نظر محمد تابع برای کتاب صوتی نامه‌ای به آیدا

نامه ای به اِیدا از احمد شاملو از آن متن هایی است که بیشتر از اینکه صرفاً یک نامه باشد، حال وهوای یک قطعه ی ادبی و عاطفی دارد. شاملو در این متن، مانند بسیاری از نوشته هایش، زبان را فقط برای انتقال پیام به کار نمی برد، بلکه از آن برای ساختن حس، فضا و نوعی حضور شاعرانه استفاده می کند. یکی از نقاط قوت این متن، صمیمیت و عاطفه ی پررنگ آن است. لحن شاملو معمولاً گرم، شخصی و در عین حال پرشکوه است؛ یعنی هم از نزدیکی عاطفی حرف می زند و هم زبانش سطحی و روزمره نمی ماند. همین ترکیب باعث می شود متن برای خواننده ای که به نثر شاعرانه علاقه دارد، جذاب و اثرگذار باشد. ویژگی دیگر، موسیقی و ریتم پنهان در نثر اوست. حتی وقتی متن ظاهراً نامه وار است، باز هم امضای شاعرانه ی شاملو در آن دیده می شود. واژه ها طوری کنار هم می نشینند که حس خواندن یک نوشته ی معمولی به آدم نمی دهند، بلکه بیشتر شبیه ورود به یک جهان احساسی و ادبی است. اما اگر بخواهیم منصف باشیم، این متن ممکن است برای همه مناسب نباشد. کسانی که به دنبال روایت مستقیم، روشن و کم ابهام هستند، شاید با آن ارتباط کامل نگیرند. زبان شاملو گاهی چنان ادبی و فشرده می شود که احساس و معنا را بیشتر به فضای کلی می سپارد تا توضیح صریح. همین موضوع برای بعضی خواننده ها نقطه ی قوت است و برای بعضی دیگر دشوار یا حتی دور از دسترس. همچنین اگر کسی با انتظار یک نامه ی کاملاً شخصی و ساده سراغ آن برود، ممکن است ببیند که متن بیش از آنکه گزارش یک رابطه ی روزمره باشد، تبدیل به بیان هنریِ احساس شده است. یعنی عاطفه در آن هست، اما عاطفه ای که از صافی زبان شاعرانه گذشته است.