کتاب گنجشکی و درخت بید

کتاب گنجشکی و درخت بید داستانی زیبا و آموزنده به قلم مریم جمشیدی سیانکی است. این داستان با همراهی تصاویر دل‌نشین، مفهوم واژه‌ی مرگ را به کودک آموزش می‌دهد و روحیه‌ی پذیرش را در او تقویت می‌کند. گنجشککِ داستان در پیِ وابستگیِ زیاد به یک درخت بید، فقدان بزرگی را تجربه می‌کند، فقدانی که او را پرورش می‌دهد و از او پرنده‌ای قوی‌تر می‌سازد که با هر طوفانی ویران نشود.

درباره‌‌ی کتاب گنجشکی و درخت بید

صحبت کردن از مرگ برای کودکان همیشه کار سختی بوده است، اما امروزه به لطف علم روان‌شناسی کودک، دریافته‌ایم که انکار مرگ و طفره رفتن از این بحث، کار را پیچیده‌تر و ذهن کودک را با اختلالات بیشتری روبه‌رو می‌کند. شاید فکر کنیم مرگ دور از ما و خانواده‌یمان ایستاده و کودک فرصت کافی را دارد که در بزرگسالی به دنبال یادگیری این مفهوم برود، اما این تفکر بسیار بیهوده است. امروزه‌ همه‌ی ما می‌دانیم که یادگیری عمده‌ی مسائل و مفاهیم در سنین پایین مؤثر است و گاه هیچ چیزی فقدان آموزش صحیح در زمان مناسب را جبران نمی‌کند. بنابراین مریم جمشیدی سیانکی در کتاب گنجشکی و درخت بید، داستان گنجشک کوچولویی را تعریف می‌کند که پس از دل بستن به درختِ محبوبش، درختی که برای او مثل مادر می‌ماند، دچار حس فقدان و اندوه می‌شود.

غم و اندوه نیز مانند هر احساس دیگری باارزش و مهم شمرده می‌شوند. والدین باید در نظر بگیرند که کودک نیز به سوگواری نیاز دارد و آن‌ها حق ندارند با پنهان کردن مسئله‌ی مرگ یکی از اطرافیان، سبب ایجاد شکاف‌ و حفره در ذهن کودک شوند. کودک مجبور است این حفره‌های خالی را با خیال‌پردازی بپوشاند؛ خیال‌پردازی‌ای که گاه از واقعیت آسیب‌زننده‌تر است.‌

گنجشک که هر روز روی شاخه‌های درخت بید آرام می‌گرفت و در پناه شاخه‌ها و برگ‌های درخت شب‌های بارانی را به صبح می‌رساند، یک روز پس از وقوع طوفانی شدید، نزد درخت می‌رود تا پناه بگیرد، اما درخت را سر جای خود نمی‌بیند. اول با خود فکر می‌کن شاید درخت‌ها قادر به راه رفتن هستند، اما زود متوجه می‌شود که دارد خودش را گول می‌زند. گنجشک از گل‌ها و درخت‌های دیگر سراغِ درخت بید را می‌گیرد، اما کسی جرئت ندارد حققیت را به او بگوید، تا اینکه یک نفر پیدا می‌شود و این وظیفه را قبول می‌کند؛ این درخت سرو است که حقیقت را به فریب ترجیح می‌دهد و گنجشک را لایق شنیدن آن می‌داند. این نقطه‌ی تحولی است برای گنجشک که از آن پس خودش را قوی‌تر کند و با وجود دلبستگی‌هایش به چیزهای مختلف، از دست رفتن همیشگیِ آن‌ها را پیش‌بینی کند.

مریم جمشیدی سیانکی در کتاب گنجشکی و درخت بید با زبانی شیرین، داستانی دل‌نشین و ساده را برای کودک روایت می‌کند. کودک پله‌پله با داستان و شخصیت گنجشک همراه می‌شود و در ادامه، هم‌پای او طعمِ ترسِ از دست دادن را می‌چشد. این کتاب علاوه‌بر کودکان برای مربیان و والدین نیز مناسب است تا با کمک گرفتن از ابزار داستان، باب صحبت درباره‌ی مرگ را با کودکان باز کنند. این کتاب به کوشش انتشارات نسل یاسان چاپ شده و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

کتاب گنجشکی و درخت بید برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب کودکان 6 تا 9 ساله را برای پذیرش مفهوم مرگ آماده می‌سازد.

در بخشی از کتاب گنجشکی و درخت بید می‌خوانیم

اولین پاییزی که گنجشکی روی شاخه‌های درخت بید بود، وقتی دید برگ‌های درخت داره می‌ریزه، خیلی نگران شد. آخه درخت بید رو خیلی دوست داشت، دلش نمی‌خواست درخت عزیزش برگ‌هاشو از دست بده؛ برای همین سعی کرد برگ‌هایی که روی زمین ریخته رو با نوکش برداره و دوباره به شاخه‌های درخت وصل کنه.

درخت بید بلند خندید. گنجشکی با تعجب پرسید: «به چی می‌خندی؟» درخت بید بهش گفت: «وقتی پاییز میاد برگ‌های من طلایی می‌شه و بعد این برگ‌های طلایی با هر بادی که می‌وزه روی زمین می‌ریزه. با این که نمی‌شه جنگید دلبندکم. نگاه کن ببین برگ‌های من چه فرش طلایی زیبایی ساختند.