کتاب آشنایی با بیماری اسکیزوفرنی

کتاب آشنایی با بیماری اسکیزوفرنی نوشته محمد بابارئیسی، به بررسی، تاریخچه، سبب‌شناسی و معرفی انواع اسکیزوفرنی می‌پردازد.

اصطلاح اسکیزوفرنی، در تمام گروه‌های سنی، آن دسته از بیماری‌ها را شامل می‌شود که از همان ابتدا با اختلال‌های اساسی در شخصیت، تفکر، زندگی هیجانی، رفتار، علاقه‌مندی‌ها و ارتباط با دیگران مشخص می‌شود. اسکیزوفرنی گرایشی به کناره‌گیری از محیط و گسیختگی درونی در تفکر، احساس و رفتار در شخص مبتلا ایجاد می‌کند که منتج به ناهماهنگی بین حالت عاطفی و افکار و رفتار بیمار می‌شود. همچنین گرایشی به تشکیل تداعی‌های ویژه در تفکر و تمایلی به برون فکنی‌های مرضی به وجود می‌آید.

تجزیۀ اعمال روانی در اسکیزوفرنی ذره‌ای است و با نوع تجزیۀ توده‌ای که در هیستری و شخصیت‌های چندگانه دیده می‌شود کاملا متفاوت است.

در بخشی از کتاب آشنایی با بیماری اسکیزوفرنی می‌خوانید:

توهم‌ها ممکن است در قلمرو حس‌های مختلف پدید آید ولی شایع‌ترین نوع آن در اسکیزوفرنی توهم شنوایی است. در اسکیزوفرنی، بیمار صداهایی را می‌شنود در حالی که آگاهی بیمار دست نخورده و سالم است، در صورتی که اگر بیمار در یک حالت تیرگی شعور دچار توهمات بینایی باشد باید به فکر حالت‌های حاد اغتشاش شعوری ناشی از مسمومیت بود.

توهم‌های شنوایی از نقطه نظر وضوح و شدت فرق دارد، بعضی اوقات بیمار قادر نیست شرح روشنی از توهم‌های شنوایی خویش بدهد زیرا آن‌ها مبهم هستند، در مواقع دیگر آن‌ها به قدری واضح هستند که تمام توجه بیمار را به خود مشغول می‌دارد. صداهای توهمی ممکن است از قسمت‌های مختلف بدن بیمار ادراک شود. به عنوان مثال از داخل سر یا از قلب، ‌معده و اندام‌ها و یا بیمار ممکن است صداهایی را که می‌شنود از خارج از وجود خود بداند. ممکن است آن‌ها را به تله پاتی، الکتریسیته، امواج رادیویی و تلویزیونی و غیره نسبت دهد. به ویژه، مشخصۀ اسکیزوفرنی صداهایی است که دربارۀ بیمار به عنوان سوم شخص صحبت می‌کند یا صداهایی که مرتبا افعال او را تفسیر می‌کند و یا صورت پژواک فکر دارد به این معنی که بیمار افکار خودش را با صدای بلند می‌شنود. بیماران از نظر گرایش به قرار گرفتن تحت تأثیر توهمات خود، متفاوتند، بعضی از آن‌ها این اجبار را احساس می‌کنند که فرامین صداهای توهمی را اجرا کنند و بعضی دیگر توهم‌های شنوایی خویش را مبهم، نامربوط یا مهمل توصیف می‌کنند. اغلب اوقات صداها توهین آمیز است مثلا در مردان، صداها، بیمار را همجنس خواه، هرزه، دزد، قاتل و یا با سایر اوصاف دشنام آمیز می‌خواند. در زنان، صداها، بیمار را فاحشه، ناپاک یا مبتلا به بیماری‌های مقاربتی خطاب می‌کند.

بعضی مواقع بیماران مجبور می‌شوند که توهم‌های شنوایی خویش را پاسخ گویند و در قبال آن‌ها عصبانی می‌شوند. اغلب اوقات بیماران حالت گوش دادن به خود می‌گیرند، گاهی لبخند می‌زنند و زمانی حیران یا عصبانی می‌شوند. توهمات بینایی شایع نیست و بر خلاف توهمات بینایی در هیستری که پیچیدگی خاصی دارد اغلب تکه تکه است.

توهمات بدنی، احساس لمسی، احساس‌های انفعالی، حس گرما، سرما، درد، الکتریسیته احساس اعمال جنسی هم در اسکیزوفرنی نادر است. توهمات بویایی گاهی از اوقات در اسکیزوفرنی دیده می‌شود. برای مثال بیمار احساس بوی گندیدگی، بوی مواد شیمیایی، مواد فاسد شده، گاز و غیره می‌کند. نزد بیمارانی که هذیان گزند و تعقیب و «دواخور» شدن دارند، تجارب توهم بویایی ممکن است با تجارب هذیانی درهم آمیزد.