کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی

کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی مجموعه‌ای از سروده‌های شاعر هزل‌سرای ایرانی یعنی فوق الدین یزدی است. ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری در این اثر قسمت‌هایی از شنیدنی‌ترین اشعار او را گردهم آورده‌اند تا یکی از گمنام‌ترین چهره‌های ادبیات پارسی را به شما معرفی کنند.

درباره‌ی کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی

هزل‌گویی در ادبیات پارسی سابقه‌ای طولانی دارد. بعضی از بزرگترین شاعران مانند سنایی و سعدی در دیوان خود به بدیهه‌گویی پرداخته‌اند که گاه اجبار دلیل آن بوده و گاه برای توضیح مفاهیمی والا به آن متوسل شده‌اند. این عمل برای برخی از شعرا شهرتی ناخوشایند به جا گذاشته -برای مثال عبید زاکانی- اما اهل فن خوب می‌دانند که شرایط زمانه این هنرمندان را به سمت سروده‌های هجو سوق داده و کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی نیز با شرح این موضوع آغاز می‌شود.

فوق الدین احمد تفتی متخلص به فوق‌الدین یزدی در دورانی می‌زیست که ادبا برای ادامه‌ی فعالیت دو راه بیشتر نداشتند: کوچ به هند و زندگی در سایه حمایت حاکمان هنردوست آنجا یا تن دادن به ذائقه‌ی پست عامه‌ و لغزسازی. اما شاعر مورد بحث ما در این کتاب، در هر دو گروه می‌گنجید. معاصرانش او را ملّایی اهل علم توصیف می‌کنند، مردی سرآمد در علوم معقول و منقول که بیانی بس متین داشته و بسیار مورد احترام بوده است. اما همین ادیبِ هنرمندِ والا مقام پس از مشاهده‌ی کم‌لطفی‌های عام و خاص، رویه‌ی فاخر گذشته را کنار گذاشت. او بعد از سال‌ها مدیحه‌سرایی بزرگان، بدیهه‌گویی را پیش گرفت و در این عرصه نیز خوش درخشید.

شاعر یزدی که گاه فوقی نیز خطاب می‌شود در این مورد گفته: «ای عزیز اگر خواهی در این زمانه گوهر عشرت به دست آوری، پای در کوچه مسخرگی گذار و شراب بی‌شرمی نوش جان نموده، دمار از ابنای زمان برآر.» هزلیات فوق الدین یزدی رنگ‌وبوی تمسخر دارند و عوام کج سلیقه را حقیر می‌شمارند. اما جالب است بدانید بخش دیگری از سروده‌های او به هجو داستان‌های معروف ادبیات پارسی مانند فرهاد و شیرین اختصاص دارد که این موضوع به اشعارش جذابیت خاصی می‌بخشد.

در پایان شایان ذکر است که کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی توسط انتشارات نیستان تهیه شده و با گویندگی احسان چریکی دراختیار شما قرار دارد.

درباره‌ی مجموعه کتاب گزیده طنز

در سال 1395 انتشارات نیستان به کوشش و همراهی ابوالفضل زرویی نصرآباد و نسیم عرب امیری مجموعه‌ای از گلچین ادبیات طنز کلاسیک ایران منتشر کرد. نگارش مقدمه‌ی کتاب‌های این مجموعه جزو آخرین آثار مکتوب زرویی در زمان حیاتش به شمار می‌رود. گردآورندگان مجموعه‌ی گزیده طنز به سراغ آثار ادیبان و طنزپردازانی از دوران صفاریه تا قاجاریه همچون عبدالرحمن جامی، انوری ابیوردی، حکیم سوری، فوق‌الدین یزدی، ابواسحاق حلاج شیرازی و شهاب ترشیزی رفته‌اند.

کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی مناسب چه کسانی است؟

اگر به ادبیات طنز کلاسیک ایران علاقه دارید، شنیدن این کتاب صوتی را به شما توصیه می‌کنیم.

با فوق الدین یزدی بیشتر آشنا شویم

فوق الدین احمد تفتی (شاعر قرن یازدهم شمسی) یکی از هزل‌سرایان زبان پارسی است که عده‌ای او را بعد از حکیم سوزنی و عبید زاکانی سومین شاعر بزرگ هجوسرا می‌دانند. سروده‌های فوق‌الدین به‌دلیل هنجارشکنی‌هایش به‌ندرت مورد تجدید چاپ قرار گرفته‌اند و در زمان حیات هم مورد کم‌مهری معاصرانش قرار گرفته بود. با این حال شاعر یزدی را می‌توان یکی از افراد پیشروی عصر خود دانست و خلاقیت او در ساخت افعال و مصادر جدید قابل توجه است.

در بخشی از کتاب صوتی گزیده طنز فوق الدین یزدی می‌شنویم

سخن در سفره‌ی معنی لواش است
زبان بیزار از آن رنگین قماش است

طبیعت از سخن شاداب گردد
لب از وی مَشک پُر دوشاب گردد

تواند کرد طبّاخ طبیعت
در آبش گفت‌وگو را قوت لذت

توان آموختن از روی خوبی
به دَقّاق طبیعت، نرم کوبی

ولیکن کو شکرریزی که از فکر
چکد از نیفه‌اش صد گوهر بکر

اگرچه هر که موزون،‌ ارجمند است
نمک اما به طاقی بس بلند است