کتاب کودکان و سرکشی

کمتر روزی است که در روزنامه، رادیو یا تلویزیون خبری از بروز سرکشی نیاید و یا مردم نظراتشان را در این باره با یک برنامۀ گفت و شنود در میان نگذارند. اما این موضوع تا همین اواخر به نوعی سر به مهر مانده بود و کسی از آن حرفی نمی‌زد و این طور به نظر می‌رسید که هیچ کس، حتی در مدرسه‌ها به آن اهمیت نمی‌دهد. تا قبل از دهۀ 1990بسیار کم پیش می‌آمد معلمی راجع به سرکشی حرفی بزند و من به عنوان کسی که در آن سال‌ها معلم بودم، به یاد ندارم که حتی جلسه‌ای راجع به این مسئله میان اولیای مدرسه برگزار شده باشد. از سمینار و کارگاه در مورد سرکشی هم خبری نبود، اگر هم بود والدین به چنین جلساتی علاقه نشان نمی‌دادند. نه کسی در این باره نامه‌ای به روزنامه‌ها می‌نوشت و نه موضوع را با نمایندگان مجلس در میان می‌گذاشت. راجع به سرکشی، نه کتابی به انگلیسی پیدا می‌شد و نه حتی فصلی در یک کتاب؛ فقط گاهی به پاراگرافی در کتاب‌های روانشناسی آموزشی، روانشناسی رشد یا سلامت کودکان و یا به اشاره‌ای گذرا در این طرف و آن طرف بر می‌خوردیم. هیچ فیلمی در این باره ساخته نشده بود و به نظر می‌رسید اصلاً کسی راجع به آن تحقیق نمی‌کند. پس چطور ظرف پانزده سال همه چیز تغییر کرد؟

در سال 1988 وقتی من به بررسی مبحث سرکشی در مدرسه پرداختم، فقط به یک نویسنده برخوردم که این موضوع را جدی گرفته بود؛ یک روانشناس و محقق سخت کوش سوئدی به نام «پروفسور دن اولوس» که از دهۀ 1970، یعنی سال‌ها پیش از آن که دیگر مربیان راهش را ادامه دهند، به کار روی سرکشی پرداخته بود. کار او در واقع سدها را از میان برداشت و خیل عظیمی از آثار ظاهر شد که در سر صف آن اثر قابل تأمل یک خانم انگلیسی به نام «والری بساگ» قرار داشت. امروزه اطلاعات فراوانی در مورد سرکشی وجود دارد. من یکبار عنوان "سرکشی در مدرسه" را در گوگل جستجو کردم و دریافتم که حدود 2760000 سایت در این باره وجود دارد. وقتی جستجویم را به آثار روانشناختی محدود کردم (یعنی سایر رشته‌ها را کنار گذاشتم) نیز با 209 عنوان کتاب، 728 مقاله و 94 رسالۀ مربوط به این موضوع مواجه شدم.