کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان

علیرضا شریعتی در کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان که اقتباسی امروزی از مثنوی معنوی مولانا جلال الدین محمد بلخی است، دو داستان کوتاه را نقل می‌کند که نشان می‌دهد چگونه مهر و محبت، عیار انسان‌ها را مشخص و دوست را از دشمن متمایز می‌کند.

درباره‌ی کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان

مشرق‌زمین و به‌ویژه سرزمینمان ایران، ادبا و حکیمان فراوانی دارد که هر یک شهره‌ی عالم علم‌اند و از گنجینه‌ی دانش بی‌نظیرشان، آدمیان را سیراب کرده‌اند. اما در میان این فرزانگان، نامی وجود دارد که بعد از گذشت صدها سال همچنان ورد زبان مردم است و گذر زمان و تغییر فرهنگ و رسوم نتوانسته از محبوبیت و وجاهتش نزد مردم بکاهد؛ مولانا جلال الدین محمد بلخی، همان شاعر و حکیم فرزانه و عاشقی است که اشعار و حکمت‌هایش هنوز هم نقل مجالس مردم است و دریای علمش همچنان گوهرهای فراوانی دارد که به آن‌ها عرضه کند.

علیرضا شریعتی در مجموعه‌کتاب‌های «جزیره‌ی مثنوی» تلاش کرده تا این قصه‌ها را به زبان امروزی و قابل‌فهم‌تر برای نسل جدید ارائه دهد تا همه بتوانند از خرد مولانا بهره‌مند شوند. در کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان، دو داستان کوتاه دیگر از مثنوی معنوی را می‌شنویم که به نثر و زبانی شیوا درآمده‌اند.

در داستان زنون در زندان، ماجرای عالم فرزانه‌ای به نام زنون مصری را می‌شنویم که همه او را به نیک‌سرشتی و فرزانگی می‌شناسند. اما زنون تصمیم می‌گیرد تا خود را به دیوانگی بزند و از روی این احوال حرف‌هایی می‌زند که سرانجام او را به زندان می‌اندازند. یاران زنون که باور ندارند مرشد و پیشوایشان واقعاً به جنون و دیوانگی دچار شده باشد به ملاقات او در زندان می‌روند، اما زنون ناگهان به آن‌ها حمله می‌کند و با پرتاب کردن سنگ و چوب به سمت آن‌ها، آنان را فراری می‌دهد...

در داستان خواجه و محبت لقمان، داستان لقمان را می‌شنویم که در عین خرد و بزرگ‌منشی، برده‌ی خواجه‌ای خداشناس و خداترس است. میان خواجه و لقمان محبتی جاری است؛ تا به آن حد که خواجه قصد آزاد کردن لقمان را می‌کند، اما لقمان این را نمی‌پذیرد و از او می‌خواهد که اجازه دهد در لباس بندگی او بماند تا دیگران سَر از سِر وجودش درنیاورند...

کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان کاری از نشر صوتی نوین کتاب گویاست. این اثر را با صدای گرمِ علیرضا شریعتی می‌شنوید.

درباره‌ی مجموعه‌ی جزیره‌ی مثنوی

«مصحف ثانی» نامی است که بسیاری از صاحب‌نظران برای مثنوی مولوی برگزیده‌اند. این کتاب که یکی از غنی‌ترین آثار عرفانی و تعلیمی ادبیات فارسی به‌شمار می‌رود، 26000 بیت از سروده‌های مولانا را شامل می‌شود و در شش دفتر نوشته شده است. مولوی برای حکایت‌های شیرین و آموزنده‌اش در این کتاب، قالب شعری مثنوی را برگزیده است. جلال‌الدین همایی، ادیب و پژوهشگر معاصر، این اثر را از جهت پرمغزی و نغزگفتاری با آثاری همچون گاتاهای هندی، متون مقدس زرتشتی و عهد جدید مسیحیان هم‌سنگ دانسته است.

مولوی به‌مدت چهار سال با شمس تبریزی دوستی و هم‌نشینی داشت و این ارتباط تأثیری شگرفت و حیرت‌آور بر زندگی این دو شاعر اسطوره‌ای گذاشت. چنانکه گفته‌اند هرکجا در این شش دفتر اشارتی به آفتاب و خورشید شده، شاعر، پیر و مراد خود شمس تبریزی را در پس آن مفهوم لحاظ کرده است.

عبداللطیف عباسی گچراتی، رینولد نیکلسون، عبدالکریم سروش و محمدعلی موحد از جمله کسانی بودند که هریک، تصحیح‌های گوناگونی را از این اثر ارائه دادند. سوای آن، مثنوی مولانا تا کنون و با وجود گذشت قرن‌های بسیار از سرایش آن، بارها و بارها بازنویسی و اقتباس و همچنین به زبان‌های دیگر ترجمه شده است. پژوهشگران نامداری همچون جعفر شهیدی، و بدیع‌الزمان فروزانفر آثار تحلیلی ارزشمندی را از این اثر ارائه داده‌اند. اهمیت این شاهکار ادبیات عرفانی، آنجا مشخص می‌شود که بدانیم رشته‌ای تخصصی تحت عنوان «مولوی‌پژوهی» به رشته‌های علوم انسانی اضافه شده است.

علیرضا شریعتی در هر یک از قسمت‌های مجموعه‌ی جزیره‌ی مثنوی، یکی از داستان‌های این اثر گرانقدر را انتخاب کرده و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هر قسمت از این مجموعه به یکی از حکایت‌های مثنوی اختصاص دارد.

کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان برای چه کسانی مناسب است؟

علاقه‌مندان به آثار ادبیات تعلیمی و به‌‍خصوص مثنوی معنوی، از شنیدن این کتاب لذت خواهند برد.

در بخشی از کتاب صوتی جزیره‌ی مثنوی: زنون در زندان و خواجه و محبت لقمان می‌شنویم

لقمان حکیم غلام زرخریدی بود پاک و خردمند که صاحبش او را به سبب کوشش و تلاش شبانه‌روزی و کاردانی بی‌حد، از فرزندانش بیشتر دوست می‌داشت.

نی که لقمان را که بنده پاک بود
روز و شب در بندگی چالاک بود
خواجه‌اش می‌داشتی در کار پیش
بهترش دیدی ز فرزندان خویش