کتاب صوتی هفده هجا: شش داستان کوتاه ژاپنی

کتاب صوتی هفده هجا مجموعه‌ای متشکل از شش داستان کوتاه به قلم هیسایی یاماموتو، نویسنده‌ی مطرح ژاپنی است. ایجاز، صراحت بیان و توصیفات درخشان از عناصر طبیعت، از مهم‌ترین مشخصه‌های قصه‌های گردآمده در این کتاب است. این اثر بی‌شک به مذاق علاقه‌مندان به ادبیات روز جهان خوش خواهد آمد.

درباره کتاب صوتی هفده هجا:

هایکو گونه‌ای خاص از شعر ژاپنی است که مبتنی بر ایجاز و توصیفات طبیعی است. هایکوسرا، از آنجا که در کار سرودن خود را با محدودیت کاراکتر روبه‌رو می‌بیند (او مجاز نیست که از بیش از هفده هجا در شعر خود استفاده کند)، ناگزیر از توصیفاتِ اضافی چشم پوشیده و تلاش می‌کند تا در شعر خود، یک تأثر عاطفی خاص را به شکلی بی‌اندازه موجز بیان کند.

هایکو به عنوان یک گونه‌ی شعری مشخص و معین، از دلِ نگاهی خاص به دنیا نشأت گرفته که مختصِ فرهنگ ژاپن است. از این رو، اصول حاکم بر زیبایی‌شناسیِ هایکو، در کار سایر هنرمندان ژاپنی، حتی آنان که سر و کاری با شعر ندارند، نیز پیداست. به عبارتی، اصل ایجاز و اصل طبیعت‌گرایی فقط در آثار شاعران ژاپنی دیده نمی‌شود، بلکه در کار داستان‌نویسان، فیلم‌سازان، نقاشان و سایر هنرمندان ژاپنی نیز وجود دارد.

برای نمونه می‌توان به کتاب هفده هجا (Seventeen syllables and other stories) اشاره کرد. این اثر مجموعه‌ای از شش داستان کوتاه به قلم هیسایی یاماموتو (Hisaye Yamamoto) است، که تماماً بر اساس اصول زیبایی‌شناختیِ هایکو به نگارش درآمده‌اند. داستان‌های گردآمده در این مجموعه، از لحنی شاعرانه و روایتی گیرا برخوردارند؛ هیسایی یاماموتو، همچون بسیاری از هنرمندان اصیل ژاپنی، در انتخاب موضوع داستان‌هایش، بیش از هر چیز به تجارب عادی و روزمره توجه داشته است. داستان‌های کتاب هفده هجا به ظاهر مملو از مسائل پیش پاافتاده‌اند؛ مملو از قدم زدن‌های عادی، مکالمات معمولی، ماجراهای همیشگی. با این همه، گویی ذهنِ خلاقِ هیسایی یاماموتو شاعرانگیِ غریبی را به رگ‌های عادت تزریق نموده، و از این طریق داستان‌هایی بس جذاب و شنیدنی نوشته که در تأثیرگذاری و گیرایی، دست‌کمی از بهترین هایکوهای ژاپنی ندارند.

در کتاب صوتی هفده هجا، به ترتیب، به شش داستان پیش رو گوش خواهید سپرد: اتوبوس ویلشایر، باران صبحگاهی، زن بی‌خانمان، هفده هجا، اکالیپتوس، لاس وگاس چارلی.

در نکوداشت کتاب صوتی هفده هجا:

- این داستان‌های به یادماندنی، یادآور بهترین آثار آنتون چخوف‌اند... به راستی که هر داستان این مجموعه‌ یک گنج است! (Booklist)

کتاب صوتی هفده هجا مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به ادبیات شرق، خصوصا دوست‌داران داستان‌های مدرنِ ژاپنی، کتاب صوتی هفده هجا را بسیار جذاب خواهند یافت.

با هیسایی یاماموتو بیشتر آشنا شویم:

وی به سال 1921، در ایالت کالیفرنیا چشم به جهان گشود. پدر و مادرش اصالتاً ژاپنی بودند، و اصرار داشتند که فرزندشان علی‌رغم برخورداری از تربیت غربی، از همان کودکی با فرهنگِ زادگاهش نیز آشنا شود؛ به همین سبب او خیلی زود سیر در دنیای هنر و ادبیات ژاپن را آغاز کرد. یاماموتو از حدود چهارده سالگی به طور جدی شروع به نوشتن کرد و چندین سال بعد نخستین آثار قابل توجهش را در نشریات گوناگونی چون پارتیزان و آریزونا به چاپ رساند. صراحت بیان، ساده‌نویسی و گرایش به توصیف موقعیت‌های عادی، از مهم‌ترین مولفه‌های آثار این بانوی نویسنده است. گفتنی است که او در سال 1986 برنده‌‌ی جایزه کتاب بنیاد کلومبوس و در سال 1988برنده جایزه‌ انجمن مطالعات آسیا آمریکا شده است.

در بخشی از کتاب صوتی هفده هجا می‌شنویم:

ساعت کمی از نه گذشته بود. ساداکو پشت میز آشپزخانه، روبه‌روی پدرش نشسته بود، و به او که داشت نیمرویش را می‌خورد نگاه می‌کرد؛ پدرش همیشه نیمرو را به همین روش مخصوص می‌خورد و انگار هرگز نمی‌خواست آن را تغییر دهد. او ابتدا جز تخم مرغ‌ها، همه چیز، از جمله دو تکه نان تست، آب گوجه فرنگی و قهوه را سر فرصت می‌خورد، سپس با دو حرکت ماهرانه‌ی چنگال، دو تکه تخم مرغ را درسته به دهان می‌گذاشت، یکی دو بار می‌جوید و قورت می‌داد، و به این ترتیب صبحانه را به پایان می‌رساند. ساداکو فکر می‌کرد اوضاع می‌توانست بدتر از این هم باشد، مردی را داستانی به یاد می‌آورد که هر روز صبح دو تخم مرغ نیمرو، یکی با زرده‌ی نارنجی پررنگ، و دیگری با زرده‌ی زرد کم‌رنگ برای صبحانه‌اش می‌خواست. حتی شوهر خودش هم تخم مرغ‌های صبحانه‌اش را همیشه به یک روش خاص دوست داشت و تحمل نیمروی برشته را نداشت.