کتاب سناریوها، داستان‌ها و موارد کاربرد از طریق چرخه عمر توسعه نظام‌ها (بخش اول)

کتاب سناریوها، داستان‌ها و موارد کاربرد از طریق چرخه عمر توسعه نظام‌ها (بخش اول) نوشته ایان الکساندر و نیل میدن، به تأثیر سناریوها در توسعه نظام، نقش آن در چرخه عمر نظام تکنیک‌ها، روش طراحی سناریو پایه و نقش سناریوها در طرح بافتاری می‌پردازد.

بخش زیادی از تاریخ اخیر پروژه‌های بزرگ مهندسی – نرم‌افزار یا نظام‌ها – داستان اتلاف، خطا، سوء مدیریت، خوش‌بینی بیش از حد و فقدان برنامه‌ریزی مناسب برای خطرات و هزینه‌های احتمالی بوده است. پروژه‌هایی که در نهایت با بودجه بیش از حد متعارف و با کارکرد بسیار کم ظاهر شدند. گاهی اوقات دستگاه‌ها اصلاً کار نمی‌کنند و در اولین دوره فشار عملیاتی از کار می‌افتند یا همواره حفظ و نگهداری آن‌ها غیرقابل اتکا و هزینه‌بر است. درواقع، نظام‌های مهندسی بد و موقت دو روی یک سکه هستند. در هر حالتی، یافتن نمونه‌هایی در گزارش‌های خبری در مورد از کار افتادن پروژه‌های مشهور امری بسیار آسان است.

ایان الکساندر (Ian Alexander) و نیل میدن (Neil Maiden) در کتاب سناریوها، داستان‌ها و موارد کاربرد از طریق چرخه عمر توسعه نظام‌ها (Scenarios, stories, use cases: through the systems development life-cycle‬) دامنه‌ای از فنون سناریو را ارائه می‌کنند که روشن، راحت، جامع و قابل فهم و سنجیده و نظام‌مند باشند. هیچ‌گاه یک مسیر درست برای کاربرد سناریوها وجود ندارد. نقطه قوت عمده رویکردهای سناریو آن است که آن‌ها به ذی‌نفعان امکان اشتراک و حق توصیف آنچه را که می‌خواهند، می‌دهد. در واقع، هر گام یک سناریوی عملیاتی می‌تواند یک بازیگر متفاوت باشد. ساختارهای سناریویی انواع مختلفی دارد و در انواع پروژه‌های مختلف به خوبی به کار می‌روند. این پرسش که کدام‌یک بهترین رویکرد برای یک پروژه خاص است امری آشکار است.

در بخشی از کتاب سناریوها، داستان‌ها و موارد کاربرد از طریق چرخه عمر توسعه نظام‌ها می‌خوانیم:

فیلم‌نامه‌ی مصور، تنوع در داستان است که در دهه‌ی 1920 در‌هالیوود ابداع شد و همچنان دارای کاربرد گسترده در تمام انواع فیلم‌برداری‌های امروز است. هر کسی که به دنبال درک یک نمایشنامه با خواندن متن آن بوده است این مسئله را می‌داند: واژه‌ها در روی صفحه از بیان تاثیر عینی افعال، عاجز هستند. گفت‌وگوی نوشته شده نوعی سناریو است؛ اما هنوز این نکته‌ی اساسی وجود دارد که باید به بازیگران گفت چه کار کنند و صرفاً سازمان‌دهی تصویربرداری کافی نیست. اگر قهرمان زن فیلم در یک تصویر با یک دامن آبی و تاپ قرمز ظاهر شود و در تصویر بعدی دامن قرمز و تاپ آبی پوشیده باشد، تداوم داستان به شدت آسیب می‌بیند. گروه فیلم‌برداری نیاز به اطلاعات کاملاً مشروح و جزئی برای تنظیم صحیح تمام کارها و اطمینان یافتن از تداوم کارها دارد. هر فریم فیلم‌نامه‌ی مصور یک لحظه از جزئیات آن عکس و تصویر را نشان می‌دهد. فیلم‌نامه‌ی مصور در مجموع داستان فیلم را می‌گوید.

عجیب نیست که فیلم‌نامه‌های مصور، کاربرد اصلی مهندسی را در ارتباط انسان-رایانه می‌یابند. ممکن است طراحان ارتباط انسان-رایانه تمام یا بخشی از صحنه‌های مطلوب را در ارتباط کاربر ترسیم کنند. این مفاهیم تصویر می‌توانند به‌عنوان نمونه‌های اولیه عمل کنند. آن‌ها به طور موثر اجراهای بدون نرم‌افزار نظام در موقعیت‌های مختلف هستند. نمونه اولیه ارتباط با کاربر به‌عنوان پنجره‌ای به نظام (آینده) عمل می‌کند و به ذی‌نفعان امکان استدلال درباره‌ی رفتار آن را می‌دهد.