کتاب حسگرهای زیستی و کاربرد آن در علوم مختلف

کتاب حسگرهای زیستی و کاربرد آن در علوم مختلف نوشته‌ی زهرا نظری، لیلی نظری و حدیث نظری، مواردی همچون؛ بیوسنسورها و انواع آن‌ها، قسمت‌های تشکیل دهنده، روش‌های سل ژل و کاربرد آن در بیوسنسورها، روش‌های نوری، کاربرد زیست حسگرهای مورد استفاده در تشخیص و اندازه‌گیری گونه‌های زیستی و... را مورد بررسی قرار می‌دهد.

حسگر زیستی یا بیوسنسور چیست؟

حسگرهای زیستی تلفیقی از علوم بیولوژی مولکولی، شیمی، الکترونیک، فیزیک، بیوشیمی و کامپیوتر می‌باشند. حسگرهای زیستی ابزاری قدرتمند برای شناسایی مولکول‌های زیستی هستند، بنابراین از آن‌ها در علوم مختلف صنایع شیمیایی، پزشکی، غذایی، مانیتورینگ محیط زیست، تولید محصولات دارویی، بهداشتی و... استفاده می‌کنند.

حسگرهای زیستی ابزاری توانا برای شناسایی مولکول‌های زیستی هستند. سیستم ایمنی بدن که به شناسایی میلیون‌ها نوع مولکول مختلف می‌پردازد و یا احساس چشایی و بویایی انسان که بوها و طعم‌های مختلف را تشخیص می‌دهد، نمونه‌هایی از حسگرهای زیستی طبیعی هستند.

بیوسنسور در سال‌های اخیر توجه محققان را در طیف گسترده‌ای از تکنیک تحلیلی به خصوص در کنترل فرآیند، آزمایشگاه بالینی، مراقبت‌های بهداشتی و صنایع غذایی جلب نموده است و امروزه جزو بهترین ابزارها شناخته می‌شود. یکی از مزیت‌های استفاده از بیوسنسور، تجزیه و تحلیل سریع و آسان و دقت و صحت و ارائه درجه‌ی بالایی از حساسیت و کاهش در هزینه‌های واقعی است.

شما در این کتاب علاوه بر آشنایی با اصول کارکرد اینگونه ابزارها با نحوه ترکیب دیگر شاخه‌های علوم و فنون جهت اختراع شیوه‌های جدید و اندازه‌گیری آشنا می‌شوید.

در بخشی از کتاب حسگرهای زیستی و کاربرد آن در علوم مختلف می‌خوانیم:

اسید نوکلئیک در موارد زیادی مانند آنتی بادی‌ها عمل می‌کند در واقع با جفت شدن رشته‌های اسید نوکلئیک با باز، یک رمز ژنتیکی به وجود می‌آورد که مشخصات تمام قسمت‌های سلول زنده را در بر دارد. بنابراین برای هر مولکول پروتئین یا آنزیم‌های ساخته شده توسط یک سلول زنده، یک اسید نوکلئیک با رمز ژنتیکی خاص وجود دارد. این روش کمتر از سایر روش‌ها استفاده می‌شود ولی کاربرد موثری در تشخیص اختلالات ژنتیکی دارند.

اسید نوکلئیک نشان دار شده با گونه‌ی الکتروفعال برای تشخیص و شناسایی بیماری‌های ژنتیکی سرطان، عفونت‌های ویروسی مفید هستند. آن‌ها به صورت توده‌ای به صورت کوتاه و بلند سنتز می‌شود. همانندآنتی بادی‌ها، سنجش اسید نوکلئیک نیز غالبا با افزودن اسید نوکلئیک نشانه‌دار به محلول سنجش همراه است. نشانه‌دار کردن ممکن است برحسب نوع بیوسنسور، به روش رادیواکتیو، فتومتر، فعالیت آنزیمی یا الکتروشیمیایی انجام می‌گیرد.