کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان

کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان نوشتۀ ناتالیا رودریگز یوجینیو، مایکل مک‌لافلین و دانیل پنوک، تأثیرات آلودگی خاک بر زنجیره‌های غذایی و انواع آلاینده‌های آن را مورد بررسی قرار می‌دهد و راهکارهایی برای مدیریت و اصلاح خاک‌های آلوده ارائه می‌کند.

دربارۀ کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان:

آلودگی خاک به وجود یک ماده شیمیایی یا ماده غذایی در خاک، در خارج از محل و یا موجود در غلظت بالاتر از حد طبیعی گفته می‌‏شود که اثرات سوئی بر موجودات غیر هدف دارد. آلودگی خاک اغلب به طور مستقیم قابل ارزیابی یا درک بصری نیست و همین موضوع آن را به یک خطر پنهان تبدیل می‏‌کند.

گزارش وضعیت منابع خاک جهان (SWSR) آلودگی خاک را به عنوان یکی از اصلی‏‌ترین تهدیدات مؤثر بر خاک در مقیاس جهانی و کارکرد اکوسیستم معرفی کرده است.

نتایج تحقیقات علمی نشان می‏‌دهد که آلودگی خاک مستقیماً بر سلامت انسان تأثیر می‏‌گذارد. خطراتی که در اثر آلودگی عناصری مانند آرسنیک، سرب و کادمیوم، مواد شیمیایی آلی و داروها مانند آنتی‏‌بیوتیک‏‌ها برای سلامتی انسان ایجاد می‌شود. خطرات بهداشتی مرتبط با آلودگی گسترده خاک توسط مواد پرتوزای فاجعه چرنوبیل در سال 1986 در ذهن بسیاری از مردم فراموش ناشدنی است.

اصلاح خاک‏‌های آلوده ضروری است و تحقیقات تا یافتن روش‌های علمی نوین ادامه خواهد یافت. رهیافت­‌های ارزیابی خطر در سراسر جهان مشابه هستند و شامل مجموعه‏‌ای از مراحل برای شناسایی و ارزیابی است که تعیین می‏‌کند کدام یک از مواد طبیعی یا ساخته شده توسط بشر مسئول آلودگی خاک هستند و چه میزان آلودگی برای محیط ­زیست و سلامتی انسان خطر محسوب می‏‌شود. امروزه روش‌‏های فیزیکی گران‌قیمت از جمله غیرفعال‏‌سازی شیمیایی یا جداسازی مواد زائد در محل دفن زباله ‌ها به طور فزاینده‌‌ای با روش‏‌های زیستی علمی مانند تخریب میکروبی یا گیاه ‏پالایی جایگزین می‏‌شوند.

کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان (Soil pollution: a hidden reality) با هدف خلاصه کردن وضعیت هنر آلودگی خاک و شناسایی آلاینده‏‌های اصلی و منابع آن‌ها که بر سلامت انسان و محیط زیست مؤثر است، با توجه ویژه به آلاینده‌‏هایی که در سیستم‌‏های کشاورزی وجود دارند و از طریق زنجیره غذایی به انسان منتقل می‌شوند، نگاشته شده است و با برخی مطالعات موردی دربارۀ بهترین روش‏‌های موجود برای ارزیابی و اصلاح خاک‏‌های آلوده به پایان می‏‌رسد.

ناتالیا رودریگرز یوجینیو (Natalie Rodríguez Eugenio)، مایکل مک‌لافلین (M. J. McLaughlin) و دانیل پنوک (Daniel John Pennock) این کتاب را در چارچوب سمپوزیوم جهانی آلودگی خاک (GSOP18) تهیه کرده‌اند که خلاء­های اصلی دانش در مورد آلودگی خاک در سراسر جهان را مشخص می‏‌کند و به عنوان مبنای بحث‌‌های آینده قرار می‌گیرد.

کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای افرادی که در حوزۀ کشاورزی و آلودگی‌های شیمیایی به تحقیق و بررسی می‌پردازند، بسیار سودمند و مفید است.

در بخشی از کتاب آلودگی خاک، واقعیتی پنهان می‌خوانیم:

تا قرن بیستم، اکثر مناقشات به صورت محلی رخ داده و تأثیر نسبتاً کمی روی خاک‌ها داشته است. با این حال، در جنگ‌های مدرن از سلاح‌های غیرقابل تجزیه ویرانگر و مواد شیمیایی استفاده می‌شود که می‌توانند قرن‌ها پس از پایان مناقشات در خاک‌های آسیب‌دیده باقی بمانند. ماهیت خاک‌ها به طور قابل ملاحظه‌ای می‌تواند با فعالیت‌های جنگی در زمان درگیری و زمان صلح به دلیل فعالیت‌های نظامی از قبیل تأسیسات توپخانه‌ای تغییر پیدا کند.

احیای کامل و گاهی اوقات حتی جزئی این خاک‌ها می‌تواند سال‌ها و حتی در برخی موارد قرن‌ها به طول بیانجامد.
جنگ‌های جهانی اول و دوم اروپا، میراث قابل توجهی از آلودگی از قبیل مین‌های زمینی، بقایای مهمات و مواد شیمیایی باقی‌مانده، مواد سمی رادیواکتیو و زیستی را نه تنها در میادین نبرد، بلکه در مناطقی مانند میادین تمرینات نظامی، پادگان‌ها و انبار تسلیحات به جای گذاشته‌اند. این میراث به جا مانده در برخی از این مناطق، خاک را برای هر نوع بهره‌برداری و یا خدمات قابل ارائه نامناسب کرده است. از جنگ‌های اوایل قرن بیستم تا به امروز تقریباً 110 میلیون مین و سایر قطعات منفجر نشده در 64 کشور در تمامی قاره‌ها پراکنده شده است.