کتاب مشتاقی و مهجوری

کتاب مشتاقی و مهجوری اثر عبدالحسن بزرگمهرنیا به بررسی مسئله دیدار با امام زمان (عج) و کتاب‌شناسی کتب مهدوی پرداخته است و همچنین دارای حکایات خواندنی درباره امام عصر (عج) است.

این کتاب دارای 4 فصل از جمله «معرفی برخی از کتب گران‌سنگ مهدوی»، «گذری بر زندگانی علما و مولفان بنام مهدوی»، «شرح برخی از تشرفات خاص» و «حسن ختام» است و به معرفی توصیفی برترین آثار مولفان مهدوی به انضمام ذکر برخی از تشرفات پرداخته است. 

«مشتاقی و مهجوری»، عنوان شاعرانه‌ای است که برای این اثر پژوهشی انتخاب شده است. از آن‌رو که در خود و با خود ذکر آثار و سوانح احوال مردانی را دارد که مشتاقانه در هجرت و دوری محبوب دو عالم قلم بر سینه کاغذ کشیدند تا این همه، یادی و نشانی باشد از زیبایی‌ها و لطایف محبوب. آثاری که هر چند عمری دراز از آن‌ها می‌گذرد؛ لیکن ژرفای راز و وسعت اشتیاق آن همه را تازه و نو نگه داشته است. برگ برگ این اثر رد و نشان شیفتگی را در خود دارد و گاه، با کنار زدن پرده یک دیدار و یک ملاقات با محبوب همیشه، آتش شوق دیدار را در دل خواننده، تازه می‌گرداند.

در نیمه اول سده چهارم قمری، آنگاه که غیبت حضرت مهدی (ع) به درازا کشید، به‌ویژه پس از درگذشت آخرین نایب از نایبان چهارگانه ابوالحسن سیمری و پایان دوره غیبت صغرا و فرارسیدن غیبت کبرا، آشفتگی فکری و تزلزل اعتقادی فراوانی در تفکر شیعی پدید آمد؛ بسیاری دچار شک و سرگردانی، تردید و پریشانی شده و برخی به اعتراف و حتی به انکار برخاسته و تعدادی هم راه ارتداد در پیش گرفتند.

از همین رو نعمانی، جهت استحکام بخشیدن به بنیان‌ها و باورهای شیعی و همچنین برای پاسخ‌گویی به نیازهای اعتقادی شیعیان در امر امامت و راز غیبت و در یک کلام هدایت مردم به سوی حق و حقیقت، کتاب جاودانه خود «الغیبة» (=غیبت) را تألیف کرد.

نعمانی، انگیزه تألیف کتاب خود را در مقدمه چنین آورده است: «من امروز گروه‌هایی را می‌بینم که به مذهب شیعه منسوب و به پیامبر (ص) و خاندان او وابسته‌اند؛ به اصل امامت اعتقاد دارند و به آن چنگ زده‌اند؛ اما متأسفانه دچار تفرقه و چند دستگی در مذهب شده‌اند، پاره‌ای درباره امام غلو کرده، برخی بسیار کوتاه آمده و جز اندکی، بقیه در مورد امام زمان خود و ولی‌امر و حجت پروردگارشان به شک افتاده و دو دل شده‌اند، درحالی که خداوند او را به علم خود برگزیده است.

من در روایات منقول از امامان راستین (ع) به این سخن برخوردم که آنان امر کرده‌اند به کسی که خداوند بهره‌ای از دانش به وی عطا کرده و به اسرارس که دیگران نمی‌دانند، آگاهش ساخته، تا آنچه را بر برادران دینی او مشتبه گشته، برایشان روشن کرده و در سرگردانی‌ها و حیرت‌ها، آنان را به راه راست و درست هدایت کند و از وادی تردید به سوی روشنایی و یقین بیرون کشد، پس خواستم به وسیله ذکر روایاتی از پیشوایان دین به خداوند تقرب جسته باشم.

در بخشی از کتاب مشتاقی و مهجوری می‌خوانیم:

شبی از شب‌ها در خواب دیدم که از باب قبله صحن مطهر داخل دالان شدم و دیدم که در صحن، ازدحام عامی است. از شخصی سبب آن را پرسیدم. جواب گفت: «مگر نمی‌دانی که حضرت صاحب‌الامر (ع) ظهور فرموده و اینک در میان ایستاده و مردم با او بیعت می‌کنند؟» چون این سخن را شنیدم،‌ متحیر گردیدم که اگر بروم و بیعت کنم، شاید آن حضرت نباشد و بیعت باطل واقع شود و اگر نروم شاید آن حضرت بوده باشد و «بیعت با حق» ترک شود. پس با خود گفتم که می‌روم و با او اظهار بیعت کرده، دست خود را به سویش دراز می‌کنم. اگر او امام باشد، می‌داند که من در امامت او شک دارم. پس دست خود را کشیده، بیعت مرا قبول نکند. در این هنگام روشن شود که او امام است و من با او بیعت می‌کنم. اما اگر او امام نباشد، ضمیر من را نداند و دست دهد که در این حال دانسته شود که او امام نباشد و من با او بیعت نکنم و دست خود را بکشم.