کتاب مبانی نگارش علمی

یزدان منصوریان در کتاب مبانی نگارش علمی به مباحثی چون درآمدی بر مقاله و مقاله‌نویسی، مهارت‌های تدوین پایان‌نامه، فرایند ارسال مقاله و داوری آثار علمی و توسعه مهارت‌های نگارشی می‌پردازد.

نویسنده این کتاب مقاله‌های علمی زیادی را به زبان فارسی و انگلیسی نوشته و در زمینه نگارش علمی هم ده‌ها کارگاه آموزشی در دانشگاه‌ها و مراکز مختلف برگزار کرده است. این اثر نیز بازخورد همین تلاش‌های تجربی و علمی است که در چند فصل و با موضوع‌های اصلی زیر تنظیم شده است: درآمدی بر مقاله و مقاله نویسی؛ اصول و مبانی اولیه نگارش علمی؛ ساختار مقاله علمی؛ ویژگی‌های یک مقاله علمی قابل قبول؛ اصالت متن و اصل امانت‌داری در نگارش، تمرین نگارش و توسعه مهارت‌های نگارشی؛ معیارهای گزینش مجله برای انتشار مقاله؛ فرایند ارسال مقاله و داوری آثار علمی، مهارت‌های تدوین پایان‌نامه و گزارش طرح‌های پژوهشی.

هر کدام از فصل‌ها به موضوعات فرعی دیگری تقسیم شده است که گستردگی و عمق مطالب آن را در فهرست مطالب مشاهده خواهید کرد. نمونه‌ها و مثال‌ها، تمرین‌ها، خودآزمایی و پرسش‌ها نشانگر آن است که نگاه کاربردی و آموزشی اصل و اساس بوده است؛ اگر چه از مسائل نظری هم غفلت نشده است. به همین دلیل برای درس‌های مرتبط با آیین نگارش علمی می‌توان از آن استفاده کرد.

در بخشی از کتاب مبانی نگارش علمی (Bassics of academic writing) می‌خوانیم:

اصالت موضوع نخستین شرط لازم برای پذیرش مقاله‌های علمی است. نویسنده باید سخنی تازه برای خوانندگان به ارمغان آورد، در غیر این صورت چیزی جز تکرار آثار قبلی ارائه نمی‌کند و دلیل موجهی برای انتشار آن وجود ندارد. البته یافتن موضوع یا موضوع‌های اصیل در اغلب رشته‌ها کار آسانی نیست و بسیاری از پژوهشگران جوان در آغاز مطالعات خود با دشواری یافتن موضوعات اصیل روبه‌رو می‌شوند. چرا که تقریبا به هر موضوعی که فکر می‌کنند قبلا آثار فراوانی درباره آن‌ها یا پیرامون موضوعات مشابه منتشر شده است. خوشبختانه این دشواری به هیچ‌وجه به معنی پایان یافتن موضوعات اصیل نیست.

کاروان دانش بشری همواره در حرکت است و هر چه بر دانسته‌های بشر افزوده می‌شود پرسش‌های او دو چندان می‌گردد و این پرسش‌های تازه زمینه‌ساز ایجاد موضوعات اصیل خواهند بود. اما نکته مهم آن است که موضوعات اصیل معمولا پس از مطالعه آثار قبلی به ذهن پژوهشگران راه می‌یابد. در واقع دشواری یافتن موضوعات تازه به معنای کمبود زمینه پژوهشی نیست، بلکه بیشتر از عدم احاطه افراد نسبت به گستره‌های پژوهشی ناشی می‌شود. خوشبختانه اصالت موضوع جنبه‌های مختلفی دارد و این امر فرصت‌های خوبی برای پژوهشگران فراهم می‌آورد. مثلا ممکن است اصالت یک پژوهش به روش‌شناسی آن باز گردد یا مربوط به جامعه مورد مطالعه یا حوزه جغرافیایی تحقیق باشد. یعنی پرداختن به موضوعی که قبلا بررسی شده است اما با روشی تازه، یا در جامعه جدید و یا در منطقه جغرافیایی متفاوت. تغییر در هر یک از این متغیرها می‌تواند زمینه‌ساز اجرای پژوهشی اصیل در موضوع‌های مشابه باشد.