کتاب آشنایی همگان با نظریه ساختاری موسیقی ایران

با مطالعه کتاب‌های موسیقی ایران، پرسش‌های اساسی مطرح می‌شود که به نظر می‌رسد پاسخ مناسبی برای آن‌ها در کتاب‌های موسیقی، حداقل برای نویسنده این کتاب، وجود ندارد؛ مانند چرا دستگاه نوا وابسته به دستگاه شور است؟ چرا دستگاه راست پنجگاه وابسته به دستگاه ماهور است؟ چرا آواز‌های ابوعطا، بیات ترک (زند)، بیات کرد، دشتی، و افشاری وابسته به دستگاه شور است؟ چرا استادی چون شهنازی آواز اصفهان را وابسته به دستگاه شور می‌داند و استادان دیگر آن را وابسته به دستگاه همایون می‌دانند؟

برای یافتن پاسخ دقیق و علمی این پرسش‌ها به نظر رسید روشی به دست آید که بتوان اطلاعات مربوط به هر گوشه در ردیف موسیقی را با چشم دید و از روی این مشاهده‌ها بتوان راز و رمز نهفته در گوشه‌های ردیف را به دست آورد. فرض مهمی ‌که در آغاز این پژوهش مورد قبول و باور بود آن بود که پایه‌گذاری موسیقی ایران توسط نوابغ این سرزمین، در طول زمان، به احتمال از زمان اوج موسیقی ایران در زمان ساسانیان شکل گرفته است. بنابراین باید برای درک راز و رمز‌های آن بسیار کوشید تا بتوان به آن‌ها دست یافت. برای این منظور با استفاده از ریاضی ساده همة ‌نت‌ها در گوشه‌ها به ارقام، برابر کشش زمانی آن‌ها نسبت به نت سیاه، تبدیل شده و نمودار هر یک از گوشه‌ها در ردیف جداگانه و دقیق رسم شده است. دیگر آنکه سعی شده همة ‌اطلاعاتی که در گوشه وجود دارد به نحوی قابل دیدن باشد؛ به‌خصوص ردیف نت‌های استفاده‌شده در گوشه‌های ردیف، که خود مهم‌ترین منبع پیدا شدن راز و رمز موسیقی ایران تشخیص داده شده است.