بله
هدف آرش رضوانی از به نگارش درآوردن کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها، بررسی روند شکل‌گیری و اعمال قدرت در عصر دیجیتال و نقش پلتفرم‌های دیجیتالی مثل اینستاگرام، ایکس، یوتیوب و تلگرام در آن است. نویسنده، موضوع قدرت نرم را در بستر شرایط متلاطم و بحرانی خاورمیانه و رقابت‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی آن موشکافی کرده و تلاش می‌کند تا تاثیر رسانه‌های دیجیتال را در روند سیاست‌گذاری و هدایت افکار عمومی این منطقه توضیح دهد.
درباره‌ی کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها
کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها به قلم آرش رضوانی، به بحث قدرت نرم و پتانسیل روایت‌سازی، ارتباطات و رسانه در شکل‌گیری قدرت سیاسی می‌پردازد. به‌زعم نویسنده، پلتفرم‌های دیجیتال به میدان‌های رقابت سیاسی تبدیل شده‌اند و از کارکرد اولیه‌ی خود به عنوان ابزارهای ارتباطی فراتر رفته‌اند. امروزه دولت‌ها، شرکت‌ها و کنشگران غیردولتی، از این پلتفرم‌ها برای ایجاد مشروعیت سیاسی، هدایت افکار عمومی و مدیریت بحران استفاده می‌کنند.
تمرکز کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها بر خاورمیانه است؛ منطقه‌ای با بحران‌های امنیتی فراوان، شکاف‌های قومی و فرقه‌ای و رقابت‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی شدید که نمونه‌ای بااهمیت برای بررسی جنگ روایت‌ها و سیاست در عصر دیجیتال محسوب می‌شود. در خاورمیانه، حوادث و بحران‌های نظامی یا سیاسی، سریعاً توسط دولت‌ها، رسانه‌های فراملی و حتی مردم عادی، به شکل روایت‌های گوناگون درآمده و بازتاب جهانی می‌یابند.
ظهور ژئوپلیتیک دیجیتال و تحول قدرت نرم
کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها در هشت فصل تنظیم شده و موضوعاتی نظیر حاکمیت داده‌ها، ترور شخصیت دیجیتال و اقتصاد توجه را پوشش می‌دهد. فصول ابتدایی کتاب، مختص به بازتعریف مفهوم قدرت در قرن بیست و یکم و ظهور ژئوپلیتیک دیجیتال در مقابل ژئوپلیتیک کلاسیک است. در گذشته، قدرت به عواملی چون سرزمین، مرزها، منابع و توان نظامی وابسته بود؛ اما با همه‌گیر شدن اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، مفاهیمی مثل قلمروی پلتفرمی و فضای سایبری متولد شده‌اند که جغرافیا را از انحصار دولت‌ها خارج کرده‌اند.
آرش رضوانی در کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها توضیح می‌دهد که امروزه، رقابت محدود به منابع و مرزهای فیزیکی نبوده و داده (data)، توجه و روایت‌ها را نیز در بر می‌گیرد. داده و توجه، منابع دیجیتال با ارزشی هستند که امکان شناسایی و هدف قرار دادن گروه‌های مختلف را ایجاد کرده و از این طریق، به ساخته شدن روایت‌ها می‌انجامند؛ روایت‌هایی که می‌توانند بر نحوه‌ی دیده شدن و تفسیر رخدادها تاثیری شگرف بگذارند.
نقش شبکه‌های اجتماعی در جنگ روایت‌ها
یکی از مهم‌ترین بخش‌های کتاب ژئوپلیتیک روایت‌های آرش رضوانی، به نقش ترندها، هشتگ، بات‌ها و ترور شخصیت دیجیتال در رقابت‌های سیاسی می‌پردازد. نویسنده معتقد است که ترندهای سیاسی، می‌توانند نقشی اساسی در مهندسی توجه و هدایت افکار عمومی داشته باشند و با بسیج کردن طرف‌داران یک دیدگاه خاص و اشباع فضای رسانه‌ای، به آن مشروعیت ببخشند.
برای مثال، بات‌ها، حساب‌های جعلی و هشتگ‌ها می‌توانند با سرعتی بالا، یک روایت خاص و جهت‌گیرانه از اتفاقی را برجسته کرده و آن را به روایت غالب تبدیل کنند. در چنین شرایطی، تحلیل منطقی و مستندسازی اصل موضوع که اهمیتی دوچندان یافته، می‌تواند به امری دشوار و طاقت‌فرسا تبدیل شده و ابراز نظرات مخالف این جریان غالب، به طرد شدن افراد منجر می‌شود.
آینده‌ی خاورمیانه زیر سایه‌ی دیپلماسی دیجیتال
فصول نهایی کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها، معطوف به آینده‌ی دیپلماسی دیجیتال در خاورمیانه و به‌خصوص دهه‌ی 2030 است. نویسنده مفهومی به نام دیپلماسی روایت‌ها را معرفی کرده و تفاوت‌های آن با دیپلماسی کلاسیک را در چهار مورد شرح می‌دهد: تغییر مخاطب از دولت به افکار عمومی، تغییر ابزار از مذاکرات و بیانیه‌ها به محتوای دیجیتال و کمپین‌های شبکه‌های اجتماعی، افزایش سرعت واکنش و به‌کارگیری روزافزون از روایت‌سازی و قدرت الگوریتمی.
خرید کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها انتشارات فراگیر ملل را به تمامی علاقه‌مندان به علوم سیاسی و موضوعاتی مثل جنگ نرم، تاثیر رسانه بر سیاست و چالش‌های امنیتی در عصر دیجیتال پیشنهاد می‌کنیم.
کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها برای شما مناسب است اگر
- به علوم سیاسی علاقه داشته و می‌خواهید با مفاهیمی اعم از سیاست دیجیتال، دیپلماسی روایت‌ها، جغرافیای توجه و حاکمیت داده‌ها آشنا شوید.
- قصد دارید تا قدرت رسانه و تاثیر شبکه‌های اجتماعی را بر مسائل امنیتی، اجتماعی و فرهنگی خاورمیانه درک کنید.
- درباره‌ی نحوه‌ی کار کمپین‌های سیاسی مجازی، ترور شخصیت دیجیتال و غالب شدن روایات در فضای سایبری کنجکاو هستید.
در بخشی از کتاب ژئوپلیتیک روایت‌ها: نبرد پلتفرم‌ها و دیپلماسی دیجیتال در خاورمیانه می‌خوانیم
ایران در ژئوپلیتیک روایت‌ها، یکی از کنشگران اصلی و پیچیده منطقه است. جایگاه ایران را نمی‌توان صرفاً با منطق دولت کلاسیک توضیح داد؛ زیرا سیاست خارجی ایران، هم‌زمان بر سه ستون استوار است: امنیت ملی، عمق راهبردی و روایت ایدئولوژیک-تمدنی. به همین دلیل، نبرد رسانه‌ای پیرامون ایران، نه فقط درباره سیاست‌های رسمی، بلکه درباره معنای مشروعیت، مقاومت، نفوذ منطقه‌ای و هویت تمدنی نیز هست.
در فضای رسانه‌ای منطقه، ایران غالباً در دو سطح روایت می‌شود. در سطح نخست، توسط رقبای منطقه‌ای و برخی رسانه‌های فراملی، به‌عنوان بازیگری مداخله‌گر، ایدئولوژیک و تهدیدزا بازنمایی می‌شود. در سطح دوم، درون شبکه‌های همسو با گفتمان مقاومت، به‌عنوان بازیگری ضدسلطه، ضدصهیونیستی و حافظ استقلال منطقه‌ای تصویر می‌شود. این دوگانه، ایران را در مرکز یک کشمکش دائمی روایی قرار داده است.
از منظر راهبردی، ایران با چند چالش هم‌زمان روبه‌روست. نخست، چالش تحریم و محدودیت در دسترسی به زیرساخت‌های پلتفرمی جهانی. این امر باعث شده است که بخشی از میدان رقابت رسانه‌ای علیه ایران در بیرون از مرزهایش شکل گیرد. دوم، چالش برخورداری رقبای منطقه‌ای از شبکه‌های رسانه‌ای پرقدرت و سرمایه‌گذاری‌شده. سوم، چالش حضور فعال اپوزیسیون رسانه‌ای در فضای دیجیتال که می‌کوشد روایت رسمی ایران را در سطح جهانی تضعیف کند.
