کتاب تاریخ فرهنگی ورزقان و خاروانا نوشتهی حسن بلندی به معرفی کامل شهرستان ورزقان، آثار و ابنیههای تاریخی و باستانی، جاذبههای طبیعی و گردشگری آن و همچنین بیان آداب و رسوم زیبای این شهرستان میپردازد.
شهرستان ورزقان یکی از شهرستانهای استان آذربایجان شرقی است. مرکز آن شهر ورزقان است. این شهرستان از دو بخش مرکزی و بخش خاروانا تشکیل شدهاست. جمعیت این شهرستان در سال ۱۳۸۵ حدود ۴۸ هزار نفر برآورد شده است. این شهرستان از سمت شرق به شهرستان اهر، از سمت غرب به شهرستانهای مرند و شبستر. از سمت شمال به شهرستانهای کلیبر و جلفا و از سمت جنوب به شهرستان تبریز محدود شدهاست. شهرستان ورزقان سابقا یکی از بخشهای شهرستان اهر بودهاست. نام دیگر شهرستان ورزقان ارسباران است و این نام به دلیل واقع شدن بسیاری از جنگلهای ناحیهٔ سرسبز ارسباران در این شهرستان است.
در سطر سطر این کتاب عشق به سرزمین مادری موج میزند و غلیان احساسات پاک فرزندی حقشناس نسبت به مادری پاک و سربلند در آیینه صفحات آن به وضوح متجلی میگردد. نویسنده در نگارش این کتاب، خطاب به مسئولین منطقه، التماس کرده و بهسازی و ساماندهی و باز آفرینی وجب به وجب زادبوم خود را از آنان استغاثه مینماید و باز این حب الوطن، آنجا بیشتر خود را مینمایاند که وی، دستان آرزومند خود را به سوی درگاه حضرت حق بلند کرده و سعادتمندی و پیروزی و سلامتی آحاد ملت ورزقان را آرزو میکند و این اوج عشق یک انسان عاشق در مسیر سیر و سلوک عاشقانه و عارفانه میباشد.
در بخشی از کتاب تاریخ فرهنگی ورزقان و خاروانا میخوانیم:
در صورتی که پسری خواهان ازدواج با دختری باشد، پدر یا مادر و یا دوستان صمیمی و نزدیکش را مطلع میسازد، چند نفر از اقوام به عنوان خواستگار (ائلچی) به خانه دختر میروند بهتر است در همان اوایل نیز به شامی و یا ناهاری قناعت نمایند اگر اقوام درجه یک به وصلت مایل باشند با دختر صحبت و کار را به چند روز بعد موکول میکنند و اگر تمایل داشته باشند به خانواده پسر اطلاع میدهند و اینان نیز به عنوان خواستگاری تمام عیار و پیشبینی مخارج اولیه و قرار شیرینیخوران بار دوم به خانه دختر روانه میشوند در این موقع بعد از خوردن شام و ناهار صاحب خانه تعداد میهمانانی را که در شیرینیخورانی شرکت خواهند کرد از طرف پسر میپرسد و سپس مخارج را پیشنهاد میکند، مثلا چند راس گوسفند، چندین کیلو قند و چای و شیرینی، برنج، روغن (حیوانی) مد نظر بود از رؤس مطالب و ارقام به شمار میآید.
برای دختر هم وسایلی از قبیل جواهرات، لباس، کفش و غیره پیشبینی و پیشنهاد میشود که اکثرا انتخاب و خرید به عهده داماد است و عروس به خرید نمیرود و دوباره مقرر میگردد که تحویل وسایل سه روز قبل از مراسم عروسی از طرف داماد صورت پذیرد، تا بتوانند به موقع تدارک دیده و مقدم میهمانان را گرامی دارند، حال که فردا اقوام آقا داماد راهی خانه عروس خانم خواهند شد پدر یا سایر اقربای دختر اقوام خود را در منزل کرده و مشغول شادی میگردند در مراحل اولیه دادن کلیه قند به اضافه هدایای قابل توجه دیگر به عدّهای از بزرگان از جمله روحانی، معلم، خان، کدخدا و ریش سفیدان درجه اول یکی از کارهای ضروری و اخلاقی و در بعضی اوقات اجباری هر عروسی است.
بله


















