کتاب پسر کنگو: بر اساس یک داستان عامیانه‌ی آفریقایی

این میزان از بدشانسی واقعاً منطقی نیست. مگر می‌شود کسی در یک روز هم غذایش را از دست بدهد هم سطل، چاقو و سپرش را؟ اگر تصور می‌کنید چنین وضعیتی ناممکن است، کتاب پسر کنگو نظرتان را تغییر خواهد داد. مولی کلارک یک روند مبادله کالا به کالای اجباری را به ما نشان می‌دهد. او کودکان مخاطب این کتاب را به دهکده‌ای در آفریقا می‌برد تا ایشان را با شکار به شیوه‌ی سنتی، شیر دوشیدن و زندگی قبیله‌ای مواجه کند.

درباره‌ی کتاب پسر کنگو

همه چیز تقصیر آن نیزه است؛ اگر چند ساعت زودتر پیدا می‌شد و به دست پسر کنگو می‌رسید، برادر، مادر، دخترها، شکارچی‌ها و هر کسی که در این داستان حضور دارد، مجبور نمی‌شد چیزی را از دست بدهد، اما چنین شد و نیزه نیز بالاخره تصمیم گرفت تا خود را در انتهای کتاب پسر کنگو (Congo Boy: An African Folktale) به دست پسرک برساند. مولی کلارک (Mollie Clarke) ما را به دهکده‌ای آفریقایی می‌برد تا با قبیله‌ای عجیب و روش اقتصاد مبادله‌ای آشنا شویم.

مشخص نیست این داستان در چه زمان و دورانی روایت می‌شود، اما این‌طور که از سبک زندگی اهالی این دهکده مشخص است، وقایع داستان در زمانی دور و سالیان گذشته روایت می‌شوند؛ دورانی که مردم هنوز حیوانات را شکار و برای این کار به جای گلوله از نیزه استفاده می‌کردند. پدر پسرک کنگو نیز یکی از همین شکارچیان است. مسئولیت تأمین غذای خانواده همیشه برعهده‌ی پدر است، اما حالا پسرک خانواده نیز بزرگ شده و تمایل دارد تا با پدر خود همراه شود، اما پدر به او اجازه نمی‌دهد همراهش برود؛ زیرا پسرک نیزه ندارد و بدون نیزه هم شکار کردن محال است؛ به همین دلیل پسر مجبور می‌شود به خانه برود و مقداری چغندر به مادر خود بدهد تا آن‌ها را برای ناهار آماده کند؛ اما این ناهار هیچ‌گاه نصیبش نمی‌شود. این اتفاق چرخه‌ای از دادوستد را به راه می‌اندازد و ما را نیز در این چرخه با پسر کنگو و باقی شخصیت‌ها همراه می‌کند.

مولی کلارک در کتاب پسر کنگو آن چغندرها را نصیب برادر کوچک‌تر پسر کرد و سر این بچه را بی‌کلاه گذاشت؛ پس پسرک به سراغ مادر خود آمد و مادر نیز به‌جای چغندر به او بشکه‌ی شیر داد تا برود و گاو سپید را بیابد و شیر او را بدوشد. پسر نیز به راه افتاد تا گاو را پیدا کند. در مسیر با دو پسر برخورد کرد که در حال دوشیدن شیر بزها و ریختن شیر در سطل‌هایی شکسته بودند.

پسر کنگو سطل خود را به آنان قرض داد و از پسرها قول گرفت که مراقب سطل او باشند، اما در همان لحظه سطل از دست یکی از پسرها افتاد و شکست. آن‌ها برای جبران اشتباه خود به پسر کنگو یک چاقو دادند اما این چاقو نیز مانند چغندر و سطل قرار نیست به او وفا کند. مولی کلارک داستان پسر کنگو را تا جایی پیش می‌برد که پسر مدام مجبور می‌شود داشته‌های خود را با ابزار دیگری معاوضه کند. او با این کار به دیگران نیز کمک می‌کند تا کارهایشان را انجام دهند و مشکلاتشان را حل کنند. پسر کنگو در نهایت به خواسته و آرزوی خود می‌رسد، اما در این مسیر با سختی‌های زندگی روبه‌رو شود، از انسان‌های گوناگون مهارت و بردباری را بهره ببرد و توانمندی‌هایش را توسعه دهد.

کتاب پسر کنگو با ترجمه‌ی رزا جمالی در انتشارات ناهونته منتشر شده است.

کتاب پسر کنگو برای چه کسانی مناسب است؟

این داستان آموزنده به کودکان 9 تا 12 ساله کمک می‌کند تا شیوه‌ی استفاده‌ی درست از ابزارها و چگونگی کمک به دیگران را بیاموزند.

در بخشی از کتاب پسر کنگو: بر اساس یک داستان عامیانه‌ی آفریقایی می‌خوانیم

پسرها گفتند: «ما نمی‌توانیم به تو بُشکه‌ی شیرت را بدهیم چون که آن‌را شکسته‌ایم، ما چاقوی‌مان را به تو خواهیم داد.»
پس پسر گُنگ‌گوی چاقو را گرفت و به‌سوی گاوِ سپید پیر راه افتاد.
در طولِ راه دو دختر را دید که داشتند قطعه‌ای گوشت را با ساقه‌های نیشکر تکه‌تکه می‌کردند.
پسر گفت: «چرا دارید گوشت را با ساقه‌های نیشکر تکه می‌کنید؟ چاقوی من را بگیرید، اما یادتان باشد وقتی که برگردم آن را می‌خواهم.»