باید بگم درون مایه ی شعر سنائی در آغاز شاعری، چیزی در حدود سروده های شاعران حاشیه ی دربارهای پادشاهان غزنوی است. دوره ی دوم حیات ادبی او که نتیجه ی تحول روحانی شگرف اوست، هم ازنظر درون مایه ی اجتماعی شعری هم از نظر واردکردن اندیشه ی عرفانی به کالبد شعر، زمینه ی تحولی وسیع را در نگرش و شیوه ی فکر شاعران پس از خود به وجود آورد. پس از سنایی، بسیاری از شاعران به سرودن شعرهایی با درون مایه های عرفانی و تعلیمی روی آوردند. شعر سنایی از نظر درون مایه های اجتماعی نیز در تاریخ شعر فارسی بسیار شایان توجه است. او از نخستین شاعرانی است که به صورت گسترده و برای نخستین بار به نقد اصناف اجتماعی پرداخته است.
یادگار پر ارزش سفرهایش مقداری از قصاید وی می باشد. بعد از بازگشت به غزنین می گویند که خانه ای نداشت و یکی از بزرگان غزنین بنام خواجه عمید احمدبن مسعود به او خانه ای بخشید و سنایی تا پایان عمر در غزنین در عزلت به سر برد. و در این ایام مثنوی حدیقۀالحقیقه را نوشت. نصایح و اندرزهای حکیم سنایی دلاویز و پرتنوّع، شعرش روان و پرشور و خوش بیان، و خود او، در زمرهٔ پایه گذاران نخستین ادبیات منظوم عرفانی در زبان فارسی به شمارآمده است.
دیوان سنایی غزنوی، مجموعهای از اشعار حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی، یکی از بزرگترین شاعران و عارفان قرن پنجم و ششم هجری است. این دیوان شامل انواع قالبهای شعری مانند قصیده، غزل، مثنوی، قطعه، و رباعی است و مضامین متنوعی از جمله عرفان، اخلاق، مدح، و هجو را در بردارد
به نام خدا استادسنایی، با تلاشی بی نظیر، مسیر غزل سرایی ایران را عوض کرد وآن را ازتغزل صرف، به مسیر عرفان کشانیدکه عطار، استوارش کرد و مولوی به اوج رسانیدوحافظ، جاودانه اش کرد. در دیوان سنایی، نمونه های ماندگاری وجوددارد.