کتاب مسیریابی وسایل نقلیه

کتاب مسیریابی وسایل نقلیه نوشتۀ پائولو تات و دانیل ویگو، به چگونگی برنامه‌ریزی مسائل حمل و نقل می‌پردازد و مسائل مربوط به توزیع کالا بین انبار و مصرف‌کننده نهایی (مشتری) را مورد بررسی قرار می‌دهد.

موضوع مبدأ و مقصد و حرکت میان این دو در زندگی انسان‌ها نقش حیاتی و تعیین کننده‌ای دارد. در دنیای کنونی که اصلی‌ترین مؤلفه فعالیت‌ها موضوع اقتصادی است، جریان میان مبادی و مقاصد از اهمیت به‌سزایی برخوردار بوده و می‌تواند خواسته‌ها و انتظارات کاربران را برآورده نماید. حرکت از مبادی گوناگون، استفاده از مسیرهای متفاوت، تحویل به مقاصد مختلف، نوع، شرایط، مشخصات و محدودیت‌های حرکت کننده و نیز انتظارات مدیریت این جریان، از موضوعات مسیریابی حمل و نقل است که با تغییر الزامات و مختصات هر یک از فاکتورهای فوق نتایج گوناگونی به دست خواهد آمد.

پائولو تات (Paolo Toth) و دانیل ویگو (Daniele Vigo) در کتاب مسیریابی وسایل نقلیه (The vehicle routing problem) این موضوع را مطرح می‌کنند که با ورود ریاضیات کاربردی (OR) و سایر مدل‌ها و الگوریتم‌های ریاضی در حوزه مسیریابی، اهمیت و اثربخشی دانش حمل و نقل و مسیریابی پیش از پیش نمایان گردیده و توانسته بسیاری از مشکلات زندگی اقتصادی و صنعتی انسان از جمله تدارکات، توزیع و تحویل در شرایط نامتوازن و ناهمگن را به خوبی حل و فصل نماید.

دنیای کنونی ما را به سمت بیشتر کردن ارزش‌های مادی و کمتر کردن هزینه‌های مادی پیش می‌برد، لاجرم باید این حوزه از علوم را فراگیریم و به کار بندیم تا آنچه را که می‌خواهیم در قلمرو تدارکات، توزیع و تحویل اتفاق بیفتد. بی‌تردید مجهز شدن و به کارگیری تکنیک‌های مسیریابی وسایل نقلیه، آثار و فواید گوناگونی از جمله حداکثر استفاده از تجهیزات حمل و نقل موجود، جابه‌جایی کالا و خدمات با زمان و هزینه مناسب، تحویل به موقع و رضایت کاربران، روانسازی چرخه فعالیت حوزه‌های صنایع و خدمات، نحوه سرمایه‌گذاری در نوع راه‌سازی و نوع ماشین‌آلات حمل و نقل و... را در پی خواهد داشت.

در بخشی از کتاب مسیریابی وسایل نقلیه می‌خوانیم:

رانندگانی که با این وسایل نقلیه کار می‌کنند، باید محدودیت‌هایی را که توسط قراردادهای اتحادیه و قوانین شرکت (مثلاً، مدت زمان کاری در طول روز، تعداد و مدت زمان‌های استراحت در طول زمان کار، حداکثر مدت زمان دوره‌های رانندگی و اضافه کاری) وضع شده‌اند، رعایت کنند. در ادامه، محدودیت‌های اعمال شده بر رانندگان در محدودیت‌های متناظر با وسیله نقلیه مربوطه گنجانده شده است.

مسیرها نیز باید تعدادی از محدودیت‌های عملیاتی را برآورده سازند. این محدودیت‌ها خود به ماهیت اقلام حمل شده، سطح کیفیت سرویس‌دهی و مشخصه‌های مشتریان و وسایل نقلیه بستگی دارند. تعدادی از این محدودیت‌های عملیاتی عبارتند از: در طول هر مسیر، در هر لحظه کل بار موجود در وسیله نقلیه تخصیص داده شده نباید از ظرفیت آن بیشتر باشد؛ هر مشتری که در مسیری سرویس داده می‌شود، می‌تواند تنها متقاضی تحویل یا جمع‌آوری کالا باشد، یا اینکه هر دو امکان وجود داشته باشد و خدمت‌دهی به مشتریان تنها می‌تواند در طی پنجره‌های زمانی آن‌ها و در طول زمان کاری رانندگانی که آن‌ها را ملاقات می‌کنند انجام شود.