کتاب دیپلماسی و مأموریت دیپلماتیک

کتاب دیپلماسی و مأموریت دیپلماتیک اثر بهرام نوازنی، تلاش می‌کند تا منابع پژوهشی را با منابع اصیلی همچون کنوانسیون‌های بین‌المللی 1961 و 1963 وین درباره روابط دیپلماتیک، و روابط کنسولی و نیز قوانین مختلف داخلی مانند قانون وظایف وزارت امور خارجه 1364 و قانون امور گمرکی 1390، تطبیق داده و یافته‌های پژوهشگران را راستی‌آزمایی نماید. (فایل کتاب در تاریخ 1398/05/27 به‌روز رسانی شده است.)

کتاب دیپلماسی و مأموریت دیپلماتیک، یک اثر پژوهشی اصیل از نوع تصنیفی است: پژوهش اصیل از این نظر که برای تهیّه آن به ده‌ها منبع علمی معتبر از اسناد، قوانین و مقرّرات بین‌المللی و داخلی گرفته تا کتاب‌ها و مقالات استادان و پژوهشگران کارشناس خارجی و داخلی در موضوع دیپلماسی و مأموریت خارجی مراجعه شده و با دقّت بسیاری مورد کنکاش و نقد قرار گرفته است؛ تصنیفی نیز از این جهت که طبق معیارهای وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری، سراسر اثر آکنده از نقد دیدگاه‌های نویسندگان و حتّی معرّفی اشکالات بسیارِ موجود در کنوانسیون‌های بین‌المللی و قوانین داخلی ایران و همچنین ارائه نوآوری‌های علمی در زمینه دسته‌بندی موضوعی در فصل‌های دوم، سوم و چهارم این اثر است.

این کتاب برای بررسی موضوع دیپلماسی و مأموریت دیپلماتیک، مطالب خود را در چهار فصل، نتیجه‌گیری، کتابنامه و پنج پیوست تنظیم کرده است. در فصل آغازین که به مقدّمه، کلّیات بحث و تشریح مفاهیم اختصاص یافته، به انواع مأموریت خارجی دولتی و مفاهیم مختلفی که در هر یک از این مأموریت‌ها به‌ کار رفته، پرداخته شده است. در فصل دوّم، مروری بر پیشینه روابط دیپلماتیک و تحوّلات آن در دوره‌های مختلف تاریخی انجام شده و سپس در فصل سوّم، به مأموریت ثابت یا دائمی دیپلماتیک و در فصل چهارم، به تسهیلات، مزایا و مصونیت‌های اعضای دیپلماتیک پرداخته شده است.

در بخشی از کتاب دیپلماسی و مأموریت دیپلماتیک می‌خوانیم:

بخش عمده‌ای از تحوّلات دیپلماسی در دوره باستان و در امپراتوری‌ها و دولت-شهر‌های مختلف در چین، هند، یونان، روم، بیزانس، ایران، مدینه و در دوره خلافت اسلامی رخ داده است. دیپلماسی باستان که به دیپلماسی سنّتی هم مشهور است تا سده 13 میلادی که اوّلین سفارت دائمی تأسیس شد، دارای ویژگی‌های تقریبا مشابهی بود. البتّه در این دوره طولانی، یک استثنا در بخشی از امپراتوری بیزانس وجود داشت که مأموران پاپ به نام «آپوکریسیاری» دارای وضعیت سفارت مقیم بودند امّا در پی تیرگی روابط پاپ و امپراتوری بیزانس، آن هم دوامی نیاورد.