کتاب مهارتهای تدوین پروپزال و طرح به قلم محمدرضا کلیچ و محسن کلیچ، نکات کلیدی در تدوین طرح یا پروپزال را برای شرکتهای دانشبنیان، کسب و کارهای نوپا و کارآفرینان شرح داده و سپس نشان میدهد شخص، شرکتهای کوچک و بزرگ یا سازمان در تعریف پروپزال یا طرح و همچنین انجام پروژه چه مواردی را باید رعایت کنند.
یقیناً در دنیای امروز در مورد اقتصاد دانش بنیان و شرکتهای دانش بنیان زیاد میشنوید. اما برای رسیدن به یک بخش خصوصی فعال، پویا و قدرتمند راه درازی در پیش است. قوانین دست و پاگیر، وضعیت نه چندان مناسب اقتصادی و عدم آموزش حرفهای مناسب موجب شده تا قسمت عظیمی از بخش خصوص دچار رخوت و روزمرهگی بشوند. وضعیت بخشهای دولتی هم اگر بدتر از بخش خصوصی نباشد بهتر از آن نیست.
سردرگمی، عدم سیاست فراگیر، عدم شایسته سالاری کافی، مدیریت نامناسب هزینهها و اطمینان از بودجههای جاری باعث شده تا بیشتر بخشهای دولتی از خلاقیت، پویایی و تعصب کافی در توسعه و پیشرفت خود برخوردار نباشند.
تجربه حرفهای در هر دو بخش دولتی و خصوصی نشان میدهد که بسیاری از مسائل بنیادی هنوز جا نیفتاده و باید برای آن برنامهریزیهای دقیقی صورت بگیرد. در تعریف، نظارت، ارزیابی و تحویلگیری پروژهها در کنار تدوین پروپزالها، ارائه طرحها، اجرای پروژهها و مهمتر از همه در تعامل فی ما بین پیمانکار و کارفرما دچار ایرادهای اساسی وجود دارد.
قسمت اعظم بخش خصوصی کشور بسیار ضعیف و آسیبپذیر است. بنابراین قدرت هیچگونه سرمایهگذاری روی فعالیتهای ریسک پذیر را ندارد و در نتیجه خلاقیت خود را به تدریج از دست خواهد داد. از طرفی بسیاری از کارکنان بخش دولتی نیز به دلایل خاص خود، از انگیزه کافی برای مشارکت و همچنین سعی و تلاش مناسب در انجام کارها برخوردار نیستند. خوشبختانه دولت نقش نظارت و راهبری را پذیرفته و این به معنی اعتماد تدریجی به بخش خصوصی میباشد.
بخش اول کتاب مهارتهای تدوین پروپزال و طرح که از چهار فصل تشکیل شده در مورد فعالیتهای پیشنیاز لازم، قبل از تدوین پروپزال یا طرح است. مباحثی مثل آمادهسازی ذهنی و روحی و همچنین الگوی رفتاری با عنوان خودسازی، در فصل سوم توضیح داده شده است.
شناسایی ماهیت پروژهها در فصل چهارم تشریح شده است. در فصل پنجم دلایل اهمیت شناخت کارفرما یا حامی و همچنین بایدها و نبایدهای تعامل با آنها بیان شده است. در نهایت فصل ششم شامل مطالبی در مورد مهارتهای یادگیری و افزایش دانش مرتبط با پروژه تعریف شده یا ایده متولد شده، میباشد.
در بخش دوم کتاب ساختار مناسب یک پروپزال در هشت فصل توضیح داده شده است. اینکه در مقدمه یک پروپزال چه بنویسید، محتوای فصل هفتم است. شرح کلیات پروژه در فصل هشتم ارائه شده است. فصل نهم بیانگر ویژگیهای ساختار اجرایی پروژه میباشد.
نحوه بیان مشخصات محصول مباحث فصل دهم را تشکیل میدهد. در فصل یازدهم روشهای اکتساب محصول پروژه به تفصیل تشریح شده است. فصل دوازدهم و سیزدهم شامل مهارتهای تخمین زمان و هزینه پروژهها یا طرحها هستند. در نهایت آخرین فصل این بخش که فصل چهاردهم است معرف خروجیهای یک پروژه میباشد.
در بخشی از کتاب مهارتهای تدوین پروپزال و طرح میخوانیم:
در تمامی پروژهها برای گزارش پیشرفت و تأمین مالی، مراحل مشخصی برای تأیید پیشرفت پروژه تعیین میشود. به این مراحل اصطلاحا فازهای اصلی پروژه میگویند که هر کدام ممکن است از چند زیر فاز تشکیل شوند. فاز اصلی هر پروژه به مراحلی از انجام کار گفته میشود که پس از اتمام آن حتما دستاورد (سخت افزار، نرمافزار و یا مستندات) مشخصی به کارفرما تحویل داده میشود تا کارفرما بتواند معیار مناسبی برای ارزیابی پیشرفت پروژه داشته باشد.
بدیهی است که بسته به نوع پروژه فازهای آن متغیر است. در بسیاری از صنایع استانداردهای مشخصی برای فازبندی پروژهها وجود دارد. به عنوان مثال در صنایع فضایی فازهای یک پروژه طراحی، ساخت، تجمیع، تست و بهره برداری از یک سامانه فضایی طبق استانداردهای سازمانهایی نظیر سازمان فضایی اروپا و ناسا صراحتا مشخص شده است.
اگر برای پروژهای که فازبندی آن توسط استانداردهای مرتبط، مشخص شده است، حتما از آن استانداردها استفاده کنید. اما اگر استاندارد خاصی در فازبندی پروژه وجود ندارد حتما باید فازبندی مناسبی انجام دهید.
در پروژههایی که استاندارد مشخصی برای فازبندی آنها وجود ندارد، فازها را به گونهای تعریف کنید که در انتهای هر فاز یک خروجی مشخص و قابل ارائه به کارفرما وجود داشته باشد. فرض کنید میخواهید یک پروژه مغز افزاری را فازبندی کنید. به نظر من میتوان این نوع پروژه را در سه فاز تقسیم بندی کرد.
فاز اول فاز گردآوری اطلاعات میباشد که در آن شما اقدام به جمعآوری اطلاعات از راههای مطالعات فنی، میدانی و نظر سنجی براساس قالبهای مشخص، میکنید. فاز دوم را میتوان فاز تحلیل اطلاعات نامید که لازمست در این فاز اطلاعات بدست آمده را با کمک نخبگان امر مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید.
بله












