کتاب صوتی شعله طور: درباره‌ی زندگی و اندیشه‌ی حلاج

کتاب صوتی شعله طور، اثری است جذاب و شنیدنی درباره‌ی اندیشه و زندگی عارف نامی ایرانی، حسین منصور حلاج. عبدالحسین زرین کوب در این کتاب، با نثری دلکش و بیانی شیوا، حکایت بزرگمردی را برای شما بازگو می‌کند که به بیان حافظ، «جرمش آن بود که اسرار هویدا می‌کرد».

درباره کتاب صوتی شعله طور:

منصور حلاج در قرن سوم هجری می‌زیست. در آن زمان، اگرچه عرفان اسلامی به تازگی شروع به بالیدن کرده بود، با این همه فضای فکری و فرهنگی جهان اسلام، تحت سیطره‌ی اسلامِ فقاهتی و شریعت‌مدار بود، و نگاه خوبی نسبت به اندیشه‌های صوفیانه وجود نداشت. در چنین روزگاری بود که حسین منصور حلاج بانگِ انا الحق (من حقیقت هستم) برداشت. (این کتاب در تاریخ 1400/4/15 به‌روز رسانی شد.)

او که به گواه بسیاری از مشایخ و عالمان بزرگِ پس از خود، و حتی به شهادت بسیاری از مردمان عصر خود، انسانی وارسته و موحد و پارسا بود، به سبب بدفهمی و خشک‌اندیشی و یا شاید بغض و کینه‌ی اطرافیان، متهم به کفرگویی شد، و بی‌رحمانه بر دار کشیده شد. انا الحق گفتن او که بعدها اسم رمزِ وحدت وجود شد، در گوش‌های سنگین مردان روزگار او، بانگی ملحدانه داشت. آنان گمان می‌کردند که حلاج ادعای خدایی دارد؛ حال آن‌که به واقع، او آن‌چنان در خداوند غرق گشته بود که «من» و منیتی برایش باقی نمانده بود، تا چه رسد به ادعای خدایی!

در کتاب صوتی شعله طور، جزییات زندگی منصور حلاج با روایتی داستان‌گونه شرح داده شده است. مخاطب مشتاق، پس از گوش سپردن به این اثر ارزشمند، نه تنها با زندگی یکی از درخشان‌ترین چهره‌های فرهنگِ ایرانی – اسلامی آشنا می‌شود، بلکه علاوه بر آن، بهره‌های فراوانی نیز از اندیشه‌های نغز و باریکِ عرفانی خواهد گرفت؛ اندیشه‌هایی که اگر بر جان مخاطب بنشینند، یقیناً سبب اعتلای روح و منش وی خواهند شد.

حُسن آثار عبدالحسین زرین کوب این است که با وجود برخورداری از دقت علمی بالا، برای مخاطبین غیرمتخصص نیز جذاب و آموزنده است. ایشان به عنوان عرفان‌شناسی بزرگ، به خوبی بر این نکته واقف بودند که مفاهیم عرفانی، اگر به شکلی شایسته و همه‌فهم بیان شوند، از کشش فوق‌العاده‌ای برخوردارند؛ و به راستی خود او، بهتر از هر کس دیگری این نکته را با آثار ارزشمندش اثبات نموده است.

کتاب صوتی شعله طور مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به تاریخ، ادبیات، و عرفانِ ایرانی – اسلامی، از گوش سپردن به این اثر لذتی بی‌اندازه خواهند برد.

با عبدالحسین زرین کوب بیشتر آشنا شویم:

وی در سال 1301 و در شهر بروجرد دیده به جهان گشود. زرین کوب در حوزه‌های مختلفی چون تاریخ، الهیات، حقوق و ادبیات سررشته داشت، و آثاری درخشان نیز در این حیطه‌ها از خود به یادگار گذاشت. عبدالحسین زرین‌کوب برای دوستداران ادب و فرهنگ، چهره‌ای بی‌نهایت محترم و درخشان است. او چندین دهه در دانشگاه‌های معتبر ایران و جهان هم‌چون دانشگاه تهران، آکسفورد، سوربن و... به تدریس پرداخت، و شاگردان فراوانی را در حوزه‌های گوناگون علمی تربیت نمود. عبدالحسین زرین کوب (Abdolhossein Zarrinkoob) در سال 1378، پس از عمری کوشش علمی و فرهنگی، دار فانی را وداع گفت. برخی از مهم‌ترین آثار او عبارتند از:

از کوچه رندان، پله پله تا ملاقات خدا، سرّ نی، دو قرن سکوت، سیری در شعر فارسی، دیدار با کعبه‌ی جان، فن شعر ارسطو (ترجمه)، بحر در کوزه، در قلمرو وجدان، دفتر ایام، با کاروان اندیشه، با کاروان حله و...

در بخشی از کتاب صوتی شعله طور می‌شنویم:

با این حال من دچار گناه شدم. گناه که نه، وسوسه‌ی گناه، که بدتر از گناه، و یک گونه گناه دائم و مستمر و بازگشت‌ناپذیر بود. در آن سال‌های بلوغ، مثل هم‌اکنون که این طومار را می‌نویسم، به هیچ وجه از کسانی که گناه برای آن‌ها مجاز شمرده می‌شد نبودم. اما بی‌آنکه مجاز باشم، گرفتار آن شدم. با این حال اعتراف می‌کنم که این گناه از خود من بود. چرا باید ابلیس را به خاطر خطایی که از خود من رفت گنه‌کار بشمرم؟ اما چه شد که من در آن سال‌های اشتغال به طالب‌علمی، از واسط به بیضا رفتم؟ درست به خاطر ندارم. بدون شک برای سر و صورت دادن به کارهای خانوادگی نبود...در آن ایام برای طالب‌علمانی به سن و سال من، اینگونه سفرها عادی بود. اما من درست یاد ندارم چه انگیزه‌ای مرا در آن سال‌های بلوغ، از واسط زیبا و پرماجرا، به آن شهر خاموشِ متروک کشانیده بود.