کتاب رهیافت موسیقی به شکل دهی کالبد شهر و معماری

کتاب رهیافت موسیقی به شکل دهی کالبد شهر و معماری تالیف ناجی پژمان ضیایی به بررسی امکان هم راستا نمودن مفاهیم موسیقی و معماری می‌پردازد و از تاثیر متقابل این دو رشته و ارتباط میان‌ آن‌ها سخن می‌گوید.

درباره کتاب رهیافت موسیقی به شکل دهی کالبد شهر و معماری:

دو عاملی که همواره در فرم معماری و شکل‌دهی به فضاهای شهری همواره تاثیرگذار بوده‌اند صورت و صدا هستند. چیدمان فضا و عناصر تشکیل دهنده آن گاهی برای کاهش اثرات صدا و گاهی برای تقویت آن‌ها انجام می‌شود. این اتفاق بستگی دارد به عواملی چون کاربری و سلیقه‌ی استفاده کننده از آن فضا. ویژگی‌های آکوستیکی صدا و تنظیمات آن دانشی به قدمت معماری و هنرهای نمایشی است. چراکه از دیرباز در برپایی نمایش‌ها و تئاتر‌ها در روم باستان تدابیری برای بهره‌مندی از حداکثر ظرفیت صدا و کیفیت آن اندیشیده می‌شد.

پس از حذف شدن واحد درسی موسیقی از رشته دانشگاهی معماری امکان مطالعه آکادمیک و ابزاری در حوزه‌های مشترک موسیقی و معماری از بین رفت. این اتفاق موجب شد موسیقی به عنوان یک منبع غنی برای ایده پردازی از دسترس معماران و متخصصان شهرسازی خارج شود.

مهمترین هدف از گردآوری انتشار کتاب رهیافت موسیقی به شکل‌دهی کالبد شهر و معماری، ایجاد منبعی مناسب برای علاقه‌مندان به رشته معماری، شهرسازی و موسیقی است تا بتوانند به درک مناسبی از مفاهیم مشترک میان این دو رشته هنری برسند. برای مطالعه این کتاب و فهم بهتر نوشتارهای آن توصیه می‌شود به مفاهیم موسیقایی و اصول آن نیز توجه ویژه گردد.

کتاب رهیافت موسیقی به شکل دهی کالبد شهر و معماری مناسب چه کسانی است؟

مطالعه این کتاب به کسانی که در حوزه معماری و موسیقی فعالیت و تحصیل می‌کنند، پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب رهیافت موسیقی به شکل دهی کالبد شهر و معماری می‌خوانیم:

دن فدورکو نیز یکی از معماران معاصر است که مطالعات ارزشمندی در زمینه شیوه ترجمه قراردادی موسیقی به کالبد معماری انجام داده است. در روش فدورکو به ازای هریک از ویژگی‌ها و مشخصات موسیقایی یک ترجمه متناظر کالبدی در نظر گرفته شده است که بیشترین قرابت را با موضوع نظیر خود دارد. به طور مثال در سیستم ترجمه فدورکو قدرت صدا در موسیقی به اندازه، نوع ساز به حجم، نظم به شیوه استقرار، تن یا آهنگ به رنگ و تنالیته به بافت نسبت داده شده است.

فدورکو ویژگی‌های تشابهی معماری و موسیقی را در دو دسته " ویژگی‌های عمومی ترکیبی و ویژگی‌های اختصاصی ترکیبی" دسته بندی نمود. برای ویژگی‌های عمومی، یک صدایی (مونو) و دوصدایی (استریو) در موسیقی را به تقارن و عدم تقارن در معماری تشبیه نموده و تمپو و باس را با شادابی و سازه نزدیک دانسته است. اگر ساختار یک قطعه موسیقایی را بخش‌های درآمد، ترانه‌ها، وصل، همصدایی (کرال) و محو شدن تشکیل دهند، فدورکو ما به ازای آن‌ها در معماری را ورودی، فضاهای ثانوی، فضای واسط، فضای اصلی و خروجی می‌داند. در تعریف ویژگی‌های اختصاصی ترکیبی، مفاهیم موسیقیایی نظیر میزان، ریتم و خط برگشت موسیقی به ترتیب به مدول، تناسبات و تکرار نسبت داده شده و آرتیکولاسیون، اختلاط صدا و تن آهنگ با مفصل بندی، لایه بندی و رنگ یا نور در معماری مقایسه شده است.

فدورکو در تعریف ویژگی‌های اختصاصی، به جزئیات بیشتری نیز پرداخته، به طور مثال در خصوص مقایسه آرتیکولاسیون با مفصل بندی در معماری، انواع آرتیکولاسیون را نیز به انواع مفصل بندی ترجمه نموده است. در این ترجمه، لگاتو به مفصل بندی ملایم، اجرای کامل نت به مفصل بندی مشخص، استاکاتو به جداسازی متمایز و آکسان به مفصل بندی منفصل در معماری ترجمه شده است.