کتاب منم کوروش، شاه جهان

تاریخ هر ملتی، گذشته از آن که چه میزان کهن یا نو باشد، حاصل انباشت تجربه‌ها و سنت‌های آنان است. این انباشته که اغلب فربه و عظیم است‌ به چه کاری می‌آید؟ ایران با گذشته‌ای چندهزار ساله و تاریخی پر فراز و نشیب، امروز در کجای جهان ایستاده است؟ آیا داشتن یا نداشتن چنین پیشینه‌ی کهن و درخشانی، برای مردمان روزگار ما تأثیری دارد؟ آیا دانش تاریخی و شناخت نسبت به این گذشته یا جهل به آن، تفاوتی دارد؟

پیش از آن‌که هرکسی دست به نوشتن کتابی تاریخی بردارد و یا فردی تصمیم به مطالعه تاریخ بگیرد، باید پاسخی برای این پرسش‌ها داشته باشد. سودمندی یا ناسودمندی هر علمی تنها عاملِ برانگیختن انگیزه انسان برای فراگیری آن است. هر کاری که عبث و بی‌حاصل باشد، پرداختن به آن جز اتلاف عمر و سرمایه، ثمره دیگری ندارد. در نگاشتن یا مطالعه تاریخ هم باید سودی در میان باشد تا انسان به آن بپردازد. از گذشته‌های دور تا امروز، بشر علاقه داشته تا سرگذشت و احوال خود را با شکوه و عظمت برای آیندگان بازگو کند و آیندگان هم تمایل زیادی به مرور گذشته باشکوه خود داشته‌اند. پدید آمدن بسیاری از کتب تاریخی تنها با این هدف بوده است. ایرانیان هم با توجه به پیشینه کهن خود در این راه گام‌های فراوانی برداشته‌اند، اما این روش، جز دلخوشی و تفاخر برای مخاطب ثمر دیگری نداشته است.

اقوام بسیاری همانند ایرانیان، دارای تاریخ و پیشینه‌ای با شکوه و کهن هستند اما تنها مردمانی از این گذشته بهره می‌برند که تاریخ‌نگاری و بازخوانی گذشته را با نگرشی نو و متناسب با نیازهای زمانه خود سازگار کنند. بی‌شک گزاره‌ها و گزارش‌های فراوانی از گذشته باقی مانده است و در خلال دو سده‌ی اخیر برپایه‌ی این منابع، پژوهش‌های فراوانی انجام شده است، اما در نگرشی نو به تاریخ، باید به بررسی، بسط و تحلیل رویدادها و نکاتی پرداخت، که پردازش و شناخت آن‌ها، راهگشای بسیاری از دشواری‌های پیش روی جوامع کنونی باشد. بدون شناخت درست و دقیق از گذشته‌ی سیاسی، فرهنگی و اقتصادی جوامع، نمی‌توان برنامه‌ای جامع و کم عیب و نقص برای آینده ترسیم کرد. زیرا با مطالعه گذشته، نقاط ضعف و قوت یک ملت در عرصه‌های گوناگون و دلایل و عوامل کامیابی و ناکامی آن‌ها در تکاپوهایشان روشن می‌شود.

مجموعه «تاریخ برای همه» در تلاش است با بیانی ساده و به دور از زیاده‌گویی، گوشه‌هایی از تاریخ پر فراز و نشیب ایران‌زمین را بازگو کند تا شاید چراغی فراسوی نسل نواندیش و جوان این مرز و بوم بیافروزد.