کتاب من ناجی تو هستم

سپیده محمودی در کتاب من ناجی تو هستم با بهره‌گیری از دو مدل «مثلث کارپمن» و «پیش‌نویس زندگی» تلاش می‌کند تا روابط زوج‌ها را بهبود بخشد. در مثلث کارپمن، یک چرخه‌ی معیوب در روابط اجتماعی شرح داده می‌شود که ریشه در کودکی افراد دارد. این چرخه، اثرات منفی بسیار زیادی در هر نوع از رابطه به جای می‌گذارد و نویسنده در این کتاب راهکارهایی را برای کنترل آن ارائه می‌دهد.

درباره‌ی کتاب من ناجی تو هستم

علم روان‌شناسی، در باب اشکال مختلفی که در روابط فردی و اجتماعی وجود دارد، مثال‌ها، نمونه‌ها و مدل‌های گوناگونی ارائه کرده است. یکی از این‌ها، مثلث «درام» نام دارد که اولین بار توسط استیون کارپمن در دهه‌ی 1960 توصیف شد و پس از آن به مثلث کارپمن شهرت یافت. این مثلث، یک مدل از تعاملات اجتماعی ناکارآمد است و یک بازی قدرت را نشان می‌دهد که از سه نقش تشکیل می‌شود: قربانی، ناجی و زجردهنده. تمام این نقش‌ها، با احساس گناه و سرزنش در جای خود نگه داشته می‌شوند. ذکر این نکته ضرورت دارد که بازیکنان در مثلث درام، ممکن است در طول یک بازی ذهنی، نقش‌های خود را تغییر دهند و اگر کسی در این مثلث تغییر نقش دهد، دو نقش دیگر نیز تغییر می‌کنند.

کتاب من ناجی تو هستم، نوشته‌ی سپیده محمودی، با تکیه بر مدل کارپمن به رشته‌ی تحریر درآمده است. نویسنده قصد دارد با واکاوی مفاهیم موجود در مثلث کارپمن، روابط افراد در زندگی اجتماعی، به‌ویژه رابطه‌ی بین زوج‌های جوان را بهبود ببخشد. از منظر نویسنده، آنچه باعث موفقیت یک ازدواج می‌شود، ارتباط عاطفی درست بین زوج‌ها است. باوجوداینکه هر فرد از سبک‌ زندگی منحصربه‌فردی استفاده می‌کند، اما روش‌ها و رفتارهای ثابت و امتحان‌شده‌ای برای زندگی بهتر وجود دارد.

سپیده محمودی در کتاب من ناجی تو هستم، ابتدا از مفهوم پیش‌نویس زندگی و مثلث کارپمن صحبت می‌کند. پیش‌نویس زندگی برای اولین بار توسط «اریک برن» و «کلود استینر» در اواسط دهه‌ی 1960 معرفی شد و بعدها توسط نویسندگان دیگر بسط یافت. مثلث کارپمن نیز، همانطور که در بالا اشاره کردیم، چرخه‌ای اشتباه در روابط انسانی است. چرخه‌ای که تنها یک دور باطل است و اگر کنترلی بر روی آن صورت نگیرد، بازیکنانش را به ورطه‌ی نابودی می‌کشاند.

این چرخه‌ی معیوب که کارپمن توصیف می‌کند، ممکن است زمینه‌ساز مشکلات بسیار و حتی نابودی یک ازدواج شود. چاره‌ی کار چیست؟ برای متوقف کردن قربانی بودن باید رابطه با طرف مقابل را بپذیرید، با این واقعیت روبرو شوید که باید تغییر کنید، با ترس‌های خود مواجه شوید و اقدامات کارآمدتری انجام دهید.

سپیده محمودی در کتاب خود، من ناجی تو هستم، به نکته‌ی مهمی اشاره دارد؛ اینکه هم پیش‌نویس زندگی و هم مثلث کارپمن، ریشه در کودکی دارند. خانواده و اطرافیان، بیشترین نقش را در ایجاد این چرخه‌ی اشتباه دارند. ما این الگوها را از طریق بزرگسالان اطرافمان یاد می‌گیریم و سپس آن را در زندگی بزرگسالی خود نیز اعمال می‌کنیم.

محمودی از این الگوی روان‌شناسی، دست‌آویزی برای بیان مباحث پیرامون زندگی زناشویی ساخته است. کتاب او از هفت فصل تشکیل می‌شود. در فصل اول از پیش‌نویس زندگی و مثلث کارپمن صحبت می‌شود. فصل دوم به روان‌شناسی سبک زندگی و مهارت‌های زندگی اشاره دارد. تحلیل رفتار مقابل و این‌که چگونه می‌توان متخصص تحلیل رفتار متقابل شد، موضوع فصل سوم است. در فصل چهارم اختصاصاً مدل کارپمن و تک‌تک نقش‌های آن بررسی و در فصل بعدی، راهبردهای مقابله با مثلث کارپمن در روابط ارائه می‌شود. عشق، موضوع اصلی فصل ششم است و در این بین، راهبرد مقابله‌ی مثلث عشق‌ورزی در زندگی زناشویی نیز ارائه می‌گردد. فصل آخر نیز به اهمیت نوازش و عشق‌ورزی در زندگی زناشویی اختصاص دارد.

این اثر توسط نشر گنجور روانه‌ی بازار شده است.

کتاب من ناجی تو هستم برای چه مناسب است؟

این اثر برای علاقه‌مندان به کتاب‌های روان‌شناسی، زناشویی و ازدواج جذاب خواهد بود.

با سپیده محمودی بیشتر آشنا شویم

سپیده محمودی، در سال 1375 به دنیا آمد. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی است. محمودی آثار و مقالات علمی خود را پیرامون رشته‌ی مشاوره و روان‌شناسی می‌نویسد. کتاب «چالش‌ها و مؤلفه‌های تربیت جنسی کودکان و نوجوانان» اثر دیگری از این نویسنده است.

در بخشی از کتاب من ناجی تو هستم می‌خوانیم

آموزش مهارت‌های زندگی فرد را قادر می‌سازد تا دانش، ارزش‌ها و نگرش‌ها را به توانائی‌های بالفعل تبدیل کند. مهارت‌های زندگی، توانائی‌هایی است که فرد را قادر می‌سازد، انگیزه و رفتار سالم داشته باشد و فرصت انجام چنین رفتارهایی را نیز ایجاد می‌نماید. آموختن و به‌کارگیری مهارت‌های زندگی، بر احساس فرد از خود و دیگران و همچنین به‌اندازه و میزان ادراک دیگران از وی اثر می‌گذارد. مهارت‌های زندگی، بر ادراک فرد از کفایت خود و اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس اثر دارد و بنابراین نقش مهمی در سلامت روان دارد. همراه با افزایش سطح بهداشت روان، انگیزه فرد در مراقبت از خود و دیگران، پیشگیری از مشکلات بهداشتی و مشکلات رفتاری افزایش می‌یابد.

برنامه مهارت‌های زندگی یک مدل آموزشی است که در کارها و فعالیت‌های گروهی سازمان‌یافته به‌منظور رشد مهارت‌های عملی که برای زندگی روزمره ضروری هستند، کاربرد دارد. به همین جهت شرکت فعال اعضای گروه برای یادگیری مهارت‌های زندگی امری ضروری می‌باشد، چراکه روش مهارت‌های زندگی مبتنی بر یادگیری تجربی است و یادگیری مؤثر را با فعالیت، مشاهده شرکت‌کنندگان دیگر و دریافت بازخورد در نظر می‌گیرد (بدیعی و همکاران، 1397). درنتیجه محتوای مهارت‌های زندگی، به‌جای یادگیری آموزش معلم مدار، یادگیری تجربی و عملی است که مکانیسم اساسی آن تغییر رفتار افراد است به‌نحوی‌که این یادگیری‌ها می‌تواند به موقعیت خارج از گروه انتقال یابد. در اصل، اثربخشی روش مهارت‌های زندگی به دلیل تأکید آن بر جنبه‌های عینی شامل درگیری و شرکت فعال افراد، رفتارهای قابل‌مشاهده و نمایش عینی عقاید می‌باشد.