کتاب غزل پارهها مجموعۀ دفتر اول و دوم سرودههای ساحل تراکمه در قالب غزل پاره (غزلهای دو تا چهار بیت) است.
این مجموعه علاوه بر معرفی قالب غزل پاره و ارائه 114 نمونه از اشعار مؤلف در این قالب، مقدمۀ مفصل استاد محمد کاظم کاظمی و نظر استاد مصطفی محدثی خراسانی را نیز در این خصوص دارد.
قالب شعر بر اساس ترتیب و توالی قافیهها و نظمی که در مصراعهای همقافیه ایجاد میشود شکل مییابد و البته در کنار آن، تعداد بیتهای شعر و در بعضی موارد، وزن هم در آن دخالتی دارد. با این که نقش بلاغی قافیه در شعر، یک نقش نسبتاً ثابت است و قافیه داشتن شعر برای همه قالبها اعجابآوری و لذت هنری یکسانی به ارمغان میآورد، این ترتیب و توالی که قالب شعر را میسازد، خیلی در شکلبخشی به آن مؤثر است، به گونهای که با اندکی تفاوت در آن، شعر حال و هوایی دیگر مییابد و حتی گاه مقام کاربردش تغییر میکند، چنان که در دو قالب غزل و قطعه میبینیم.
غزل از دیرباز با تعداد ابیات حدود شش تا ده _ پانزده شناخته میشده است، هر چند غزل پنج بیتی و گاه حتی بیست و چند بیتی هم داشتهایم. از این بیشتر هم البته به نوعی دست ما باز است، قالب قصیده را داریم که برای صدها بیت هم آمادگی دارد. در شکل چهارپاره، شعر میتواند حتی یک بند داشته باشد که در این صورت میشود قطعۀ دوبیتی. قطعه از دو بیت تا حدود سی چهل بیت یا بیشتر هم امکان وقوع دارد. مثنوی میتواند یک بیتی باشد که میشود تکبیت مقفا. میتواند دوبیتی باشد و یا بیشتر.
با این وصف میشود گفت که غزل پاره یک ضرورت است، ضرورتی که اگر به وقوع بپیوندد، دیگر بدین ملزم نخواهیم بود که هر شعر کوتاه ما در قالب کلاسیک، یا رباعی و دوبیتی باشد با محدودیت دو بیت و محدودیت وزن، یا قطعه باشد با مطلع بیقافیه، و لاغیر. نه، اینجا میشود یک قالب دیگر وجود داشته باشد که فضای میان دوبیتی و رباعی و غزل را پُر کند. و از آن طرف هم اگر کلام به حد غزل نرسید، حداقل شعر منعقد شده باشد، بدون این که نگران باشیم یک اثر ناقص تحویل دادهایم و از بابت این که یک قافیۀ دیگر نداشتیم یا قافیه داشتیم و حس سرودن نداشتیم، در نزد کلمات سرافکنده شویم و عذاب وجدان بگیریم.
در بخشی از کتاب غزل پارهها میخوانیم:
از هفت شهر حادثه باید گذر کنم
آنقدر میپرم به هوایت که عاقبت
صیاد چشمهای تو را با خبر کنم
شمع لبت اگر چه به خاکسترم نشاند
پروا نکردم اینکه به شوقت خطر کنم
از این به بعد قصۀ ما باب میشود
دیگر نخواه بیشتر از این هنر کنم
بله










