کتاب سیاست جنایی جرم قاچاق مواد مخدر در ایران و پاکستان اثر فاطمه سپاهی، ابتدا به تعاریف، مفاهیم، تاریخچه مواد مخدر و قاچاق آن در جهان و ایران و اقدامات صورت گرفته، و در ادامه به مطالعه قوانین ایران و پاکستان و تغییرات ایجاد شده میپردازد.
جرم قاچاق مواد مخدر علل و شرایط آن وابسته به نظام اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، درعرصههای بینالمللی و منطقهای است. تا زمانی که دلایل و ریشه آن مشخص نشود نمیتوانیم تحلیل و تبیین دقیقی از این مسئله پیش روی جامعه و مردم آن بگذاریم.
این جرم فصل بزرگی را در جرم شناسی و نیز مقررات کیفری به خود اختصاص داده است و در حال حاضر یکی از معضلات جامعه بشری است. قدم اول در این مبارزه وضع قوانین مناسب، و اجرای دقیق آن است. اساس و مبنای اصولی و منطقی مبارزه با این جرم سازمان یافته، وضع قوانین است.
کتاب سیاست جنایی جرم قاچاق مواد مخدر در ایران و پاکستان (Crime policy on drug trafficking in Iran and Pakistan) علل وقوع جرایم مواد مخدر در این دو کشور را از جنبههای گوناگون از جمله موقعیت جغرافی آنها مورد مطالعه قرار میدهد.
ایران به دلیل موقعیت استراتژیک خود بیشتر در معرض خطرات این جرم سازمان یافته قرار دارد، و در همسایگی کشورهای تولید کننده قرار گرفته است. به همین علت این کتاب قوانین و سیاست جنایی ایران و کشور پاکستان را که در همسایگی ایران قرار دارد، مورد مطالعه و بررسی قرار میدهد.
این جرم به علت سودآوری و در برخی از کشورها دست داشتن مقامات دولتی، گروههای مافیایی و دستهای پنهان، از پیچیدگی زیادی برخوردار و تبدیل به یک جرم سازمان یافته شده است. تا جایی که علاوه بر قوانین که کشورها تصویب میکنند، صدور کنوانسیونها و عقد پروتکلهای زیادی در این زمینه صورت گرفته است. و این دو کشور، از این امر مستثنی نیستند و قوانین زیادی را در این زمینه تصویب کرده و از دستاندرکاران این کنوانسیونها و پروتکلها هستند.
بررسی این جرم سازمان یافته، نیاز به مساعدت، همفکری جهانی و منطقهای دارد و جمهوری اسلامی ایران و پاکستان جزو این دسته از مناطق هستند.
بحران پدیده قاچاق مواد مخدر بسیار تهدید کننده برای هر دو کشور است. و بجز وضع قوانین هر دو دولت باید اقداماتی را برای پیشگیری از قاچاق مواد مخدر انجام دهند.
کتاب سیاست جنایی جرم قاچاق مواد مخدر در ایران و پاکستان همچنین به تغییراتی که در سال در سال 1396 در قوانین جرم قاچاق مواد مخدر ایران اتفاق افتاده، و باتوجه به ماده واحده الحاقی که منجر به کاسته شدن مجازات اعدام شده، میپردازد.
در بخشی از کتاب سیاست جنایی جرم قاچاق مواد مخدر در ایران و پاکستان میخوانیم:
1- از منظر ژئومورفولوژیکی دشتها جولانگاه اشرار و قاچاقچیان محسوب میشوند. به دلیل همواری مسیر سرعت حرکتشان در این مسیرها بالا میرود. برای استراحت و توقف استفاده میشوند. حرکات کاروان قاچاقچیان شبهای مهتابی با چراغ خاموش انجام میشود. امر پیشگیری با قاچاق مواد مخدر در این مناطق سخت و مخاطرهآمیز است.
از منظر ژئومورفولوژیکی مناطق کوهستانی برای قاچاقچیان نوعی محدودیت محسوب میشود وجود عوامل چون شیب، پرتگاه، نقاط صعب العبور، عبور و مرور را دچار مشکل میکند. و حجم موادی که جابجا میشود کم است و از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نخواهد بود و نیرو انتظامی نیز بتوانند در اجرای کمین موفق تر عمل میکند و ریسک عملیاتی قاچاقچیان بیشتر میشود.
2- قاچاقچیان از واحدهای کویری کمتر استفاده میکنند. به دلیل بالا بودن سطح آب زیر زمینی، احتمال فرو رفتن است و سرعت حرکت کاهش مییابد. رنگ سفید (روشن) باعث میشود که نوع عارضهی داخل آن کاملا قابل رویت است. و چون پوشش گیاهی ناچیزی دارنند امکان مخفی شدن نیست.
ماسهزارها هم عبور قاچاقچیان را به دلیل سستی زمین و وزش بادهای شدید با مشکل مواجه میکنند.
3- قاچاقچیان گاهی از محیط آبی استفاده میکنند از رودخانه و دریاچه، دریاچه برای نیرو انتظامی و نظامی به عنوان مانع و محدودیت عمل میکنند. قاچاقچیان در زمان کمآبی، و بیآبی از کف دریاچه استفاده مینمایند و چون عرض بسترش زیاد است به هر طرف که بخواهند تغییر مسیری دهند، بدین ترتیب تعقیب و کنترل آنها بامشکل مواجه میشود.
بله











