کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) نوشتهی تقی حیدری، منبعی آموزشی برای مطالعهی منظم مباحث شهر و برنامهریزی شهری است. این کتاب با نگاهی جامع، موضوعات موردنیاز در حوزهی جغرافیای شهری را در کنار مباحث مرتبط با شهرنشینی و تحولات شهری ایران گردآوری کرده است. فصلبندی منظم، خلاصه مطالب و پرسشهای پایان فصل، ساختاری مناسب برای مطالعه، مرور و آمادگی درسی و آزمونهای دانشگاهی فراهم میکند.
دربارهی کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران)
این کتاب شامل مجموعهای آموزشی برای آشنایی منسجم با جغرافیای شهری، شهرشناسی و مباحث برنامهریزی شهری است. کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) از تعریفهای گوناگون جغرافیای شهری آغاز میکند و سپس به دیدگاههای فضایی توسعهی شهری، سطوح تحلیل، نظریهها و مکتبهای جغرافیای شهری میپردازد. مفاهیمی مانند مورفولوژی شهر، ساخت اکولوژیک، موقعیت شهر، شبکههای شهری، رشد و توسعه شهری و نقشهای اقتصادی و اجتماعی شهر نیز در ادامه بررسی میشوند.
مبانی جغرافیای شهری و شناخت شهر
بخش نخست کتاب به دیدگاههای نو در جغرافیای شهری اختصاص دارد و موضوعاتی مانند انقلاب کمی، تحولات جغرافیای شهری، جغرافیای شهرهای جهان سوم و کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی را بررسی میکند. در فصلهای بعد، مفاهیم شهر از نگاه معماران، شهرسازان، جامعهشناسان، مورخان، جغرافیدانان و متخصصان حوزههای دیگر مطرح میشود. موقعیت جغرافیایی شهر، بخش مرکزی شهر، پارکهای صنعتی، شبکههای شهری و نظریههای مربوط به ساخت شهر نیز در این بخش جای گرفتهاند و تصویری چندوجهی از شهر ارائه میکنند.
بخش «از شار تا شهر» مسیر تحول شهرنشینی و شهرسازی ایران را از دورههای پیش از اسلام تا دورههای معاصر دنبال میکند. مباحثی دربارهی شهر در دوران ماد، هخامنشی، دوره اسلامی، صفویه، قاجار و پهلوی مطرح شده و دگرگونی مفهوم شهر، سازمان شهری و روند شکلگیری برنامهریزی متمرکز بررسی میشود. در ادامه، تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران از دوران باستان تا جمهوری اسلامی، افزایش نقاط شهری، سطحبندی جمعیتی و تحولات شهرنشینی پس از انقلاب نیز مورد توجه قرار گرفته است.
تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران
کتاب برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) در کنار مباحث شهری، مجموعهای از مطالب مرتبط با آبوهواشناسی و ژئومورفولوژی ساختمانی را نیز در بر میگیرد. ترکیب و ساختار اتمسفر، تابش، دما، فشار، رطوبت، بارش و سیستمهای سینوپتیک در بخش آبوهواشناسی بررسی میشوند. بخش ژئومورفولوژی ساختمانی نیز به سنگها، حرکات زمینساختی، گسلها، چینها، ساختمانهای یکشیبی و چینخورده، اشکال کارستی، آتشفشانی و ارتباط شبکه آبها با ساختمان زمینشناسی میپردازد. این مباحث برای مرور طیف گستردهای از سرفصلهای مرتبط با جغرافیا کاربرد دارند.
در بخشهای پایانی، کتاب دوباره بر شناخت شهر و برنامهریزی شهری تمرکز میکند و موضوعاتی مانند شهرهای ایران، وضعیت اقتصادی شهرها، سلسلهمراتب شهری، توزیع فضایی شهرها و جمعیت شهری، طرحهای جامع و تفصیلی، طرحهای هادی و ایجاد شهرهای جدید را مطرح میکند. همچنین مفاهیمی مانند رشد پیوندی، رشد ستارهای، توسعه چندهستهای، تجمع شهری، مگالاپولیس، جمعیت شهری، نقشهای صنعتی، معدنی، بازرگانی، فرهنگی و گردشگری شهر و شبکههای شهری بررسی شدهاند.
در مجموع، این اثر با گردآوری مباحث نظری، تاریخی، کالبدی، اقتصادی و فضایی، منبعی مناسب برای مطالعهی مباحث شهر و برنامهریزی شهری فراهم میکند و خلاصهها و پرسشهای پایان هر فصل نیز به مرور و تثبیت مطالب کمک میکنند. اگر برای مطالعهی این مباحث به دنبال منبعی جامع و آزمونمحور هستید، خرید کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) میتواند انتخابی کاربردی برای تکمیل منابع درسی و آمادگی آزمون شما باشد. این کتاب از انتشارات اندیشه ارشد به چاپ رسیده و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.
کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) برای شما مناسب است اگر
- برای آزمونهای کارشناسی ارشد و دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری آماده میشوید.
- به دنبال منبعی برای مرور مبانی جغرافیای شهری، شهرشناسی و برنامهریزی شهری هستید.
- میخواهید تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران و تحولات شهرهای ایران را مطالعه کنید.
- برای جمعبندی مطالب درسی و تمرین تستهای جغرافیا و برنامهریزی شهری به منبعی جامع نیاز دارید.
در بخشی از کتاب شرح جامع برنامه ریزی شهری (مبانی و ایران) میخوانیم
دو نظریه، جغرافیای شهری را تأثیر قرار داد:
1. نظریه فردریک شیفر: از فلسفه تفاوتهای مکانی هارتشورن انتقاد کرد. او عقیده داشت به جای آن، قوانین مورفولوژی الگوها بهکار گرفته شود. او روشهای آماری را در روشها و تحلیل جغرافیایی بهکار میبرد. این روش ویژه کشورهای توسعهیافته است.
2. نظریه پخش پدیدههای جغرافیایی از تورستن هاگراسترند: با گروهی از پیروان شیفر آشنا شد که تأکید بر قوانین فضایی را در دو سطح مطالعه میکردند:
الف) پدیدههای سطح زمین میتوانند زمینه تدوین قوانین کمی را فراهم کنند.
ب) حرکت مردم و کالا را از یک مکان به مکان دیگر میتوان با روشهای کمی مطالعه کرد.
بدین ترتیب، بعد از سال 1960 روشهای کمی و مطالعات آماری وارد علم جغرافیا شد. معروفترین جغرافیدانان در زمینه کمی، برایان بری، چورلی، گریگوری و پیتر هاگت نظریه برایان بری بسیار مؤثر بوده. او اولین جغرافیدانی بود که از روشهای آماری استفاده کرد و از بزرگان نظریه اصل تحقیقپذیری به شمار میرود.
در دهه 1960 بار دیگر اکولوژی اجتماعی رابرت پارک و ارنست برگس با ابعاد تازه مطرح شد؛ بدین ترتیب که ساخت داخلی شهرها را با تأکید بر مراحل اکولوژیک هجوم، توالی و جداییگزینی، با تأثیرپذیری از داروینیسم اجتماعی مورد تحلیل قرار دادند.
در جغرافیای رفتاری، رفتار مصرفکننده به دقت از لحاظ علمی بررسی میگردد. مکتب پدیدارشناسی جغرافیا متأثر از مکتب فلسفی پدیدارشناسی است که اندیشههای کاربرد علوم طبیعی در پدیدههای اجتماعی را رد میکند. از این رو، در مقابل نگرش پوزیتیویسم منطقی و برخورد رفتاری قرار میگیرد. پدیدارشناسی میگوید در جوامع، باورها و ایدئولوژیها متفاوت است؛ در نتیجه نمیتوان با روشهای آماری و کمی و پوزیتیوستی مقایسه کرد.
بله














