کتاب مرور زمان: مطالبات، استرداد و مواعد قانونی در گمرک طبق قانون جدید 1390 (2011)

کتاب مرور زمان: مطالبات، استرداد و مواعد قانونی در گمرک طبق قانون جدید 1390 (2011) نوشته رضا بنائی، قوانین و مقررات گمرک را در ایران مورد بررسی قرار می‌دهد، همچنین به مسئله مرور زمان در این قوانین می‌پردازد.

رویه‌های موجود با افزایش مدیریت خطر در گمرک در راستای کارآیی گمرک در تجارت، آهنگ ترخیص سریع کالا با صرف‌نظر کردن از بازرسی‌های ملموس را افزایش داده است. در چنین شرایطی وضع مرور زمان که بررسی تفصیلی مدارک و اسناد را در فرصتی بعد از ترخیص میسر می‌سازد، بیش از پیش احساس می‌شود، مرور زمان در قانون جدید گمرک نیز این فرصت‌ها را فراهم آورده است.

اطلاع از جزئیات راجع به مدت، انقطاع مرور زمان، اسقاط یا تعلیق احتمالی آن و زمان طرح موضوع برای گمرک و صاحبان کالا
بسیار اهمیت دارد. هر چند قانون گمرک در ضمن 2 ماده در چند سطر مرور زمان را خلاصه نموده، با این حال توضیحات بیشتر در این کتاب داده شده تا طرفین از حقوق خود آگاه شوند و به موقع عمل نمایند.

در این میان بیش از همه صاحبان کالا و نمایندگان آن‌ها، مخصوصاً کارگزار گمرکی لازم است تا با نحوه قطع مرور زمان و اینکه چه نکاتی قاطع مرور زمان هستند یا چه نکاتی این حق را از بین می‌برند، آشنایی بیشتری داشته باشند.

در بخشی از کتاب مرور زمان: مطالبات، استرداد و مواعد قانونی در گمرک طبق قانون جدید 1390 می‌خوانیم:

مقررات آمره راجع به امور براساس قاعده استقرار نظم عمومی وضع شده و توافق و رضای قلبی و ضمنی افراد موجب از بین رفتن آثار این مقررات نبوده و اصولاً مجاز به توافق نیستند. آثار این اصل در خصوص مرور زمان نیز جاری است و به اصطلاح قابل اسقاط نیست.

ولی هر گاه مرور زمان جاری شد و مهلت مجاز برای اقامه دعوی منقضی گردید، متعهد که مرور زمان به نفع او جاری شده، مجاز است علی‌رغم منفعت خویش از حق ایراد مرور زمان صرف‌نظر نماید و به اصطلاح موجب اسقاط مرور زمان به زیان خود گردد. استفاده از این شیوه در مورد اشخاص که به عنوان متولی و ولی و قیم اداره امور موقوفه، یا به طور کلی بیت‌المال یا مامور وصول عایدات دولت یا اموال صغار و محجورین عمل می‌کنند، همچنین اشخاصی که به عنوان وکیل تام‌الاختیار، وکالت امور موکل را به عهده دارند (در مورد اخیر، به شرط تصریح مراتب در وکالت‌نامه اجازه در استفاده یا عدم استفاده از حق مرور زمان مسیر است) مجاز نیستند در دعاوی از حق مرور زمان صرف‌نظر نمایند.