کتاب تاریخ 13 هزار ساله‌ی ایران - جلد اول

کتاب تاریخ 13 هزار ساله‌ی ایران - جلد اول نوشتۀ رستم کوشان، مجموعه اشعاری در قالب مثنوی است که بخشی از تاریخ ایران از زمان آشوریان تا اشکانیان را روایت می‌کند.

رستم کوشان تاریخ 13 هزار ساله ایران را در قالب شعر و در 41 هزار بیت و پنج جلد به نظم سروده است. این کتاب با بهره‌گیری از دو کتاب تاریخی دیگر از اولین بخش ایرانیان در سپیده‌دم تاریخ سرزمین جاوید شروع می‌شود و با انقراض قاجاریان به پایان می‌رسد.

نظم این مجموعه کتاب در آغاز با بحر متقارب (شاهنامه‌ای) تا اواخر دوران ساسانیان سروده شد و زمانی که به تاریخ اسلام رسید، شاعر به ناچار وزن اشعارش را تغییر داد؛ چرا که بحر متقارب پاسخگوی شفاف نام‌های عربی نبود، از این رو نظم خود را با بحر رمل ثمن ادامه داد.

چون آغاز تاریخ ایران به شکل ملوک‌الطوایفی بود، رستم کوشان نیز سلسله‌‌ها را به صورت سال‌شماری سرود. به این معنا که رویدادهای هر سال قمری را با وجود پادشاهان بسیار در ایران و عربستان مانند ظهور و شهادت امامان معصوم و تاج‌گذاری و مرگ خلفای اموی و عباسی و شاهان ایران با توجه به تقدم زمانی آن‌ها در ماه‌های سال شماره‌بندی کرد و با وجود سختی کار، آغاز هر سلسلۀ نوبرآمده را در دل حوادث هر سال جای داد.

بعد از اتمام رویدادهای تاریخ سیزده هزار ساله، زندگی‌نامه شاعران، عالمان، تاریخ‌نگاران و نویسندگان مشهور ایران با اولویت تاریخ فوتشان از اوایل سال‌های قمری به تعداد سیصد و پنجاه و دو نفر به شکل منظوم درآمدند. نویسنده با نوشتن زندگی‌نامه خود، شماره پایانی را به خود اختصاص می‌دهد که در پایان جلد پنجم در قالب منثور وجود دارد.

در بخشی از کتاب تاریخ 13 هزار ساله ایران - جلد اول می‌خوانیم:

در آن فصل بارن، جوان شاه، رود
پدر را یکی یار در کار بود
به دل بود خواهان، در آن روزگار
که آسان کند بر پدر کاروبار
بناگاه اندیشه‌اش جان گرفت
یکی چرخ دوّار سامان گرفت
یکی سینی تخت را از سفال
به یک تخته‌ای سنگ داد اتّصال
سپس از پدر شد چنین خواستار
که گِل را دهد روی سینی قرار
بچرخاند پس سینیِ گرد را
پدر نیز با چرخ شد همنوا
مدوّر شد آن ظرف صاف و قرین
شد آن در جهان اختراعی نوین