کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی، مرجعی کامل و کاربردی برای آشنایی با مفاهیم نور و بینایی از دیدگاه علم فیزیک بهحساب میآید. نیما حمزیان، کورش صابر و سپیده عبدالهی دهکردی، نویسندههای کتاب، در این اثر به توضیحاتی دربارهی طیف گستردهای از مباحث نظری در حوزهی علمِ نور پرداختهاند.
دربارهی کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی
کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی، منبعی کامل برای فراگیری مفاهیم نور و بینایی از دیدگاه علم فیزیک است. نیما حمزیان، کورش صابر و سپیده عبدالهی دهکردی، نویسندههای کتاب، سرفصلهای واحدهای درسیِ فیزیک پزشکی و فیزیک لیزر و همچنین درسهای مرتبط با فیزیک در سایر رشتههای علوم پزشکی مانند چشم پزشکی، بینایی سنجی، بهداشت حرفهای، دندانپزشکی و داروسازی را در این اثر گنجاندهاند. کتاب حاضر در شش فصل تدوین شده است. در این فصلها، مباحثی دربارهی نور و بینایی از دیدگاه فیزیک را مطالعه میکنید. نویسندههای این اثر در فصل نخست، توضیحاتی دربارهی شناخت نور، کمیتهای آن و یکاهای مربوطه مطرح کردهاند. با مطالعهی این بخش از مفهوم نور در علم فیزیک آگاه میشوید.
در بخش بعدی کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی، با قوانین فیزیکی حاکم بر ابزارهای نوری آشنا میشوید. این آشنایی به خواننده کمک میکند تا مطالب فصل سوم کتاب را راحتتر درک کند. در این فصل، تعریفهایی کامل از سازوکار دیدن و ناهنجاریهای بینایی پیش روی خواننده قرار میگیرد. از آنجایی که پیشرفتهای علمی در حوزهی فیزیک نور و بینایی در چند دهه اخیر بیشتر با تمرکز بر لیزر و کاربردهای آن در حوزههای مختلف انجام شده، نویسندههای کتاب در بخش چهارم این اثر به توضیحِ فیزیکِ لیزر و مشخصات آن پرداختهاند. فیزیک لیزر، شاخهای از فیزیک و علم نورشناسی بهحساب میآید. مطالعهی تولید پرتوهای لیزری و تقویت و خواص این پرتوها را میتوان بهعنوان مهمترین ویژگیهای دانش فیزیک لیزر نام برد. دانشجویان رشتههای مختلف دانشگاهی پس از آشنایی با فیزیک لیزر، برای فراگیری فیزیکِ پزشکی آماده میشوند.
مطالب کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی با بحثهایی دربارهی حفاظت دربرابر پرتوهای نورانی ادامه پیدا میکند. شناخت اثرات بیولوژیکِ پرتوهای نورانی در برهمکنش با سیستمهای بیولوژیک را در این بخش مطالعه میکنید. نویسندههای کتاب در این بخش به توضیح مقولههای اثرات بیولوژیکی پرتوهای نورانی و حفاظت در برابر این پرتوها بهصورت همزمان و ترکیبی، پرداختهاند. مطالب کتاب حاضر با توضیحاتی دربارهی کاربردهای پرتوهای نورانی در علم پزشکی، خاتمه پیدا میکند. بهنوعی میتوان این بخش پایانی را تکمیلکنندهی بحثهای قبلی کتاب مبانی نور و بینایی دانست.
نویسندههای کتاب، تلاش ویژهای به کار گرفتهاند تا مفاهیم علمی تا جای ممکن بهصورت ساده و هدفمند در این اثر جمعآوری شود و پیش روی خواننده قرار بگیرد. برای انتقال بهتر مفاهیم پیچیدهی علمی، مطالبی جذاب در گوشهوکنار این کتاب جای گرفته تا تمرکز خواننده در حین فراگیری مطالب این اثر، حفظ شود و حوصلهاش سر نرود. مطالب آموزشی این اثر در کنار متن با تصاویر، جدولها و نمودارهایی واضح و گویا توضیح داده شدهاند.
کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی را انتشارات دانشگاه یزد، چاپ و روانهی بازار کرده است.
کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی برای چه کسانی مناسب است؟
تمامی دانشجویان فیزیک، علوم بینایی و اپتیک مخاطبهای اصلی کتاب حاضر بهحساب میآیند. مطالعهی این کتاب برای افراد علاقهمند به فیزیکِ نور و کاربردهای آن در زندگی روزمره نیز خالی از لطف نیست.
در بخشی از کتاب مبانی فیزیک نور و بینایی میخوانیم
هر یک از بخشهای چشم میتواند منشأ ناهنجاریهایی باشد. در مورد پلک، دیسترفی عضله بالا برنده پلک میتواند باعث افتادگی پلک شود و یا اریتمای پلک که میتواند در اثر تابش نور و یا بعد از پرتودرمانی بیماران سرطانی در ناحیه سر و گردن رخ دهد. در مورد نقایص قرنیه نیز میتوان به کدورت قرنیه اشاره نمود. در برخی موارد به صورت مادرزادی ناهنجاریهایی چون مردمکهای چندگانه و یا فقدان عنبیه دیده میشود. ناهنجاریها همچنین میتواند به دلیل وجود نقایصی در زجاجیه، شبکیه، مشیمیه، عصب بینایی و سایر بخشهای چشم باشد. در مورد ناهنجاریهای عدسی چشم در ادامه به تفصیل صحبت میشود. از جمله موارد ناهنجاریهای متعدد چشم میتوان به آب مروارید، رتینوپاتی، نوروپاتی و ماکولوپاتی، خشکی چشم، تاری دید، فشار چشم، ناهنجاریهای حدت بینایی، ورم اطراف دیسک نوری، جداشدگی و پارگی شبکیه، زخم قرنیه، خونریزی زجاجیه، التهاب پلک و یا مشیمیه، ریزش مژه، نور فلش و فلوتر، ترس از نور، چشم آبکی و موارد دیگر اشاره نمود. در بسیاری موارد ناهنجاریهای ذکر شده با درد چشم نیز همراه است. این ناهنجاری میتوانند منشأ ژنتیکی و مادرزادی داشته باشند و یا در اثر عوامل محیطی نظیر ضربه، نور محیطی، پرتودرمانی و غیره به وجود آیند.
بله














