کتاب کلید شناخت و درمان پوکی استخوان

کتاب کلید شناخت و درمان پوکی استخوان به قلم نرگس مظلومی، عوامل پیدایش بیماری پوکی استخوان، روش‌های تشخیص و بهبود آن توسط ورزش را به رشته تحریر درآورده است.

استخوان‌های شما چقدر محکم هستند؟ ممکن است تا هنگامی ‌که یک اتفاق خیلی ساده مثل خم شدن برای بستن بند کفش یا باز کردن پنجره موجب شکستن استخوان شما نشده به این موضوع فکر نکنید.

استخوان‌های شما در صورتی محکم هستند که مواد معدنی خود را از دست نداده باشند و دچار پوکی نشده باشند. پوکی استخوان به معنای کم شدن میزان تراکم استخوان است.

عواقب و مشکلاتی که پوکی استخوان به جا می‌گذارد متفاوت است. برای برخی افراد، شکستگی استخوان تنها ناراحتی موقت و گذرا ایجاد می‌کند، اما برای بعضی دیگر به ویژه افراد مسن مشکلات شدید‌تری در پی دارد. عارضه شکستگی استخوان می‌تواند درد طولانی، تغییر شکل اندام‌ها، اختلال در حرکت و لخته شدن خون در رگ‌ها باشد. شکستگی مهره‌ها نه تنها دردناک است، بلکه می‌تواند موجب انحنا در ستون مهره‌ها شده و در نتیجه قامت خمیده بیمار با فشاری که بر شکم وارد می‌آورد ایجاد‌ کننده مشکلات تنفسی و گوارشی باشد.

حقایقی راجع به پوکی استخوان:

- در کشور ما 47 درصد زنان و 44 درصد مردان بالای 50 سال دچار کمبود تراکم استخوان هستند.
- پوکی استخوان سالانه هزینه‌های درمانی زیادی را به سیستم بهداشتی درمانی کشور و بیمار تحمیل می‌کند.
- آمار سازمان بهداشت جهانی نشان می‌دهد حدود 40 درصد زنان و 10 درصد مردان در طول زندگی خود دچار این بیماری می‌شوند.
- مطالعه دیگری در ایران نشان داده است نیمی از زنان بالای 45 سال و 90 درصد زنان بالای 75 سال در ایران به پوکی استخوان مبتلا هستند.
- هم چنین تحقیقات نشان داده است که 50 درصد افراد مبتلا به پوکی استخوان شکستگی ران داشته‌اند که پس از این اتفاق، 20 درصد از نظر زندگی وابسته به دیگران شدند.
- میزان پوکی استخوان در زنان، 4 برابر مردان و شکستگی ناشی از آن در زنان، تقریباً دو برابر مردان شایع است. البته از 75 سالگی به بعد، پوکی استخوان در زنان و مردان به یک اندازه شایع است.

در بخشی از کتاب کلید شناخت و درمان پوکی استخوان می‌خوانیم:

معمولا تصمیم به تجویز یک دارو به تجربه پزشک و مصرف راحت‌تر دارو بستگی دارد. ممکن است یک پزشک دوز ماهیانه را تجویز کند زیرا بهتر تحمل می‌شود. اما اگر از بیمارانی باشید که مصرف ماهی یک قرص را فراموش می‌کنند، شاید بهتر باشد دوز هفته‌ای یکبار را انتخاب کنید.

آیا نوع تزریقی بی فسفونات از انواع خوراکی آن بهتر است؟

شاید نوع تزریقی بهتر باشد. زیرا محققان گزارش می‌دهند که بیشتر بیماران دریافت کننده بی فسفونات خوراکی پس از یک سال از شروع درمان، مصرف دارو را متوقف کرده یا داروی کمتری نسبت به دوز کامل مصرف می‌کنند. این امر، تأثیر درمان را کاهش می‌دهد. انجام یک تزریق فصلی یا سالانه، این اطمینان را به همراه دارد که بیمار تا درمان بعدی مشکلی نخواهد داشت. دو نوع دارو برای درمان پوکی استخوان از طریق تزریق مورد تأیید قرار گرفته‌اند. ایباندرونات (Boniva تزریقی) هر سه ماه یک بار به صورت داخل وریدی تزریق می‌شود و زولدرونیک اسید (Reclast) سالی یک بار تزریق می‌شود.

برای درمان پوکی استخوان، چه مدتی باید بی فسفونات مصرف کنم؟

تا 5 سال درمان با بی فسفونات، بی‌خطر و مؤثر است، برخی از متخصصین بر این باورند که در کسانی که به درمان خوب پاسخ می‌دهند یعنی شکستگی استخوان نداشته‌اند و تراکم استخوان آن‌ها حفظ شده است. پس از 5 سال درمان؛ داروها برای مدتی قطع شوند. اما اگر تراکم استخوان خیلی کم باشد و احتمال شکستگی زیاد، باید مصرف دارو را ادامه داد. بهتر است تصمیم‌گیری در این باره را به پزشک خود واگذار کنید.