کتاب وداع با حقیقت، چگونه فیزیک افسانه‌ای به کاوش برای درستی علمی خیانت می‌کند

من، شما، سیارات، ستارگان و بیش از ۲۰۰ میلیارد کهکشان و همه آن‌چه را که بشر تاکنون توانسته در عمق ده‌ها میلیارد سال نوری در فضا به وجودشان پی ببرد، همه با هم کمتر از ۵ درصد کل جهان را تشکیل می‌دهند و هنوز بیش از ۹۵ کل جهان ناشناخته مانده است. همه آن‌چه را که ما جهان می‌نامیم، چه ۵ درصد شناخته شده‌اش و چه ۹۵ درصد ناشناخته‌اش،از ذرات زیراتمی مانند کوآرک‌ها، پاد-کوآرک‌ها، فوتون‌ها، نوترینوها، ذرات حامل نیرو، ذرات تشکیل دهنده ماده تاریک و انرژی تاریک (که هنوز آنها را نمی‌شناسیم) و غیره، تشکیل شده است. لذا برای شناخت جهان، اولین قدم آشنایی با فیزیک ذرات است. امروز بسیاری از فیزیکدانان و منجمین باور دارند که مدل استاندارد فیزیک ذرات، موفق‌ترین و علمی‌ترین مدل مطالعه جهان می‌باشد.

جیم باگوت در این کتاب دو نقطه‌نظر از کیهان‌شناسی را در دو قسمت مطرح کرده است. قسمت اول (فصل ۲ تا ۶) که عنوان آن روایت مجاز گذاشته، مدل استاندارد فیزیک ذرات را با جزئیات تاریخ توسعه آن بحث کرده است. در قسمت دوم (فصل ۷ تا ۱۱) که عنوان آن را فریب بزرگ گذاشته، نظریه‌ها و مدل‌های دیگری از کیهان‌شناسی، مانند نظریه ریسمان و ابر ریسمان، نظریه ابرتقارن، اصل کیهان‌شناسی انسان‌نگر، نظریه دنیاهای چندگانه و چندجهانی، جهان‌های موازی و بران‌ها را بحث کرده است. مؤلف، مدل استاندارد را نظریه‌ای علمی و متکی بر آزمایش می‌داند و آن‌چه را که در قسمت دوم بحث کرده، افسانه‌ای، متافیزیکی، آزمون نشده و غیر علمی می‌خواند. اما او نتیجه‌گیری نهایی را به عهده خواننده گذاشته است. این کتاب «حقیقت مجاز» جهان قابل رؤیت از دیدگاه مدل استاندارد فیزیک ذرات و واقعیت نظریه‌های جهان‌شناسی دیگر را، پیش روی خواننده می‌گذارد.