کتاب دوربین مولف

معرفی کتاب دوربین مولف

کتاب دوربین مولف، منبعی سودمند برای علاقه‌مندان به سینما و به‌خصوص رشته‌ی فیلم‌برداری است. حسین جعفریان، تنها فیلم‌بردار ایرانیِ عضو آکادمی اسکار، ماحصل گفت‌وگوها و یادداشت‌های خود را در قالب کتاب منتشر کرده است. پس از مطالعه با دیدگاه‌های این فیلم‌بردار سرشناس کشورمان درباره‌ی هنر فیلم‌برداری آشنا می‌شوید.

درباره‌ی کتاب دوربین مولف

کتاب دوربین مولف، منبعی ارزشمند برای طرفداران هنر هفتم و به‌ویژه رشته‌ی فیلم‌برداری است. مجموعه‌ای از یادداشت‌ها و مقاله‌های سینماییِ حسین جعفریان، فیلم‌بردار سرشناس ایرانی، در این کتاب قرار دارد. حسین جعفریان، تنها فیلم‌بردار ایرانی عضو آکادمی اسکار است و سابقه‌ی فیلم‌برداری آثار بسیار مطرحی مانند چهارشنبه‌سوری، درختان زیتون و فروشنده‌ را در کارنامه‌اش دارد.

این تجربه‌های ارزشمند، کتاب دوربین مولف را به اثری تبدیل کرده که هم جنبه‌ی آموزشی دارد و هم جنبه‌ی خاطره نگاری. در حین مطالعه‌ از یک سو با مفاهیم تخصصی فیلم‌برداری آشنا می‌شوید و از سوی دیگر به پشت صحنه‌ی فیلم‌های مطرح سینمای ایران می‌روید تا با دغدغه‌ها و شیرینی‌های کار یک مدیر فیلم‌برداری آشنا شوید.

برای آشنایی بهتر با ساختار مطالب و سیر فکریِ این فیلم‌بردار مطرح، شناسنامه‌ای از مصاحبه‌ها و مطالب در کتاب دوربین مولف قرار گرفته است. مطالعه‌ی این شناسنامه به شما کمک می‌کند تا با ساختار کتاب و سیر فکری این فیلم‌بردار مطرح آشنا شوید و بدانید که هر کدام از گفت‌وگوها و یادداشت‌ها در چه بستر و به چه مناسبت‌هایی شکل گرفته‌اند.

کتاب دوربین مولف؛ مجموعه‌ای از تجربه‌های فنی و خاطرات سینمایی

مصاحبه‌ی خواندنیِ آذر مهرابی با حسین جعفریان درباره‌ی فیلم‌برداری فیلم فروشنده در کتاب دوربین مولف جای گرفته است. در این مصاحبه به تعداد جلسه‌های فیلم‌برداریِ این فیلم و نوع دوربین اشاره شده است. سپس، توضیحاتی درباره‌ی ویژگی‌های فیلم‌برداری فیلم فروشنده مطرح شده‌اند. کنتراست کم، تسلط رنگ‌های سرد و نورپردازی تاریک ویژگی‌های فیلم‌برداری این فیلم هستند. آگاهی از این مفاهیم حتی اگر فیلم‌بردار نیستید، برای شما سودمند خواهد بود. با کسب اطلاعات بیشتر از روش‌های تحلیل لایه‌های بصری فیلم، می‌توانید سینما را با دید عمیق‌تری ببینید.

در بخش بعدی کتاب دوربین مولف، گفت‌وگوی علی معلم با جعفریان قرار دارد. در این گفت‌وگو درباره‌ی فیلم‌های روز رستاخیر، چ، و 50 قدم آخر صحبت شده است. گفت‌وگوهایی از مصاحبه‌‌ کننده‌های مختلف با جعفریان درباره‌ی فیلم‌هایی مانند بوسیدن روی ماه و درباره‌ی الی، قسمت‌های بعدی قرار گرفته‌اند. مطالب این کتاب حسین جعفریان با یادداشتی درباره‌ی دیجیتال شدن سینما، خاتمه پیدا می‌کند.

کتاب دوربین مولف، روایتی صمیمی از زیستن در سینما است؛ کسی این روایت را نوشته که سال‌ها پشت دوربینِ ماندگارترین لحظه‌های سینمای ایران ایستاده است. حسین جعفریان با حوصله و دقت، شما را به سفری در کوچه‌پس‌کوچه‌های نور و قاب می‌برد تا پاسخی برای پرسش‌های بنیادینِ حوزه‌ی فیلم‌برداری درباره‌ی سبک و مولف بودن پیدا کنید با نقش نادیده‌ی فیلم‌بردار در شکل‌گیری یک اثر آشنا شوید.

با خرید کتاب دوربین مولف و مطالعه‌ی آن، به کوچه‌پس‌کوچه‌های نور و قاب می‌روید تا از نزدیک ببینید که یک فیلم‌بردار چگونه با نور، رنگ و ترکیب‌بندی، احساس را به تصویر می‌کشد. نشر گیلگمش، این مجموعه از تجربه‌های فنی و خاطره‌های سینمایی را به قفسه‌ی کتابفروشی‌ها آورده است.

کتاب دوربین مولف برای شما مناسب است اگر

• به سینما و هنر فیلم‌برداری علاقه دارید و می‌خواهید با نقش مدیر فیلم‌برداری در خلق یک اثر آشنا شوید.
• دانشجوی رشته‌ی سینما یا فیلم‌برداری هستید و قصد آشنایی با تجربه‌های عملی یک فیلم‌بردار صاحب سبک ایرانی را دارید.
• منتقد سینما هستید و می‌خواهید در جریان نکته‌های تخصصی فیلم‌برداری و اطلاعات فنی این حوزه قرار بگیرید.

در بخشی از کتاب دوربین مولف می‌خوانیم

مهم‌ترین نکته‌ی قابل‌ذکر در مورد فیلم‌برداری دیوار مربوط می‌شود به صحنه‌هایی که در دیوار مرگ فیلم‌برداری شد. در این بخش از فیلم مجبور شدیم برای نورپردازی و به تصویر کشیدن عملیات آکروباتیکِ قهرمان موتورسوار فیلم، ابزارهایی را طراحی کنیم و بسازیم، برای نورپردازی چراغ‌آویز مخصوصی ساختیم که با حمل تعداد زیادی چراغ (حدود 34 کیلووات) و قرار گرفتن در موقعیت مناسب به ما اجازه داد تحت هر زاویه‌ای بدون نگرانی از دیده شدن منابع نوری فیلم‌برداری کنیم. طرحی که اجرا شد، گرچه پُردردسر بود، ولی به‌خوبی جواب داد به نحوی که ما توانستیم هم از داخل دیوار و هم از بالا در ارتفاع پانزده‌متری با بازترین لنزها تصاویر موردنظر را ثبت کنیم.

برای نمایش هر چه جذاب‌تر هنرنمایی‌های موتورسوار تصمیم گرفتیم از تمام زوایای ممکن فیلم‌برداری کنیم. برای این منظور پایه‌هایی ساختیم که به ما امکان داد دوربین را در قسمت‌های مختلف موتورسیکلت نصب کنیم و فیلم بگیریم. حرکت‌های چرخشی دوربین برای تعقیب موتورسوار از پایین یا از روی یک سکوی سه‌متری که در مرکز دیوار مدور تعبیه شده بود انجام گرفت. حرکت‌های تعقیب با تمهیداتی در حالی انجام گرفت که موتورسوار با سرعت شصت کیلومتر در ساعت دیوار را دور می‌زد، متأسفانه به دلیل محدودیت‌هایی که موتورسوار بدل به وجود آورد نتوانستیم از تمام نماهای فیلم‌برداری‌شده استفاده کنیم. به عنوان مثال اکثر نماهای بسته حذف شد. با قرار دادن تاور کرین بر روی یک سکوی سه‌متری و با استفاده از بازترین لنز توانستیم از ارتفاع پانزده‌متری، مجموعه‌ی دیوار و تماشاگرها را در قاب واحدی به تصویر بکشیم، حرکت‌های دوربین با استفاده از ریموت هِد از پایین کنترل می‌شد.

فهرست مطالب کتاب

یادداشت نویسنده
شناسنامه‌ی مطالب
بخش یک: گفت‌وگوها و یادداشت‌هایی درباره‌ی فیلم‌ها
سرکشی دوربین به تمام زوایای صحنه
خودمان را دست‌‌کم نگیریم
بهار عشق و امید
آن چه در زیر نهفته...
تصاویر گس
خطرپذیری ساختاری
خاطره‌ها
تعقیب مدوّر با ابزار مکانیکی
مدیر فیلم‌برداری در خدمت کارگردان
کنار چشمه‌ی خنک
سنت‌شکنی با رنگ‌های گرم
امر لاهوتی، نگاه ناسوتی
پایان شب سیاه
طراحی نور در شبی یک‌ساله یا نورپردازیِ دلی تیره و زخم‌خورده
با حجب و صبوری نمی‌توان مدیریت کرد
تضاد دیالکتیک
دامی برای لحظه‌های جادویی
فیلم‌برداری، هنر غیرمستقل
بخش دو: گفت‌وگوها و یادداشت‌هایی درباره‌ی فیلم‌برداری
در بندِ تصاویر نمانیم
وداع با 35 میلی متری
دیده‌شدن مایه‌ی خوشحالی است
وداع با نگاتیو
سالن‌های سینما
نقش و اهمیت تاریکی در فیلم
در این دوران رکود و بی‌رونقی
کار ما همه‌اش خاطره است
کلنجار با نور
مسئولیت فیلم‌بردار
حاشیه‌هایی بر متن دیجیتال شدن سینما
کارنامه‌ی حسین جعفریان
نمایه
تصاویر