کتاب پارامترهای کیفی آب رودخانه‌های ایران (نیتریت، نیترات، BOD، DO)

در کتاب پارامترهای کیفی آب رودخانه‌های ایران (نیتریت، نیترات، BOD، DO) اثر علیرضا پارسا، سید احمد میر باقری و رحمان پارسا، هدف بررسی پارامترهای کیفی رودخانه جاجرود از جمله BOD، DO، نیتریت و نیترات و مدل سازی این پارامترها به کمک رگراسیون و شبکه‌های عصبی بوده است.

رودخانه جاجرود یکی از مهمترین رودخانه‌های استان تهران می‌باشد که آب شرب بیش از 30 درصد مردم تهران را تأمین می‌کند که در نتیجه حفظ کیفیت آب و سلامت آن و تعیین منابع و آثار زیست محیطی آن بسیار مهم و منطقی خواهد بود و یکی از مهمترین و قوی‌ترین ابزارهای مدیریتی برای این کار استفاده از مدل‌های کامپیوتری برای شبیه‌سازی پارامترهای کیفی آن از جمله BOD، DO، نیتریت و نیترات می‌باشد. در ابتدا اجرای یکسری اقدامات اولیه از جمله تعیین یک بازه زمانی نمونه برداری کیفی از آب رودخانه و همچنین تعیین طول مشخصی از رودخانه جهت نمونه‌برداری و مطالعه ضروری است.
برای این منظور بازه مورد نظر از ابتدای روستای گرمابدره تا ابتدای ورودی دریاچه سد لتیان با طول تقریبی 30 کیلومتر در نظر گرفته شد. که بزرگ‌ترین مشکل آن آلودگی به مواد آلی و میکروبی می‌باشد. شبیه سازی کیفی رودخانه جاجرود در طی 4 ماه در هر فصل (اردیبهشت ، مرداد ، آبان و بهمن) جهت مدلسازی چهار پارامتر نیترات، نیتریت، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی (BOD) و اکسیژن محلول (DO) توسط رگرسیون و شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANN) صورت پذیرفت که برای این منظور از نرم افزارهای SPSS و MATLAB جهت مدسازی استفاده گردیده است.

مسائل مربوط به جمع آوری، ساماندهی و مدیریت استفاده از آب، از جمله موضوعاتی است که بشر از زمان‌های قدیم تا حال حاضر با آن درگیر بوده است از دید کلی این مسائل و مشکلات آب به دو دسته کمی و کیفی تقسیم‌بندی می‌شوند. اگرچه در گذشته در مورد دسته کمی نیاز به آب جهت مصارف گوناگون اعم از شرب، کشاورزی، زیست‌محیطی مشکل اساسی بشر بوده است لیکن در حال حاضر علاوه بر کمیت آب، می‌توان اذعان نمود که کیفیت آب از جمله دغدغه‌های بشر امروزی به حساب می‌آید. تمام علوم و وقت صرف هزینه‌ها و رشد علم در این زمینه شد اما پس از مدت کوتاهی دیگر این مسأله یک مشکل جدی برای بشر نبود یا بعبارتی بشر تمامی آب مورد نیاز خود را کنترل کرده بود لذا مطالعه بر مسائل کیفی شامل تغییرات غلظت انواع یون‌های آلاینده آب و آبزیان از ضروریات زندگی روزمره بشری می‌باشد و در این راستا نیاز به صرف هزینه و بهره‌گیری از تجهیزات نوین امری اجتناب‌ناپذیر است.