ماهنامه اختصاصی زیست‌بان آب - شماره بیست و دوم؛ تیر 1397

ماهنامه اختصاصی زیست‌بان آب - شماره بیست و دوم؛ تیر 1397، به ارائه روشی جدید تعیین حقابه محیط زیستی رودخانه با توجه به شرایط رودخانه‌های کشور می‌پردازد.

نیاز محیط زیستی به مقداری از رژیم اصلی جریان رودخانه اطلاق می‌شود که به منظور حفظ اکوسیستم رودخانه در وضعیتی مشخص پیوسته باید جریان داشته باشد. ارزیابی نیاز محیط زیستی سیستم‌های آبی از جمله مواردی است که در دهه‌های اخیر، کشورهای مختلف از جمله کشور ایران به آن توجه کرده‌اند. در حال حاضر در بیش از ۱۷۷ رودخانه جهان، مطالعات بازیابی شرایط اکوسیستم رودخانه‌ها پس از احداث سد روی آن‌ها، در حال انجام است.

در ایران نیز در سال‌های گذشته، به این مساله توجه ویژه‌ای شده و مطالعاتی در حال انجام است. دلایل گوناگونی برای تعیین حقابه محیط زیستی از جمله جلوگیری از نفوذ شوری و رقیق کردن زهاب، حفظ کیفیت آب و تنوع زیستی مجرای جریان وجود دارند. روش پیشنهادی از جمله روش‌های تعیین حقابه محیطی زیستی هیدرولوژیکی است که بر اساس حداقل جریان ماهانه رودخانه در محل احداث سد افزون بر ۱۵% میانگین جریان ماهانه رودخانه، در شرایطی که مجموع از ۵۰% میانگین ماهانه تجاوز نکند استوار است. درصد افزایشی می‌تواند با توجه به وجود مهاجرت ماهیان و حضور پستانداران آبزی در پایین دست سد تا ۲۰% افزایش یابد.