کتاب: تاریخ بیداری ایرانیان [ناظم الاسلام کرمانی] یکی از مهمترین و موثقترین کتابها در تاریخ عصر قاجار، نهضت مشروطیت و شرح حال رجال مشروطه و شناخت آنان است.
این کتاب یکی از حساسترین دوران و اتفاقات تاریخ معاصر یران را از سالهای ۱۲۸۳ شمسی تا ۱۲۸۹ یعنی ۵ سال پس از ایام انقلاب مشروطه را بصورت روز نگار ثبت و ضبط کرده است.
آنچه در این کتاب اهمیت دارد سبک نگارش آن که گذار از نثر دوران قاجار به عصر پهلوی است و دیگر وقایع کتاب است که بصورت روزنگار بیان شده و مستند و دست اول است.
کتابی تاریخی بسیار مستند! به عنوان مثال اصل مکاتبات رد و بدل شده بین میرزای شیرازی و ناصرالدین شاه و سایر آیات عظام، در شرح قضیه تحریم تنباکو آورده شده و بینش و دید بسیار خوبی از وضعیت آن زمان و جو و اتمسفر حاکم بر روابط پادشاه با مجتهدین عظام به وضوح درک میگردد. احترامی که برای دیانت و برای فتوای آیات عظام از سوی شاه و مردم گذاشته میشده، یک اتحاد قدرتمند در برابر بیگانگان ایجاد میکرده که در سالهای بعد و در زمان مشروطه از بین میرود.
این کتاب از نظر تاریخی و نثر ادبی حائز اهمیت است. از نظر تاریخی از منابع دست اول تاریخ پر اهمیت مشروطه است. از نظر نثر ادبی نمونه از نثر در حال تحول اواخر قاجار است.
این کتاب یکی از حساسترین دوران و اتفاقات تاریخ معاصر یران را از سالهای ۱۲۸۳ شمسی تا ۱۲۸۹ یعنی ۵ سال پس از ایام انقلاب مشروطه را بصورت روز نگار ثبت و ضبط کرده است.
آنچه در این کتاب اهمیت دارد سبک نگارش آن که گذار از نثر دوران قاجار به عصر پهلوی است و دیگر وقایع کتاب است که بصورت روزنگار بیان شده و مستند و دست اول است.