کتاب دختر کوهستان

سید هاشم حسینی در کتاب دختر کوهستان، روایت سال‌هایی را بیان می‌کند که داغستان و قفقاز از ایران جدا شد. همچنین به قیام مردم قفقاز و داغستان به رهبری شیخ شامل و انقلاب بلشکویکی و روزهای پس از جدایی از ایران می‌پردازد.

کتاب دختر کوهستان دربردارنده داستان اتفاقات منطقه محل زندگی این دختر از زبان مادربزرگ است. این خانواده در کوهستان‌های مناطق قفقاز و داغستان زندگی می‌کنند. دختر خانواده به مادربزرگش علاقه زیادی دارد و بیشتر وقت خود را با او می‌گذراند.

این رمان به قیام‌های مردمی در سرزمین قفقاز و داغستان می‌پردازد. پس از جدایی قفقاز و داغستان از ایران، اداره این دو سرزمین به دست روس‌ها بود. مردم قفقاز و داغستان از پذیرفتن حکومت کفر بر خود معترض و تا 40 سال بعد از این رویداد به مبارزه و مقاومت پرداختند.

سید هاشم حسینی در این رمان به اتفاقات پس از جدایی قفقاز از ایران که ته به حال کمتر به آن اشاره شده و مشکلات و ظلم‌هایی که از سوی ارتش تزاری و ارتش سرخ به مسلمانان این منطقه وارد شده می‌پردازد. همچنین به ناتوانی روس‌ها در مقابله با این جنبش اشاره شده است.

در بخشی از کتاب دختر کوهستان می‌خوانیم:

دو سوارکار جوان اسب‌ها را بر فراز ارتفاع صعب و هول‌انگیز دوشقان‌دره، آهسته و با احتیاط، عبور می‌دادند. عنان اسب‌ها را در مشت گرفته و کمی روی زین خم شده بودند. از آن منظرگاه، دره کوچک مانند شکافی عمیق و زخمی کشنده در دل کوه‌ها به نظر می‌آمد. ستون‌های تیز و مرتفع، چون دشنه‌های ایستاده، از هر سو علامت می‌دادند. هر لحظه سنگی از زیر سم اسب‌ها درمی‌رفت. زانویشان خم می‌شد و زور می‌زدند و با چشم‌های گشاده و ترسیده، از گذر باریک و خوفناک می‌گذشتند.

پس از عبور از میان چند تخته‌سنگ مورب، دو سوار سر و شانه بالا دادند و در دامنه شیب‌دار و گشادتر با جسارت سرعت گرفتند و به سوی زمین هموار روبه‌روی جنگل مارال و کوه‌ کوشی تاختند. مسافتی به موازات جنگل‌کوه و نهر السو پیش رفتند و از هم سبقت گرفتند. در چمنزار کوچک، هیجان آنی بر آن‌ها چیره شد و حریصانه رکاب زدند و جیغ‌کشان به روی هم خندیدند. عرق بر بدن سوارکاران نشسته بود و هماهنگ با هم نفس‌نفس می‌زدند؛ ولی صدای سم و تسمه و یراق اسب‌ها اجازه نمی‌داد صدای نفس خودشان را بشنوند.

آفتاب در پس هیکل کوه‌ها فروافتاده؛ اما هنوز به سرخی نگراییده بود. انوار طلایی خورشید نوک قله‌ها را آذین می‌بست و آسمان را به یک‌ رنگ نگه می‌داشت. دره از شرق به غرب باریک‌تر می‌شد و بیشه مرتفع‌تر. اکنون همه نقاط دره در سایه فرحناکی فرو‌ رفته و نسیمی ملایم در آن پرسه می‌زد. بر فراز بغاز مارال، قله عریض و کنگره‌وار آقلی‌داش و سینه‌کش کوه شاهین و صخره‌های عظیم و غول‌آسای دوردست نگاه دو سوارکار جوان را جذب می‌کردند. در حین تاخت به اشعه‌های درخشان و شفاف، که از شکاف‌های تنگ بیرون می‌زدند، چشم می‌انداختند. ناگهان صدای شلیک چند گلوله را به وضوح شنیدند و از روی کنجکاوی یا احتیاط یا اضطراب، لگام اسب‌ها را کشیدند و نفس‌زنان روبه‌روی هم ایستادند و به جنگل و کوه‌های اطراف چشم انداختند.