کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟

مهاتما گاندی، رهبر سیاسی بزرگ هندوستان در قرن بیستم، در کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟ به واکاوی جنبه‌های گوناگون یکی از بزرگ‌ترین دلمشغولی‌ها و هراس‌های بشری پرداخته است: وحشت از مرگ.

درباره کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن

مهاتما گاندی (Mahatma Gandhi) یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ بشری بود؛ متفکری عارف‌پیشه که از قضا نقشی مهم در تاریخ سیاسیِ کشور خویش ایفا نمود. او، به عنوان رهبری فکری و معنوی، با صورت‌بندی و طرحِ نظریه‌ی «مبارزه‌ی خشونت‌پرهیزانه»، موفق به بسیج نمودن توده‌ی مردم هند بر علیه قدرت استعماری بریتانیا شد. به گواه اغلب زندگینامه‌نویسان گاندی، نیروی انکارناپذیر شخصیت او در مقام یک رهبر، بیش از اندیشه‌ی او، از منش وی در مقام یک انسان نشأت می‌گرفته است.

البته این بدان معنا نیست که در اندیشه‌ی گاندی عنصر متمایزکننده و مهمی وجود نداشته. کاملاً برعکس؛ گاندی صاحب نگرشی ژرف و منحصربه‌فرد بود که بی‌برخورداری از آن، نه در عالم سیاست ره به جایی می‌بُرد، و نه در حوزه‌ی فرهنگ نامی از خود به جا می‌گذاشت. با این حال، آنچه مهم است به خاطر سپردن این واقعیت اساسی است که اندیشه‌ی گاندی، تا زمانی که در شخصیتش جلوه‌گر نگشته بود، بر مردمِ گرداگردِ او اثر نداشت.

در کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟ (Why Fear or Mourn Death) مخاطبِ وجوهی از اندیشه‌ی الهیاتی - عرفانی گاندی خواهید بود. او در این اثر موجز و اثرگذار، همت خود را معطوفِ واکاویِ ماهیت هراس بشری از مرگ و نیستی نموده است.

پرسش نخستینِ گاندی در کتاب چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟ به خوبی در عنوان اثر جلوه‌گر گشته است. گاندی در بخش‌های آغازین کتاب خود، ما را با پرسش‌هایی از این دست مواجه می‌سازد: چرا از مرگ، که همچون زایش، عنصری ضروری و طبیعی از نظام کائنات است، چنین در هراسیم؟ چه نگرشی سبب می‌شود که تصور مرگ خود و عزیزانمان را چنین دشوار و دیرهضم بیابیم؟ فرهنگی که در آن متولد می‌شویم، چه نقشی در شکل‌گیریِ دیدگاه ما نسبت به مرگ دارد؟ و...

در بخش بعدی این کتاب صوتی، او تلاش می‌کند تا پاسخ‌های خود به پرسش‌های مطروحه را عرضه کند؛ و این همان جایی است که نبوغِ نهفته در بینش او هویدا می‌گردد. گاندی، در پاسخ به سوالاتی مشابهِ آنچه بیان کردیم، از دانش وسیع خود در علوم فلسفی و کلامی بهره می‌جوید، و با تیزبینی و ژرف‌نگری‌ای خاص، ریشه‌ی اضطراب و هراس ما را در نسبت با واقعیتِ مرگ، آشکار می‌سازد.

کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟ توسط شهرام نقش تبریزی به فارسی ترجمه شده، و به یاری صدای گرم امید تقوی، به نسخه‌ی گویای پیش رو بدل گشته است.

کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به مباحث فلسفی و متافیزیکی دو گروه از مخاطبین اصلی این کتاب صوتی‌اند.

با مهاتما گاندی بیشتر آشنا شویم

گاندی پیشوای فکری و سیاسی مردم هند در مسیر کسب استقلال از امپراطوری بریتانیا بود. وی در سال 1869 دیده به جهان گشود و به سال 1948، به ضرب گلوله‌ی یک هندوی رادیکال، از پا درآمد. گاندی در رشته‌ی حقوق، در کالجی واقع در پایتخت انگلستان، لندن، تحصیل نموده بود. امروزه از گاندی با لقب مهاتما (روح بزرگ) یاد می‌کنند.

از گاندی آثاری چند در حوزه‌های گوناگون فکری و فرهنگی به جا مانده، که از آن جمله می‌توان به عناوینی چون «چرا ترس از مرگ و مویه بر آن؟» و «این است مذهب من» اشاره داشت.

در بخشی از کتاب صوتی چرا ترس از مرگ و مویه بر آن می‌شنویم

انگلیسی‌ها زندگی خود را بر کف می‌گیرند. عرب‌ها و پاتان‌ها مرگ را چیزی جز یک ناخوشی معمولی تلقی نمی‌کنند؛ اینان هرگز بر مرگ اقوام خود گریه سر نمی‌دهند. زنان بوئر (در آفریقا) هم به کلی از این ترس مبرا هستند. در جنگ بوئر، هزاران زن جوان بوئری بیوه شدند، ولی هرگز به این موضوع اهمیتی ندادند. اصلاً مهم نبود اگر همسر یا پسرشان را از دست می‌دادند؛ آنچه برایشان اهمیت داشت، حفظ عزت و سربلندی میهن بود. اگر کشورشان به بردگی کشانده می‌شد، وجود همسر چه دردی را دوا می‌کرد؟ به خاک سپردن پیکر فانی فرزند و در عوض، حفظ کردن خاطره‌ی پایدار او در ذهن و دل، هزار بار بهتر بود از پذیرفتن بردگی او و بزرگ کردنش. این‌گونه بود که زنان بوئر، دل خود را قرص کردند و عزیزان خود را شادمانه تسلیم مرگ نمودند.