کتاب مقدمهای بر مدلهای زمین در زمین شناسی مهندسی نوشتهی پیتر فوکس، جف پتیفر و تونی والتام، رویکردی نوآورانه دارد که مبتنی بر اصول علمی و تجربههای معتبر در سطح دنیا در خصوص تهیهی مدلهای زمین در پروژههای مختلف مهندسی ارائه شده است.
دربارهی کتاب مقدمهای بر مدلهای زمین در زمین شناسی مهندسی:
هدف این کتاب ارائه مقدمهای برای مدلهای زمین است که در آن نقشهها و عکسها تا حد زیادی خودشان را توصیف میکنند. تعیین این هدف برای کمک به مهندسان در تجسم زمینشناسی سه بعدی و داشتن دستورالعملی برای معرفی زمین یا محیطهای جدید یا ناآشنا برای زمینشناسان و مهندسان است. شاید بتوان از کتاب مقدمهای بر مدلهای زمین در زمین شناسی مهندسی (Geomodels in Engineering Geology: An Introduction) به عنوان گزارش کمکی برای آنهایی که ممکن است بخواهند بیشتر با محیطهای انتخاب شده آشنایی داشته باشند، استفاده کرد و آخرین و نه کمترین هدف کتاب استفاده از آن برای تدریس است.
(این کتاب دارای حجم بیش از ۲۰ مگابایت است و به دلیل تصاویر و جزئیات فراوانی که دارد، مناسب خواندن در موبایل نیست.)
مدلهای تصویری مبنایی برای توسعه روش مدل زمین به عنوان ابزاری برای استفاده در ارزیابی زمین و کمک به توسعه مدلهای ژئوتکنیکی بمنظور طراحی و ساخت هستند. بنابراین توسعه مدلهای زمین ساختگاه در حین ارزیابی بخش مهمی از این کتاب را شامل میشود.
این کتاب در پنج بخش تنظیم شده است و شامل مدلهای بلوکی تصویری و شکلها و جداول دو بعدی مرتبط است. در بخش 1 مختصری از زمینشناسی پایه لازم ارائه میشود. بخش 2 به بررسی در سطح و شرایط نزدیک به سطح که توسط رژیمهای اقلیمی فعلی و سابق در محل تغییر یافتهاند، میپردازد. چنین تغییراتی (به عنوان مثال هوازدگی گرمسیری و معتدل، فعالیت یخ زدگی در محیط مجاور یخچالی) به طور معمول برای مهندسینی که قبلاً در این محیطها کار نکردهاند به اندازه کافی شناخته شده نیست. مدلهای موجود در این بخش به آنها در فعالیتهای مربوط به ارزیابی، طراحی و ساخت و ساز، کمک میکنند.
بخش 3 به کاوش بیشتری نسبت به محیطهای زمین اصلی با هدف کمک به درک ویژگیهای زمین شناسی مهندسی یک محیط خاص میپردازد. بخش 4 نشان میدهد که چگونه دانش زمین در طی مراحل مختلف ارزیابی زمین با کمک مدلهای زمین ساختگاه همزمان با پیشرفت ارزیابی، توسعه یافته است (شاید مهمترین بخش کتاب باشد). بخش 5 بر اساس تاریخچههای مطالعات موردی بنا شده است تا برخی از مشکلات جزئی و بزرگ را در موقعیتهای ارزیابی و ساخت و ساز نشان دهد.
پیتر فوکس، جف پتیفر و تونی والتام را بیشتر بشناسیم:
پیتر فوکس (Peter Fookes) یک مشاور بینالمللی بازنشسته در زمینشناسی مهندسی، منابع قرضه و فناوری بتن با بیش از پنجاه سال کار حرفهای در حدود 96 کشور است. کار وی عمدتاً در پروژههای مهندسی بزرگ و سنگین عمرانی و استخراج از معادن روباز، از جمله پلها، سدها، بندرها، بزرگراهها، خطوط لوله، و راه آهن و تونلها در بیابانها، کوهستانها، پرمافراستها و جنگلهای بارانی، در مکانهای متنوعی مانند استرالیا، بورنئو، برزیل، فالکلند، کنیا، لیبی، نپال، گینه نو پاپوا، سیبری، سودان و بیشتر مکانهای بین این مناطق، بوده است. فوکس استاد بازدیدکننده یا افتخاری در چندین دانشگاه محسوب میشود و بیش از 200 مقاله ژورنالی، همچنین هفت کتاب به عنوان ویراستار یا نویسنده منتشر کرده است. همچنین وی رئیس یا از اعضای بسیاری از کمیتههای ملی و بینالمللی و بخشهای عمرانی به شمار میرود.
جف پتیفر (Geoff Pettifer) یک زمینشناس فعال با بیش از 35 سال تجربه، از مطالعه میکروسکوپی و بررسی اشعه ایکس از مصالح، ارزیابی ساختگاهها، طراحی ترانشههای سنگی و نظارت بر کارهای خاکریزی گرفته تا مطالعات زمینلغزش ناحیهای و ارزیابی زمینهای پرواز است. وی مدارک تحصیلات تکمیلی در مصالح زمین و مدیریت زیستمحیطی و منابع زمین را دارد و در پروژههایی در اروپا، آفریقا، آمریکای جنوبی و منطقه آسیا-اقیانوس آرام از جمله خطوط لوله، ایستگاههای برق، معادن روباز، معادن زیرزمینی، راه آهن و راه کار کرده است. پتیفر به عنوان عضو تیمهای چند رشتهای، در تهیه گزارشهای ESIA و راهنماهای ظرفیت ساختمانسازی کمک کرده و همچنین در پروژههای تحقیقاتی صنعت محور که در رابطه با ناخالصیهای شیمیایی موجود در بتنها، اثرات کانیهای رسی در تونل زنی و قابلیت احداث ترانشههای زنجیرهای بودهاند، مشارکت داشته است.
تونی والتام (Tony Waltham) یک مدرس بازنشسته زمینشناسی مهندسی است که در ابتدا مشغول به تدریس مطالب به دانشجویان مهندسی عمران بوده و یادداشتهای سخنرانیهای خود را در قالب کتب درسی جمعآوری کرده است. کتب وی اکنون در دانشگاهها بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. والتام همچنین تحقیقات و مشاورههایی را در ارتباط با فرونشست زمین انجام داده است. او کتابها و مقالات دانشگاهی متعددی را نگاشته و ویرایش کرده و در عین حال، سفرهای جهانی وی به او این امکان را داده است که مجموعهای از عکسهای گسترده خود را از موضوعات جغرافیایی و زمینشناسی ایجاد کند.
کتاب مقدمهای بر مدلهای زمین در زمین شناسی مهندسی مناسب چه کسانی است؟
این کتاب برای دانشجویانی که زمینشناسی مهندسی و مهندسی ژئوتکنیک میآموزند، بینشی ارزشمند از هنر پردهبرداری از پیچیدگیهای زمین ارائه خواهد کرد. شاغلین تمایل دارند که با برخورداری از این کتاب از انواع شرایط زمین و دشتها، آگاه گردند. هر کسی که علاقهمند به فهم نحوه شکلگیری چشم اندازها باشد، خواه مهندس نباشد، این کتاب را جذاب خواهد دانست.
(این کتاب حجم بالاتر از 20 مگابایت دارد و به دلیل نوشتههای تصاویر آن، مناسب خواندن در گوشی موبایل نیست.)
در بخشی از کتاب مقدمهای بر مدلهای زمین در زمین شناسی مهندسی میخوانیم:
مرزهای واگرا مرزهای سازندهای هستند که صفحات جدید اقیانوس در آنها شکل میگیرند و متعاقباً در نتیجه بالا آمدن ماگمای بازالتی سبکتر (سنگ سیال بسیار داغ) ایجاد شده توسط سیالات سیلیکاتی جدا شده از مواد جامد غنی از آهن در گوشته تا حدی ذوب شده، تشکیل میشوند. این فرآیند تعداد زیادی دایک آذرین و آتشفشانهای زیردریایی را تولید میکند و همچنین جزایر میانه اقیانوسی را از ماگمای اضافی، پدید میآورد (به عنوان مثال ایسلند، که در خط شکاف میان اقیانوسی اطلس قرار دارد).
مرزهای همگرا (برخوردی) مرزهای مخرب هستند که در آنها یک صفحه زیر صفحهی دیگر فرورفته و در حال ذوب شدن است. مهمترین نوع مرز همگرا یکی از مواردی است که یک صفحه اقیانوسی باریکتر به زیر یک صفحه قارهای ضخیم تر فرورانش میکند. این برخورد طیف وسیعی از فرآیندهای زمینشناسی را موجب میشود، که در کل تحت عنوان کوهزایی شناخته میشوند. در جاییکه صفحات با هم برخورد میکنند، صفحه بالارونده خرد شده و ضخیم میشود تا یک زنجیره کوه ایجاد شود. احتمالاً واضحترین مثال جایی است که کف اقیانوس آرام در حال حرکت به سمت شرق به زیر صفحه آمریکای جنوبی فرو رفته است تا زنجیره کوههای فعال آند از نظر زمینشناسی فعال باشد.
بله

















