کتاب استومی و مراقبت از آن

کتاب استومی و مراقبت از آن نوشته محبوبه قاسمی‌راد، به بیماری استومی و نحوه مراقبت و پرستاری از آن می‌پردازد. استومی یکی از مراحل درمان نقایص مادرزادی دستگاه تحتانی گوارش یا مجاری ادراری کودکان است.

استومی ایجاد مسیری بین اندام و پوست بیرونی است و می‌تواند دائمی یا موقت باشد. یک برش دایره‌ای شکل کوچک روی جداره شکم زده و بخشی از روده از شکاف بیرون آورده می‌شود. این بخش از روده که روی سطح شکم قابل دیدن است استوما نام دارد. علی‌رغم پیشرفت‌هایی که در زمینه درمان‌های طبی و جراحی صورت گرفته، جراحی استومی هنوز یکی از درمان‌های اصلی برای بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان‌های کولورکتال محسوب می‌شود.

اگرچه جراحی استومی علائم بیماری گوارشی را از بین برده یا از پیشرفت بیماری جلوگیری به عمل می‌آورد، اما خود باعث ایجاد یک تغییر قابل مشاهده در بدن می‌شود. در کتاب استومی و مراقبت از آن (Osteomas and care for it)، استوما قرمز رنگ و مرطوب معرفی شده است که با توجه به خصوصیات ظاهری آن به غنچه گل رز تشبیه می‌شود. شایع‌ترین عوارض استومی که نیازمند مراقبت‌های پرستاری است عبارتند از: تحریک پوست اطراف استوما، پرولاپس استوما، نشت کیسه، بوی بد و اسهال.

در ایران، انجمن استومی ایران، مراقبت‌های تخصصی قبل و بعد از جراحی، چه در بیمارستان و چه در منزل را حق این بیماران دانسته است و پرستاران کلیدی‌ترین افراد در امر این مراقبت‌ها به شمار می‌روند.

در بخشی از متن کتاب استومی و مراقبت از آن می‌خوانیم:

هر روزه تعداد زیادی از بیماران در معرض تصمیم‌گیری مهمی جهت از دست دادن مسیر عادی دفع مدفوع خود و عمل جراحی استومی روده‌ای قرار می‌گیرند. این عمل گاهی در جهت بقای بیمار و گاهی به منظور بهبود کیفیت زندگی او صورت می‌گیرد. لیکن در هر دو حالت فرد با فشار روحی عظیمی مواجه می‌گردد که عدم کنترل دفع مدفوع، از بین رفتن فرم عادی بدن، نداشتن اعتماد به نفس لازم جهت حضور در اجتماع، مشکلات خانوادگی و شغلی، هزینه گزاف وسایل مورد نیاز، مشکلات روانی ناشی از اصل بیماری و قبول استومی در ایجاد این بحران روحی مؤثرند.

بیش از یک میلیون نفر از مردم ایالات متحده آمریکا و 102 هزار نفر از جمعیت انگلستان، استومی روده‌ای دارند و هر ساله بر تعداد این افراد افزوده می‌گردد؛ به طوری که سالانه 100 هزار نفر در ایالات متحده آمریکا 13500 نفر در انگلستان گرفتار استومی می‌شوند. در ایران آمار دقیقی از تعداد بیماران استومی وجود ندارد؛ اما بر طبق آخرین گزارش انجمن استومی ایران در حدود 30 هزار بیمار استومی در کشورمان زندگی می‌کنند. استومی بخشی از روده است که به منظور دفع مواد زاید بدن، از دیواره شکم بیرون آورده شده است. نخستین جراحی‌های استومی در دهه 1700 انجام گرفته‌اند. نگاهی به تاریخچه جراحی نشان می‌دهد برخلاف اکثر جراحی‌های استومی که در طی قرن‌های گذشته انجام شده‌اند؛ در قرن بیست و یکم جراحی استومی به ندرت به دلیل صدمات حاصل از جنگ و نزاع صورت گرفته بلکه سرطان‌های کولورکتال 36% بیماری‌های التهابی روده 15% و دیورتیکولیت‌ها 11% شایع‌ترین وضعیت‌هایی هستند که منجر به ایجاد استوما شده‌اند.