کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه، نتیجهی توسعهی اثری پژوهشی به ترجمه و گردآوری سعید علی احمدی و قاسم بولو است. این کتاب به معرفی برخی از ابزارهای نوین مالی، از جمله قراردادهای آتی و اختیارهای معامله پرداخته و در ادامه استانداردهای بینالمللی حسابداری و گزارشگری مالی را مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد. این کتاب، با معرفی کلی برخی از اساسیترین مفاهیم حسابداری و مالی، منبع آموزشی بسیار مناسبی برای دانشجویان حسابداری و علاقهمندان این حوزه فراهم کرده است.
دربارهی کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه
ابزارهای مشتقه دستهای از ابزارهای نوین مالی هستند که در سالهای اخیر نقش بسیار پررنگی در معاملات بازار مالی ایفا کردهاند. بهطورکلی، ابزارهای مالی اشاره به هر چیزی دارد که طبق قراردادهای اجتماعی و اقتصادی دارای ارزش مالی باشد و قابلیت معامله و دادوستد داشته باشد. طبق این تعریف ما بهصورت روزمره از انواع ابزارهای مالی مانند پول نقد، سهام، ارز و اوراق بهادار استفاده میکنیم. اما ابزارهای مشتقه شامل آن دسته از ابزارهای مالی است که معمولاً به شکل قرارداد یا اوراق بوده و خود ارزش مالی مستقلی ندارد بلکه ارزش آن وابسته به ابزارهای مالی اولیه مانند ارز یا شمش است. از مشهورترین ابزارهای برگرفته یا مشتقه میتوان به قراردادهای آتی و قراردادهای اختیار معامله اشاره کرد.

در مقدمهی کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه به این نکته اشاره شده که ابزارهای نوین مالی، نتیجهی ابداعات و فعالیتهای علمی متخصصان رشتهی مهندسی مالی است که با هدف سادهتر کردن معاملات و پاسخگویی به نیازهای فعالان و سرمایهگذاران بازار سرمایه به وجود آمده است. ابزارهای مشتقه از این دسته ابزارهای جدید است که در این کتاب مورد بررسی قرار گرفته. سعید علیاحمدی و قاسم بولو در ادامه به این موضوع اشاره میکنند که هیئت استانداردهای بینالمللی با هدف سادهتر کردن حسابداری ابزارهای نوین مالی و کاهش پیچیدگی استفاده از آنها اقدام به تدوین استانداردهای حسابداری و گزارشگری مالی نمودهاند. نویسندگان در مقدمهی کتاب بر این موضوع تاکید میورزند که این اثر حاصل پژوهشی است که به درخواست سازمان بورس و اوراق بهادار نگاشته شده و از اولین آثاری است که به تشریح و آموزش مسائل حسابداری ابزارهای مشتقه اختصاص یافته.
کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه در شش فصل مجزا نگاشته شده است. در فصل اول کتاب مفاهیم و عناصر اساسی مورد استفاده در دیگر فصلهای کتاب معرفی و تشریح شده است. از جملهی این مفاهیم میتوان به انواع ابزارهای مشتقه، مدیریت ریسک و استانداردهای حسابداری اشاره کرد. در فصل دوم ابزار قراردادهای آتی بهطور مفصل معرفی و تاریخچه، تعریف، انواع و روند کارکرد آن توضیح داده شده است. فصل سوم به قراردادهای اختیار معامله اختصاص یافته. در این فصل خواننده درک کامل و جامعی از چیستی، چرایی و چگونگی این ابزار نوین مالی به دست میآورد. در فصل چهارم مرور دوباره و گستردهای بر استانداردهای حسابداری ابزارهای مالی انجام گرفته و مسائل کاربردی این حوزه معرفی گردیده است. در فصل پنجم و ششم بهترتیب مسائل حسابداری قراردادهای آتی و قراردادهای اختیار معامله به کمک نمونههای عملی متعدد توجیه و تشریح شدهاند.
کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه با ترجمه و گردآوری سعید علیاحمدی و قاسم بولو در اختیار مخاطبان فارسی زبان قرار گرفته است.
کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه برای چه کسانی مناسب است؟
مطالعهی کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه برای دانشجویان رشتهی حسابداری و مدیریت مالی و علاقهمندان و فعالان حوزهی اقتصاد و سرمایه پیشنهاد میشود.
در بخشی از کتاب حسابداری ابزارهای مشتقه: با تاکید بر قراردادهای آتی و اختیار معامله میخوانیم
اختیار معامله، معمولاً بیانگر حق و اختیار برای معاملهی دارایی پایه (مانند سهام عادی) است که توسط سرمایهگذاران ایجاد شده و به سایر سرمایهگذاران فروخته میشود. بهطور کلی دو نوع قرارداد اختیار معامله وجود دارد:
1- قرارداد اختیار خرید: این قرارداد به دارندهی آن، این حق را میدهد تا دارایی را در تاریخ معینی و با قیمت مشخصی خریداری نماید.
2- قرارداد اختیار فروش: این قرارداد به دارندهی آن، حق فروش یک دارایی در تاریخ معین و با قیمت مشخص را میدهد.
اختیار معامله میتواند آمریکایی یا اروپایی باشد. تفاوت این دو نوع اختیار معامله ربطی به منطقهی جغرافیایی ندارد، بلکه تفاوت آنها در نحوه اعمال است. اختیار معاملهی آمریکایی در هر زمان از طول دورهی عمر قرارداد تا تاریخ سررسید قابل اعمال است ولی اختیار معاملهی اروپایی تنها در تاریخ سررسید قابل اعمال است. در هر قرارداد اختیار معامله، دو طرف معاملهگر وجود دارد. یک طرف، سرمایهگذاری است که موقعیت خرید اتخاذ کرده است و اختیار معامله را خریده است. در طرف دیگر قرارداد، سرمایهگذار موقعیت فروش اتخاذ کرده است. یعنی اختیار معامله را صادر کرده یا فروخته است. خریدار یا دارندهی اختیار معامله، هیچگونه تعهدی در قبال قرارداد ندارد. درحالیکه فروش یا صدور اختیار معامله برای فروشنده تعهدآور است. بدین معنی که فروشنده مبلغ قیمت اختیار را دریافت میکند و در مقابل متعهد میشود که در صورت اعمال اختیار معامله توسط خریدار، به مفاد قرارداد عمل نماید. بنابراین، بهمنظور حذف ریسک نکول لازم است صادرکننده یا فروشنده اختیار مبلغی را بهعنوان سپرده نزد بورس قرار دهد.
بله
















