کتاب ابن شهر آشوب المازندرانی حیاته و آثاره العلمیه اثر محمد بن علی بن شهر آشوب به بررسی زندگی و آثار علمی این عالم بزرگ شیعه میپردازد. با تحلیل زندگینامه، اساتید و شاگردان و بررسی مهمترین تألیفات او، این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ اسلام، فقه شیعه و علاقهمندان به علوم حدیث است.
دربارهی کتاب ابن شهر آشوب المازندرانی حیاته و آثاره العلمیه
کتاب ابن شهر آشوب المازندرانی حیاته و آثاره العلمیه که توسط محمد بن علی بن شهر آشوب نوشته شده به بررسی زندگی و دستاوردهای علمی این عالم برجسته شیعه میپردازد. این کتاب به طور مفصل درباره زندگی شخصی، اساتید، شاگردان و آثار نوشته شده توسط او صحبت میکند.
ابو عبدالله محمد بن علی بن شهر آشوب سروی مازندرانی (488–588 هجری قمری) که با نام ابن شهر آشوب شناخته میشود یکی از بزرگترین فقها، محدثان و مفسران شیعه در قرنهای پنجم و ششم هجری بود. او در ساری به دنیا آمد و برای کسب علم به بغداد سفر کرد. از مهمترین آثار او میتوان به «مناقب آل ابیطالب»، «متشابه القرآن و مختلفه»، «اعلام الطرائق فی الحدود و الحقائق» و «معالم العلماء» اشاره کرد.
ابن شهر آشوب که در تاریخ به «رشیدالدین» معروف است یکی از چهرههای علمی و فقهی مهم دوران خود بهشمار میرود. او نه تنها به عنوان مفسر و محدث شناخته میشد بلکه در عرصههای ادبی و فقهی نیز فردی برجسته بود که در علوم مختلف اسلامی تسلط داشت.
ابن شهر آشوب در حوزه حدیث نیز از بزرگترین اساتید زمان خود بهشمار میرفت و از مشایخ معروف آن دوران روایتهای بسیاری نقل کرد. از جمله اساتید برجستهای که او از آنها علم آموخت، میتوان به شیخ ابومنصور طبرسی، شیخ علی بن شهر آشوب، شیخ شهر آشوب، شیخ ابوعلی فضل بن حسن طبرسی (نویسنده «مجمع البیان»)، شیخ جمالالدین ابوالفتوح رازی و قطبالدین راوندی اشاره کرد. او از این اساتید اجازه روایت داشت و در کنار دانش گستردهای که کسب کرده بود، به انتشار و ترویج علوم اسلامی پرداخت. آثار ارزشمند بهجای مانده از او هر یک نمایانگر عمق اندیشههای علمی اوست. برخی از آثار مهم او عبارتند از «المخزون و المکنون فی عیون الفنون»، «مائدة الفائدة»، «المثال فی الامثال»، «الحاوی فی الفتاوی»، «الاوصاف» و «المنهاج».
این کتاب توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده است و یکی از منابع معتبر در زمینه زندگی و دستاوردهای علمی این عالم بزرگ است.
کتاب ابن شهر آشوب المازندرانی حیاته و آثاره العلمیه برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب برای پژوهشگران تاریخ اسلام، علاقهمندان به علوم حدیث و فقه شیعه و محققان آثار ابن شهر آشوب مناسب است.
در بخشی از کتاب ابن شهر آشوب المازندرانی حیاته و آثاره العلمیه میخوانیم
ترجم ابن شهرآشوب لنفسه فی آخر المحمَّدین من کتابه معالم العلماء (119) وعدّد تألیفاته هناک وهی إثنا عشر کتابا کلّها من نفائس مصنفات الإمامیة، یعترف بها جلّ أهل الفضل من الطائفة بل کلّهم، قال رحمه الله: «791 (محمد) بن علی بن شهرآشوب مصنف هذا الکتاب:
له: کتاب مناقب آل أبی طالب، مثالب النواصب، المخزون والمکنون فی عیون الفنون، الطرائق فی الحدود والحقائق، مائدة الفائدة، المثال فی الأمثال، معالم العلماء، الأسباب والنزول على مذهب آل الرسول، الحاوی، متشابه القرآن، الأوصاف، المنهاج.»
وکتب إجازةً لتلمیذه الشیخ جمال الدین أبی الحسن علی بن شعرة الجامعانی الحلی سنة 581 ه، نقلها میرزا عبد الله الأفندی فی الریاض، وفیها ینصّ نفسه علی نسبة جمیع مصنفاته الموسومة فی کتابه المعالم إلیه عدا ثلاثة منها وهی: الحاوی، الأوصاف، المنهاج.
وعدّ الصفدی فی الوافی بالوفیات تسعة من مصنفات ابن شهرآشوب فیما ترجم له من کتابه، طبقا لما تقدم فی إجازة ابن شعرة، بیدَ أنّه لم یذکر معالم العلماء وأضاف إلیها کتاب الفصول فی النحو وهو أول ما یذکره من مصنفات شیخنا السروی، وحکاه عنه الفیروزآبادی فی البلغة کما سنذکر کلامه فی محلّه.
هذا وذکر شیخنا العلامة الرازی فی موسوعته القیّمة الذریعة إلی تصانیف الشیعة ستّة وعشرین عنوانا -- حسب الحرف الأول من کل کتاب فی موضعه من الذریعة -- من آثار ابن شهرآشوب، بعضها من الکتب المنسوبة إلیه، منها ما تفرّد فی نسبته الیه کدیوان ابن شهرآشوب -- وبعضها أسماء مختلفة لکتاب واحد -- کأسامی المذکورة لکتاب المثالب وسنتکلم علی کلٍ منها بالتفصیل.
وجمیع مصنفات شیخنا المازندرانی الآتیة مواصفاتها لم یبق منها إلا الأسماء، فانّها لم تسلم جمیعها من عوادی الزمن ما عدا خمسة منها، وهی: مناقب آل أبی طالب، متشابه القرآن، معالم العلماء، مثالب النواصب وأعلام الطرائق. هذه خمسة کتب وصلت إلینا من مؤلّفاته، طبع منها ثلاثة وبقی اثنان لم یُنشرا بعد.
بله

















