کتاب ماخذ شناسی تاریخ اسلامی نوشتهی دکتر عباس رهبری به تاریخ جهان اسلام میپردازد. تاریخ اسلام غیر از بخش سیاسی در بر دارندهی حوزه وسیعی است که شامل تاریخ علوم، اخبار و احوال دانشمندان رشتههای مختلف میشود و میتوان گفت از محدثان گرفته تا فقیهان، ادیبان، پزشکان و فیلسونان را در برمیگیرد.
شناخت کتابها این فرصت را برای پژوهشگران فراهم میآورد که از یک سو از تجارب دیگران استفاده کنند و آثار موازی به جای نگذارند، از سوی دیگر جوانبی را که از نگاه پژوهشهای گذشتگان به جای مانده است، آشکار کنند.
در بینش اسلامی علم و دانش از آن چنان تقدسی برخوردار است که پیامبر اسلام میفرمایند برای بدست آوردن آن حتی تا چین هم سفر کنید. علم تاریخ هم از علومی است که میتوان با آن از گذشتگان یاد گرفت و برای آینده از علم آنان استفاده کرد.
برای شناخت منابع علم تاریخ، برخور داری از دانش مأخذشناسی اهمیت بسیار دارد تا جایی که بدون داشتن این علم نمیتوانیم خود را به مقصد برسانیم. این علم د ر اسلام، تاکنون را در بر دارد.
در بخشی از متن کتاب مأخذشناسی (Bibliography Of Islamic History) تاریخ اسلامی میخوانیم:
جهان آفرینش، میدان تلاش و کوشش است، هر موجودی در عرصه خلقت، باید مسیر خویش را با حرکت کلی نظام حاکم برجهان هماهنگ سازد تا امکان بقاء و دوام حیات را داشته باشد. در نظام هستی سستی و کندی، به منزله بازماندن از کاروان آفرینش و رها شدن به دیار غیبی خواهد بود.
انسان به عنوان یکی از موجودات عالم خلقت، نهتنها از این قانون عمومی مستثنی نیست بلکه چون اشرف و افضل مخلوقات است برای شکوفایی استعدادها و دستیابی به قله پرافتخار کمال، نیاز بیشتری به شناخت نظام هستی دارد، زیرا شناخت صحیح از مفهوم و محتوای کتاب آفرینش، حیات انسانی او در مسیر اهداف بلند خلقت قرار میگیرد و ذخایر وجودش به شکل زیباتری یکی پس از دیگری نمایان میشود.
یکی از موارد درخشش شخصیت حقیقی انسان میدان علم و تحقیق است، انسانها در عرصه علم، جوهر درونی خود را در معرض دید دیگران قرار داده و به میزان تلاش و کوششی که دارند دلبستگی خویش را به بقاء و ماندن نشان میدهند. علم و دانش مفید علاوه بر این که سازنده اجتماع است، سازنده عامل نیز میباشد، زیرا انسان در صحنه عمل پرداخته میشود و هر چه او با علم و دانش تماس بیشتری داشته باشد فلز وجودش تیزتر و شفافتر میگردد.
بله

















