کتاب صوتی طبقات صوفیه

کتاب صوتی طبقات صوفیه اثر عرفانی کهنی از خواجه عبدالله انصاری، ملقب به پیر هرات است. این کتاب گران‌سنگ و بی‌همتا، حاوی نکات و دقایقی ارزشمند در خداشناسیِ صوفیانه است. گفتنی است که خوانش این اثر توسط نویسنده، مترجم و عرفان پژوه ایرانی، زنده‌یاد قاسم هاشمی نژاد صورت پذیرفته است.

درباره کتاب صوتی طبقات صوفیه:

کتابی که پیش رو دارید، یادگاری ارجمند است که از پسِ سده‌ها به دست ما رسیده است. طبقات صوفیه یا به تعبیر اصیل‌تر، «طبقات‌الصوفیه»، حاوی گفته‌ها و سخنان عارف برجسته‌ی ایرانی، خواجه عبدالله انصاری در مجالس وعظ است. این گفته‌ها توسط شاگردان خواجه، که مستمعینِ پرشورِ سخنان و طالبانِ بی‌قرارِ حکمت او بودند، به رشته‌ی تحریر درآمده است.

طبقات صوفیه از بسیاری جنبه‌ها کتابی مهم و کم‌نظیر است؛ به لحاظ ادبی نغز و دلکش است، و به لحاظ زبانی دربردارنده‌ی پاره‌ای از لغاتِ بسیار کهن است که در کمتر منبعی می‌توان بدان‌ها برخورد. ارزش راستین این اثر اما در معنا و محتوای آن نهفته است، که به گواه غالب اهالی عرفان، نشان از روح والا و جان دردمندِ صاحب اثر دارد. در این کتاب طیف گوناگونی از مطالب آمده؛ از قصه و حکایت گرفته تا دعا و مناجات. درباره‌ی جزءجزءِ این اثر می‌توان بسیار سخن گفت. با این حال بهتر آنکه هر کس خود به کشف گوهرهای نهفته در اعماق این دریای بی‌کران بنشیند و سپس اگر نیاز بود، برای فهم بهتر به تفاسیر و شروح دانشمندان و عرفان‌پژوهان برجسته مراجعه نماید.

ما تنها نکته‌ای دیگر را می‌گوییم و بس، و آن اینکه از مهم‌ترین و فرخنده‌ترین نکات مربوط به کتاب حاضر، گوینده‌ی آن است که زنده‌یاد قاسم هاشمی نژاد (Ghassem Hashemi Nezhad) هستند. علاقه‌مندان به ادبیات فارسی یقیناً از جایگاه ممتاز او در ادبیات داستانی معاصر آگاه بوده، و با مطالعات گسترده‌اش در زمینه‌ی عرفان و تصوف نیز آشنا هستند. بنابراین می‌دانند که گوش سپردن به کتابی چون طبقات صوفیه با صدای وی، چه فرصت مغتنمی است. خصوصاً با توجه به این نکته که اثر حاضر، به گفته‌ی خود مرحوم هاشمی نژاد، سال‌ها کتاب بالینی‌ این نویسنده و پژوهشگر ارجمند بوده است.

کتاب صوتی طبقات صوفیه مناسب چه کسانی است؟

از تمام علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک پارسی و همچنین از عموم دوست‌داران عرفانی اسلامی، دعوت می‌کنیم که شنونده‌ی نسخه‌ی صوتی کتاب طبقات صوفیه باشند.

با خواجه عبدالله انصاری بیشتر آشنا شویم:

او عارف فرزانه‌ی ایرانی و از نوابغ فرهنگ اسلامی‌ در طول قرن پنجم هجری‌ بود. به سبب زادگاهش که شهر هرات بود، «پیر هرات» لقبش داده‌اند. خواجه عبدالله در سال 396 ه.ق به دنیا آمد، و به تاریخ 481 ه.ق به عالم ملکوت پر کشید. عمده‌ی شهرت خواجه به سبب مناجات‌های دلکش و پرسوزوگدازی‌ است که از او باقی مانده.

خواجه عبدالله انصاری (Abu Isma'il Al-Harawee) شعر نیز می‌سروده، اما جایگاه والایش در تاریخ عرفان اسلامی را به واسطه‌ی آثار منثورش، از جمله طبقات‌ الصوفیه به دست آورده است. همچنین باید دانست که وی تفسیر قرآنی‌ نیز دارد که اساس کار میبدی در تألیف کتاب کشف‌الاسرار بوده است.

در بخشی از کتاب صوتی طبقات صوفیه می‌شنویم:

زنون سیاح بوده، بر اطراف نیل، می‌گشتی. گفت: روزی می‌رفتم، جوانی دیدم، شور بود در وی. گفتم از کجایی ای غریب؟ مرا گفت غریب بود کسی که بازو مؤانست دارد؟ بانگ از من برآمد. بیفتادم و از هوش بشدم. چون باز هوش آمدم، مرا گفت چه شده‌ای؟ گفتم دارو با درد موافق افتاد.

شیخ الاسلام گفت: خسته‌ی او پیدا بود، که او وطن غریبانید و مایه‌ی مفلسانید و همراه بیگانگانید. وقتی کسی یابی که بضاعت تو به دست او بود، و درد تو با داروی وی موافق بود، دامن او دار.

زنون گفت: دوستان او را سه چیز بداده‌اند: ملاحت و مهابت و محبت.