کتاب صوتی گنج

داستان کتاب صوتی گنج اثر جلال آل احمد از مجموعه دید و بازدید عید برگرفته شده و از زبان پیرزنی که همه او را خاله می‌نامند، روایت می‌شود.

پیرزن، داستانی از زمان‌های قدیم می‌گوید. قصه‌ای از دختر بی‌کس و کاری که قصد ازدواج دارد اما هیچ موقعیتی برایش پیش نمی‌آید و سرانجام با یک دوره‌گرد ازدواج می‌کند و یک‌سری اتفاقاتی رخ می‌دهد و آن‌ها از نظر مالی وضعیت خوبی پیدا می‌کنند و....

این داستان بی‌مقدمه و با گفتار شخصیت اصلی داستان که همان خاله است شروع می‌شود و حاضران را مورد خطاب قرار می‌دهد. این داستان دو شخصیت اصلی دارد همان‌طور که دو راوی دارد. اما شخصیت‌های اصلی هر کدام در دو داستان مجزا هستند. یکی خاله در داستانی که جلال آن را روایت می‌کند و دیگری دخترک که راوی آن خاله است.

جلال آل‌ احمد (Jalal Al-e-Ahmad) نویسنده شاخص قرن حاضر، نقش موثری در پیشبرد ادبیات معاصر ایفا کرد و با ایجاد تشکل‌های ادبی و صنفی، از جمله کانون نویسندگان ایران و تالیف و ترجمه کتاب‌های ارزنده متعددی توانست جهش بی‌سابقه‌ای در نثر فارسی ایجاد کند.

از جمله آثار او می‌توان به «مدیر مدرسه»، «پنج داستان»، «دید و بازدید»، «سرگذشت کندوها»، «چهل طوطی»، «سه تار»، «نفرین زمین» و در زمینه‌­ی ترجمه می‌توان به «بیگانه»، «قمارباز»، «مائده‌های زمینی» و... اشاره کرد.

در قسمتی از کتاب صوتی گنج می‌شنویم:

«…آره ننه جون! نمی‌دونین قسمت چیه! اگر چیزی قسمت آدم باشه، سی مرغم از سر کوه نمی‌تونه بیاد ببردش. خلاصه‌اش، مشهدی حسن و رفیقش، هفته اول عید، شیرینی پزیشونو کردن، پولارم کم‌کم درآوردن. جوری که یارو پیرمرده نفهمه، سه چار ماهی که از قضایا گذشت، به بهونه این که کارشون بالا گرفته و دخلشون خوب بوده، کاروانسراهه رو از پیرمردک خریدن. اونم که از خدا می‌خاست پولشو گرفت و گفت خیرشو ببینین و رفت. کم کم ما می‌دیدیم بتوله سرو وضعش بهتر میشه؛ گلوبند سنگین می‌بنده؛ النگوای ردیف به هر دو دست؛ انگلشتر الماس؛ پیرهن‌های ملیله دوزی و اطلس؛ چارقت؛ خاص ململ؛ و خیر…! مث یه شازده خانم اومد و رفت می‌کنه.

راسی یادم رفت بگم، همون اولام که کار و بارشون تازه خوب شده بود، بتول یه دختر برا مشهدی حسنه زاییده بود و بعدش دیگه اولادشون نشد»