بله
کتاب قدرت ارتباطات نوشته‌ی مانوئل کاستلز یک کتاب تخصصی در حوزه‌ی علوم اجتماعی است که به سازوکار قدرت در عصر دیجیتال می‌پردازد. اگر به مطالعه‌ی تاثیر اینترنت بر ساختارهای قدرت علاقه‌مندید این کتاب چشم‌انداز روشنی از آنچه تاکنون اتفاق افتاده و آنچه بعدها پدید خواهد آمد به شما ارائه خواهد داد.
درباره‌ی کتاب قدرت ارتباطات
درحالی‌که «سه‌گانه‌ی عصر ارتباطات در دنیا» به‌عنوان ماندگارترین کتابهای مانوئل کاستلز (Manuel Castells)، استاد دانشگاه ام‌آی‌تی (و البته دانشگاه‌های بسیار دیگری در سرتاسر دنیا) مطرح هستند، او خود کتاب قدرت ارتباطات (Communication Power) را مهم‌ترین اثر خود می‌داند. همان‌طورکه از نام کتاب مشخص است، در پی آن است که دینامیک قدرت را در عصر ارتباطات دیجیتال کشف کند و توضیح دهد. این کتاب که در سال 2009 برای اولین بار به چاپ رسیده است، تحلیل جامعی از گفتمان قدرت در جامعه و در بطن رسانه و ارتباطات ارائه می‌دهد. همین نکته باعث می‌شود کتاب قدرت ارتباطات به کتابی خواندنی برای همه‌ی آنانی که نیازمند درکی عمیق‌تر از جریان قدرت در جامعه هستند تبدیل شود.
مانوئل کاستلز در کتاب خود طیف وسیعی از چارچوب‌های نظری را به کار می‌گیرد تا بحث خود را هرچه علمی‌تر و با شواهد بیشتر به سرانجام برساند. برای شروع خوانش کتاب بهتر است با برخی از مفاهیم بنیادی که شاکله‌ی اندیشگانی کاستلز را تشکیل می‌دهند آشنا باشید. از جمله‌ی این مفاهیم می‌توان به «شبکه‌های اجتماعی»، «جامعه‌ی مجازی»، «فردگرایی» و «جمع‌گرایی» اشاره کرد. همچنین در خلال کتاب شما با مفاهیمی تازه آشنا می‌شوید که از ابداعات این استاد فعال اسپانیایی هستند.
مانوئل کاستلز در خلال کتاب قدرت ارتباطات بر این نکته تاکید می‌کند که چطور اینترنت و ابزار ارتباط جمعی می‌تواند مرکزگرایی را دچار اختلال کند و سازوکار قدرت را در میان طبقه‌های اجتماعی و فرهنگی تغییر دهد. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که با تغییرات روزافزون در ساختار شبکه‌های اجتماعی برخی از مطالب این کتاب هم نیاز به تجدید نظر و تغییر دارند. خواننده‌ی آگاه می‌داند که با ورود هوش مصنوعی خصوصا در دوران پساکرونا شکل ارتباط اجتماعی در سرتاسردنیا به‌کلی عوض شده است و شاید نظرات این کتاب برای تبیین دنیای امروز ما کفایت نکند.
این کتاب را انتشارات علمی و فرهنگی با ترجمه‌ی حسین بصیریان جهرمی به مخاطبان تخصصی ارتباطات و علوم اجتماعی عرضه کرده است.
نکوداشت‌های کتاب قدرت ارتباطات
- مانوئل کاستلز توانایی خود را بار دیگر در خلق یک شاهکار در سطح جهانی نشان داده است. او بر جنبه‌های مختلف ارتباطات از جمله بعد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ارتباطات تمرکز می‌کند و تلاش می‌کند تا مفصل‌بندی جدیدی از قدرت و ارتباطات در عصر جدید ارائه دهد. (راسل نیومن، دانشگاه میشیگان)
- چگونه مانوئل کاستلز می‌تواند همه چیز را این‌چنین دقیق پیش‌بینی کند؟ جواب این سوال را نمی‌دانم اما این کتاب یکی از بهترین آثار چند سال اخیر است که تمام تغییرات جهانی و برهم‌کنش‌هایشان را در خود گنجانده است. (آنتونیو داماسیو)
- کاستلز مغز یک جامعه‌شناس را دارد و روح یک هنرمند را. این کتاب فراتر از تصور ما بود. (Rosalind Williams)
- پروفسور کاستلز در این کتاب ارزشمند توجه خود را به تاثیر اینترنت در سیاست، اقتصاد و ارتباطات معطوف کرده است. من با خیال راحت این کتاب را به دوست‌داران این رشته توصیه می‌کنم. (Margot Wallström)
کتاب قدرت ارتباطات برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب برای دانشجوی جامعه‌شناسی و علوم اجتماعی طراحی شده است. در نتیجه، خواندن آن را به همه‌ی دانشگاهیان فعال در حوزه‌های مختلف علوم انسانی پیشنهاد می‌کنیم. بااین‌حال علاقه‌مندان به مباحث قدرت و رسانه از مطالعه‌ی این اثر لذت خواهند برد.
در بخشی از کتاب قدرت ارتباطات می‌خوانیم
کاستلز «متخصصان ارتباطات» را در عصر جدید یک طبقه‌ی نوین حرفه‌ای - مدیریتی برتری‌خواه می‌داند که اساس جامعه‌ی مدنی و شیوه و سبک زندگی جدید را پِی می‌ریزند و نقش مؤثری در زوال پایه‌های جامعه‌ی مدنی عصر مدرن و تبدیل آن به جامعه‌ی شبکه‌ای ایفا می‌کنند. به اعتقاد کاستلز، تحولات فن‌شناختی، محرکه‌ی سوگیری جامعه‌ی کنونی به‌سوی عصر اطلاعات و به تعبیر خاص او، تحقق «جامعه‌ی شبکه‌ای» است. کاستلز «جریان‌های اطلاعاتی» را که قدرتمندتر از جریان‌های قدرت هستند، به‌وجود‌آورنده‌ی شهرهای جهانی می‌داند و به همین اعتبار، منتقدان، او را یک «جبرگرای فن‌شناختی» یا یک فن‌سالار می‌دانند. کاستلز «شبکه‌های اطلاعاتی» را عامل تبیین‌کننده و جهت‌دهنده در فعالیت‌های کنشگران اجتماعی از اواخر سده‌ی بیستم به بعد تعریف می‌کند و به بررسی روابط این شبکه‌ها و تغییرات اجتماعی نوین، تحولات زیست‌محیطی و سایر تغییرات شهری و اقتصادی و سیاسی از این منظر می‌پردازد. او در آثار پیشینش بر فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در تغییر مناسبات طبقاتی و فرایند قطبی شدن جامعه از نظر ثروت‌های مادی نیز تأکید می‌کند؛ چنان‌که به تأثیر این متغیر بر شکل‌گیری و برجستگی «هویت‌های جدید» نیز توجه دارد.
به‌طورکلی می‌توان گفت اندیشه‌ها و افکار کاستلز درجهت شناخت جنبش‌های نوین اجتماعی، همچون جنبش‌های ضداستبدادی، ضداستثماری و ضداستعماری و نیز دفاع از حقوق محرومان و طبقات فرودست اجتماعی، چشم‌اندازهای تازه‌ای گشوده است.
او با طرح پارادایم یا انگاره‌ی فناوری اطلاعات، آن را به‌عنوان چارچوب جدید فهم و مطالعه‌ی تحولات نو به کار می‌گیرد. مفهوم انگاره یا پارادایم که پیش از این توسط کوهن در تحلیل انقلاب‌های علمی مطرح شده است، به‌دلیل دادوستد و تعامل حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی، در درک متقابل جوهر تحول فناوری‌های کنونی نیز مؤثر است. کاستلز، در عبور از مسیرهای دگرگونی اجتماعی ویژگی‌هایی را ترسیم می‌کند که در اصل، کانون پارادایم فناوری اطلاعات را تشکیل می‌دهند.
