموزان خاص، خود‌به‌خود قابل‌فهم باشد. این معادل یک قاعده کلی در شناخت است: این یک آغاز است. شما ناچارید که بر روی این آغاز بنا کنید، قدم به قدم آن را دنبال کنید و در نتیجه‌گیری به اوج برسانید.

بسیاری از مردم با عدم درک از ساختار دچار اشتباه می‌گردند. نکات بی‌شماری وجود دارد که می‌تواند کاملاً آشکار باشد، به شرط اینکه در توالی مناسبی ارائه گردد، با پس‌زمینه درست و آماده‌سازی لازم. همین نکات اگر بدون ترتیب ارائه شوند نامفهوم می‌گردند، حتی اگر دقیقاً همان نکته یا همان تصویر و همان مباحثات ارائه گردد. بنابراین، مسئله تنها این نیست که چه چیزی به دانش‌آموزانتان یاد می‌دهید، بلکه چه زمانی هم مهم است. به بیان دیگر، سازمان‌دهی حیاتی است.

این ایده یک دلیل مهم است که چرا میل دانش‌آموزان، ملاک تعیین‌کننده‌ در آماده‌سازی مطالب یا تعیین یک درس نیست. شما نمی‌توانید به سادگی از یک کلاس نظرسنجی کنید، دریابید که میل فوری و آتشین آن‌ها چیست و کلاس را با درهم تنیدن ارائه‌تان با تمایلات آن‌ها برانگیزید. آن‌ها ممکن است که ساختار مناسب را دنبال کنند، اما به همان اندازه نیز محتمل است که این کار را نکنند. ممکن است که بسیار علاقه‌مند به پرسشی باشند که از نظر فکری آمادگی پرداختن به آن را ندارند. ممکن است بارها چیزی را شنیده باشند که والدینشان درباره آن بحث می‌کردند یا چیزی را در تلویزیون دیده باشند، اما این، بدان‌ها چهارچوب عقلانی لازم را برای اینکه قادر به یادگیری آن مطلب باشند نمی‌بخشد. این دقیقاً در مورد بسیاری از رویدادهای جاری صادق است. دانش‌آموزان چارچوبی برای فهم یا تفسیر مطالب درسی ندارند.