نظر انتقالی همدان برای کتاب رباعیات خیام

با سلام، اما سخن گفتن از خیام و رباعیات او کاری است سهل و ممتنع، پیچیده است چون بدون اغراق خیام انسانی است همه فن حریف و دارای شخصیتی چند بعدی (منجم، ریاضی دان، فیلسوف، جامعه شناس، انسان شناس، روان شناس، و.... در کل یک هنرمند تمام عیار). اما سهل و ساده است زیرا با وجود ابعاد شخصیتی گوناگونی که دارد (مانند پیانویی که هر کلیدش یک صدای جداگانه دارد)، وقتی با رباعیاتش در ذهن انسان نوشتن را می آغازد، به ساده ترین و شیواترین شکلی، پاسخ پیچیده ترین سوال های اساسی و بنیادی بشر را برای انسان ملموس و قابل درک میکند. مثلا آن جا که میگوید " کو کوزگر و کوزه خر و کوزه فروش "؟، خیام با طرح یک سؤال ظاهرا ساده اما پیچیده، هدف از عملکرد همه انسانها در طول تاریخ و در تولید (کوزه گر) و مصرف (کوزه خر) و واسطه گری های مختلف (کوزه فروشان) و جنگ و صلح و.... همه و همه را به چالشی عمیق میکشد تا افراد حریص و متجاوز و دنیا طلب، عبرت گرفته و به حق خود از روزگار قانع شوند، و برای اثبات برتری خود بدنبال مرگ دیگران نباشند. اینها همان الگوهایی هستند که هنر و هر هنرمند آزاده و شریفی در جستجوی آنهاست، که اگر جز این باشد یعنی "هنر در خدمت قدرت" یا حتی صرفا" هنر در خدمت هنر" قرار بگیرد، ارزش خود را برای انسان به مرور زمان از دست خواهد داد. خیام بزرگ به دلسوزانه ترین و صریح ترین شکلی در رباعیاتش با مردم سخن گفته و همدل و همدرد آن ها شده است. در پایان شما را مهمان یک رباعی نیمه طنز از خودم، مینمایم: یک نیمه عمرم پی معنا، طی شد نیم دگرش در پی حلوا، دی شد افسوس که خوردیم و تمامش کردیم کی آمد و خوردیمش و پایان کی شد؟