تاریخ در لغت به معنای پدید آوردن، نوشتن، توقیت و تعیین وقت آمده است و در اصطلاح به معنی تعیین رخدادهاست.
این کتاب در چهار فصل، به صورت تحلیلی به بررسی ریشههای انقلاب اسلامی میپردازد.
علم تاریخ به معنی کشف قواعدی است که در تاریخ جریان دارد و سبب بروز تحولات و صعود و سقوط تمدنها میشود. دانشمندی که به قواعد تاریخی دست مییابد احتمالاً به سطحی از هوشیاری تاریخی میرسد و گذشته از اطلاعات وسیعی که دربارۀ حوادث گذشته دارد دارای بینش تاریخی میشود و میتواند چرایی رخدادهای تاریخی را کشف کند و بر اساس آنها مسیر حوادث آینده را تخمین بزند.
هوشیاری تاریخی سبب میشود تا چهارچوبهای ذهنی ناروا را از ذهن خود بزداییم و تاریخ را آنچنان که بوده و هست کشف کنیم و از آن عبرت بگیریم در حالی که ناهشیاری تاریخی سبب پذیرش چهارچوبهای ذهنی و انگارههای فلسفی ناروا میشوند و گمراهیهای فراوانی را به بار میآورند آنچنان که تحلیل مارکسیستی تاریخ برای دهها سال پیروان خود را گمراه و سرگردان ساخته بود.
تاریخ به ما هیچگونه پاسخی نخواهد داد، هنگامی که ما از آن پرسشی نداشته باشیم. تاریخ همچنین پاسخ مهمی به ما نخواهد داد، تا ما از آن پرسش مهمی نداشته باشیم و نیز تاریخ به ما جواب صحیحی نخواهد داد، هنگامی که ما از تاریخ سؤال صحیحی نکرده باشیم. بنابراین ما باید از تاریخ پرسش درست و مهمی بکنیم تا او به ما پاسخ صحیح و مهمی بدهد و مهمترین پرسش از تاریخ پرسش هویت است: «ما کیستیم؟» و «چرا چنین که هستیم هستیم؟» و «در تاریخ چه نقشی داریم؟»
تمام آنچه که در این کتاب با آن روبهرو میشوید، پاسخ پرسشهای فوق نیز هست.
بیتردید عوامل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی متعددی در دو عرصۀ محیط داخلی و محیط خارجی بر «شدن تاریخی ما» تأثیر گذاشتهاند و ما را آنچنان که هستیم ساختهاند در پاسخ به پرسش هویت، کلیترین گزاره چنین است: ما انسانیم و به جامعه بشریت تعلق داریم. جواب دقیقتر آن است که ما به جامعۀ مسلمانان جهان تعلق داریم و در داخل جامعۀ مسلمانان جهانمتعلق به جامعۀ شیعیان و فارسیزبانان هستیم و در محیط داخلی جهان اسلام از اسلام و تشیع تأثیر گرفتهایم و از نظر عوامل و تحولات محیطی تحت تأثیر انقلاب صنعتی، رنسانس و انقلابهای بزرگ نظیر انقلابهای انگلیس، امریکا، فرانسه، روسیه و چین... هر یک به نسبتی و به اندازهای قرار داشتهایم. و همۀ این عوامل در شدن تاریخی ما تأثیر داشتهاند و در نتیجه ریشههای هویت ما و انقلاب اسلامی منبعث از آن را نیز باید در همین عوامل جستوجو کرد.
بله



















